Νέα «μέτρα και σταθμά» ανά Περιφερειακή Ενότητα για εγκαταστάσεις αιολικών και φ/β – Μέσα στον Οκτώβριο η νέα μεθοδολογία της ΡΑΑΕΥ για τα περιθώρια κάθε περιοχής

Σε διαδικασία επαναυπολογισμού της φέρουσας ικανότητας για την εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων βρίσκεται η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων με προοπτική, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, να αποτυπώσει «επί χάρτου» τα νέα νούμερα μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου.

Η ανάγκη αναθεώρησης προκύπτει σε συνέχεια του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ που προσδιορίζει μια σειρά νέους περιορισμούς τόσο στην εγκατάσταση αιολικών όσο και φωτοβολταϊκών. Ως γνωστόν, η «φέρουσα ικανότητα» αφορά στα περιθώρια κάθε Περιφερειακής Ενότητας (πριν ήταν ανά δημοτική ενότητα) να φιλοξενήσει νέα έργα ΑΠΕ (φωτοβολταϊκά και αιολικά), χαράσσοντας με αυτόν τον τρόπο, τον «πράσινο» επενδυτικό χάρτη της χώρας. Εκτός υπολογισμού παραμένουν τα ώριμα έργα καθώς σε αναλογία και με άλλες διατάξεις του νέου χωροταξικού, οι εν λόγω αλλαγές εφαρμόζονται μόνο για τα νέα έργα, δηλαδή σε project πριν το στάδιο της ΑΕΠΟ.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, τα έργα χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση και μονάχα μόνο με βεβαίωση παραγωγού που θα κληθούν να συμμορφωθούν με τις νέες τιμές «φέρουσας ικανότητας» υπολογίζονται σε 24,4 GW, εκ των οποίων τα 14,7 GW αιολικά και τα 9,7 φωτοβολταϊκά. Χρειάζεται να σημειωθεί ότι ο προσδιορισμός της φέρουσας ικανότητας γίνεται με αυτοματοποιημένο τρόπο με την αρμόδια διεύθυνση της ΡΑΑΕΥ, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, να επιδιώκει να ευθυγραμμίσει και να ενσωματώσει τις νέες προβλέψεις στον «αλγόριθμο» ώστε να «τρέχει» πλέον σε συμμόρφωση με τις διατάξεις του νέου χωροταξικού.

Έπειτα η φέρουσα ικανότητα, δηλαδή τα περιθώρια εγκατάστασης νέων ανεμογεννητριών ή φωτοβολταϊκών σε μια περιοχή επικαιροποιούνται λαμβάνοντας υπόψη τις νέες εγκαταστάσεις έργων ώστε να προκύπτει πάντα διαθέσιμο το τελικό νούμερο στον εκάστοτε επενδυτή που σχεδιάζει να προχωρήσει στην χωροθέτηση και υλοποίηση μιας επένδυσης.

Νέα δεδομένα για τα αιολικά

Προς αποσαφήνιση των εννοιών, η φέρουσα ικανότητα περιοχής εγκατάστασης αιολικών έργων αποτυπώνει τον «μέγιστο αριθμό τυπικών ανεμογεννητριών που επιτρέπεται να εγκατασταθούν σε μια ενότητα χώρου, εκφραζόμενος ως μέγιστο εδαφικής κάλυψης». Αρχικά, στην περίπτωση των αιολικών, τα βασική «μεγέθη» αλλάζουν κατ’ εφαρμογή των οριζόντιων απαγορεύσεων που θέτουν εκτός κάδρου μια σειρά περιοχές ανά την επικράτεια της χώρας.

Ως γνωστόν, οι οριζόντιοι περιορισμοί για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων αφορούν σε περιοχές πάνω από τα 1.200 μέτρα υψόμετρο, σε νησιά με έκταση κάτω των 300 τ. χλμ, καθώς και πρακτικά στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για την ορνιθοπανίδα. Η κατάσταση αλλάζει περαιτέρω με τον επαναπροσδιορισμό των περιοχών από «Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας» και «Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας» σε «Περιοχές Καταλληλότητας» και «Περιοχές μη Καταλληλότητας» πράγμα που με την σειρά του υποχρεώνει σε επαναπροσδιορισμό των στοιχείων περί φέρουσας ικανότητας.

Ενδεικτικά, όπως αποτυπώνεται σε σχετική διαφάνεια από την παρουσίαση που έκανε η Ματίνα Λαμπράκη, στέλεχος της ΡΑΑΕΥ σε ειδική εκδήλωσης της Αρχής στα πλαίσια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, η Αλεξανδρούπολη και η Ορεστιάδα για παράδειγμα παρουσιάζουν μηδενικά περιθώρια εδαφικής κάλυψης ΑΓ (ΣΤΡ) με βάση το νέο χωροταξικό έναντι περιθωρίων 15720.47 και 3373.49 στρεμμάτων αντίστοιχα, σύμφωνα με το γράμμα του προηγούμενου χωροταξικού.

Επιπρόσθετα, η νέα «φόρμουλα» για τον υπολογισμό της φέρουσας ικανότητας λαμβάνει υπόψη τα νέα χαρακτηριστικά της τυπικής ανεμογεννήτριας με μέση διάμετρο στα 170 μέτρα έναντι 85 μέτρων ως ίσχυε πριν.

Η επισήμανση της αγοράς

Σε κάθε περίπτωση, όπως υπογραμμίζουν παράγοντες της αγοράς με γνώση επί του θέματος, η νέα μεθοδολογία για τον προσδιορισμό της φέρουσας ικανότητας και οι συν αυτώ ρυθμιστικές αλλαγές επηρεάζουν την διεκπεραίωση των αιτημάτων τροποποίησης αδειών σε αιολικά πάρκα, καθώς οι αλλαγές στις άδειες οδηγούν σε αλλαγή της φέρουσας ικανότητας ως προς τα περιθώρια μιας περιοχής.

Από την πλευρά της η αγορά υπογραμμίζει την ανάγκη να καταλήξει άμεσα η σχετική «φόρμουλα» ώστε αναλόγως να προχωρήσουν ισορροπημένα και τα αιτήματα τροποποίησης αδειών χωρίς πρόσθετες καθυστερήσεις και εκπλήξεις κατά την πορεία εξέτασης του αιτήματος.

1,5% μέγιστο ποσοστό κάλυψης στα φβ

Στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών, η φέρουσα ικανότητα περιοχών εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων ορίζεται ως «το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης η οποία νοείται ως το πολύγωνο της περίφραξης του σταθμού, από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις (συμπεριλαμβανομένων των ηλιοθερμικών σταθμών) ανά Περιφερειακή Ενότητα, εκφραζόμενο ως ποσοστό κάλυψης επί του συνόλου της έκτασης της οικείας Περιφερειακής Ενότητας».

Αναλυτικότερα, το νέο χωροταξικό ορίζει το μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης στο 1,5%, ως ποσοστό επί του συνόλου της έκτασης των Περιφερειακών Ενοτήτων.

Την ίδια στιγμή, προσδιορίζονται τα 14 στρέμματα ανά MW, ως τυπική στρεμματική κάλυψη, αποτυπώνοντας δηλαδή την έκταση ανά εγκατεστημένο MW φωτοβολταϊκού σταθμού. Σημειώνεται ότι το 1,5% προστίθεται στη τρέχουσα κάλυψη κάθε περιφερειακής ενότητας χωρίς να υπολογίζονται τα ώριμα έργα (με ΑΕΠΟ ή ΟΠΣ) που εξαιρούνται του νέου χωροταξικού και συνεχίζουν να υλοποιούνται με βάση το προηγούμενο καθεστώς.

Στο 1,5% προσμετρώνται οι φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που συνδυάζονται ή μη με εγκαταστάσεις αποθήκευσης με:

• Βεβαιώσεις Παραγωγού/Βεβαιώσεις Ειδικών Έργων άνευ πλήρους αιτήματος για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης έως 19.08.2026.
• Βεβαιώσεις Παραγωγού/Βεβαιώσεις Ειδικών Έργων που εκδίδονται μετά τις 19.08.2026
• Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης εφόσον υφίστανται ή/και Συμβάσεις Σύνδεσης (Γνωστοποιούμενοι) για σταθμούς που εξαιρούνται από την έκδοση Βεβαίωσης Παραγωγού, που χορηγούνται/συνάπτονται μετά τις 19.08/2026.

Τέλος, όπως αποτυπώνεται στην παρακάτω διαφάνεια, τα περιθώρια ανά περιοχή για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών διακρίνονται από ένα εύρος τιμών που ξεκινούν από το 0 έως 1 GW και φτάνουν σε ορισμένες περιφερειακές ενότητες της χώρας τα 5 έως 6 GW, μιλώντας πάντα για την «Μέγιστη Επιτρεπόμενη Εγκατεστημένη Ισχύς Φωτοβολταϊκών ανά Περιφερειακή Ενότητα». Η εικόνα διαμορφώνεται ως εξής:

0-1 GW: Περιφερειακές Ενότητες Κυκλάδων, Χίου, Σάμου Δωδεκανήσων, Κέρκυρας, Κεφαλληνίας & Ιθάκης, Ζακύνθου, Πειραιώς

1-2 GW: Περιφερειακές Ενότητες Λασιθίου, Ρόδου, Λέσβου, Ξάνθης, Καβάλας, Πιερίας, Θεσπρωτίας, Πρέβεζας, Άρτας, Λασίθι, Ρέθυμνο, Ρόδος, Λέσβος, Ξάνθη, Καβάλα, Πιερία, Καστοριά, Αττικής

2-3 GW: Περιφερειακές Ενότητες Ροδόπης, Σέρρες, Κιλκίς, Πέλλης, Γρεβενών, Καρδίτσας, Μαγνησίας, Φωκίδος

3-4 GW: Δράμας, Θεσσαλονίκης, Χαλκιδικής, Κοζάνης, Τρικάλων, Βοιωτίας, Αχαΐας, Λακωνίας, Μεσσηνίας

4-5 GW: Περιφερειακές Ενότητες Έβρου, Σερρών, Εύβοιας, Φθιώτιδος, Αρκαδίας

5-6 GW : Περιφερειακές Ενότητες Ιωαννίνων, Λάρισας, Αιτωλοακαρνανίας.