Πρώτα οι μειώσεις, σε δόσεις οι αυξήσεις των τιμολογίων της ΔΕΗ
Τρόπο για να «πέσουν στα μαλακά» οι ούτως ή άλλως σημαντικές αυξήσεις που θεωρούνται βέβαιες από το 2011 στα τιμολόγια της ΔΕΗ, αναζητά η κυβέρνηση, προκειμένου να μειωθούν όσο είναι δυνατόν οι κοινωνικές αντιδράσεις.
Και για τα μεν οικιακά τιμολόγια μια εισήγηση που της έχει γίνει, είναι να «σπάσει» τις αυξήσεις σε δύο ή και περισσότερες δόσεις μέσα στο 2011, για τα δε, αγροτικά, να τις «μοιράσει» σε πολύ περισσότερες δόσεις τόσο του χρόνου, όσο και το 2012, αφού σε αυτή την περίπτωση το χάσμα των στρεβλώσεων που καλείται να καλύψει, είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Δεδομένου ότι η αναπροσαρμογή των τιμολογίων ώστε να αντανακλούν το πραγματικό κόστος απορρέει από τις υποχρεώσεις που ανέλαβε η κυβέρνηση έναντι της τρόικας ΕΕ- ΔΝΤ- ΕΚΤ, υπογράφοντας το περίφημο Μνημόνιο της 3ης Μάιου, είναι πολύ πιθανό -σύμφωνα με τους γνωρίζοντες- για να κάνει τα παραπάνω, να χρειαστεί πρώτα να διαπραγματευτεί μαζί της τις αντίστοιχες μεταβατικές περιόδους (του ενός έτους για τα οικιακά, και των δύο ετών για τα αγροτικά).
Τα παραπάνω εξετάζονται στη περίπτωση που δεν δοθεί στην κυβέρνηση η ευχέρεια να εξορθολογήσει τις τιμές σε βάθος 2-3 ετών, όπως ήταν το αρχικό προ Μνημονίου σενάριο, αλλά πρέπει να καλύψει το χάσμα αυτό μέσα σε μερικούς μήνες. Να υποχρεωθεί για παράδειγμα να αυξήσει τα οικιακά τιμολόγια 30% και το αγροτικό 40%, μεμιάς μέσα στο 2011! Σε αυτό το ακραίο, αλλά υπαρκτό τονίζουν κάποιοι σενάριο, οι εισηγούντες προτείνουν γραμμικές ισόποσες δόσεις αυξήσεων για τα οικιακά (π.χ. 10% -10%-10%), και με αύξοντα ρυθμό για το αγροτικό (π.χ. 3%-6%-9%-10%- 12%) !
Με το ίδιο πάντα σκεπτικό, της «ήπιας προσαρμογής», ένα σενάριο είναι το 2011 να γίνουν ολόκληρες οι αυξήσεις σε εκείνα τα τιμολόγια, το πραγματικό κόστος των οποίων, δεν απέχει και πολύ από τα σημερινά επίπεδα. Π.χ. αυξήσεις 5%-6% στο βιομηχανικό. Επίσης, οι όποιες μειώσεις, π.χ. 15%-20% στα οικιακά των μεγάλων καταναλώσεων όπως επίσης και στα εμπορικά, να ισχύσουν από φέτος, πολιτική που προδιαγράφηκε με το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (ΚΟΤ).
Τι λέει το Μνημόνιο
Εκείνο που δεν έχει γίνει σαφές παρά σε πολύ λίγους, λένε οι γνωρίζοντες, είναι πως δεν βρίσκεται πια στα χέρια της κυβέρνησης, όπως παλαιότερα, το πότε θα ισχύσουν οι αναπροσαρμογές που παραδοσιακά ζητάει η ΔΕΗ και για τις οποίες γνωμοδοτεί η ΡΑΕ. Δεν έχει τη δυνατότητα να τις μεταθέσει χρονικά, λένε, ακόμη κι αν το επιθυμεί για λόγους κοινωνικής πολιτικής, καθώς βαρύνοντα λόγο έχει πλέον η τρόικα.
Και παραπέμπουν στο παράρτημα του Μνημονίου της 3ης Μάιου που αναλύει τις διαρθρωτικές παρεμβάσεις για το 2010 ανά κατηγορία και ανά Τρίμηνο προσαρμογής, στις οποίες δεσμεύεται να προχωρήσει η κυβέρνηση, όπου ένας από τους όρους για την εκταμίευση της τρίτης δόσης του δανείου, είναι ότι μέχρι το τέλος του 3ου τριμήνου 2010 (Σεπτέμβριο), "θα εκδώσει υπουργική απόφαση για τον εξορθολογισμό των τιμών κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας», καθώς επίσης "θα εκδώσει Προεδρικό Διάταγμα για την απελευθέρωση της χονδρικής αγοράς ενέργειας".
Το ύφος της διατύπωσης («θα εκδώσει»), σχολιάζουν άνθρωποι της αγοράς, δεν αφήνει περιθώρια ελιγμών στην κυβέρνηση να μην υιοθετήσει τις αλλαγές, για τις οποίες άλλωστε η ίδια έχει συνυπογράψει.
Τέλη Ιουνίου η τελική γνωμοδότηση της ΡΑΕ
Στο μεταξύ αναρτήθηκε την Παρασκευή στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ, η γνωμάτευση που είχε ήδη αποστείλει από τις 7 Μαΐου η Αρχή προς το υπουργείο ΠΕΚΑ, με την οποία εγκρίνει την αναπροσαρμογή των τιμολογίων της ΔΕΗ, μαζί με τη μείωση των κατηγοριών τους από 32 σήμερα σε 13 όπως έχει ζητήσει η τελευταία, χωρίς ωστόσο να εισηγείται νούμερα.
Την εισήγησή της για τα επίπεδα όπου πρέπει να διαμορφωθούν τα νέα τιμολόγια της ΔΕΗ, θα την αποστείλει προς την ηγεσία του υπουργείου στο τέλος Ιουνίου ή το αργότερο στις αρχές Ιουλίου, προκειμένου εκείνη με τη σειρά της να έχει κάποιους μήνες ως το Σεπτέμβριο για να δει πως θα χειρισθεί το θέμα με την τρόικα.
Το πιθανότερο είναι ότι η ΡΑΕ θα εγκρίνει την αρχική πρόταση της ΔΕΗ, με κάποιες ελαφρές μειώσεις (π.χ. το 40% που εισηγούνταν η επιχείρηση για τις αυξήσεις στα οικιακά, να γίνει 30%).
Η εισήγηση θα αναφέρει απλώς το ύψος όπου πρέπει να φτάσουν οι τιμές ρεύματος σε κάθε μία από τις 13 κατηγορίες Χαμηλής, Μέσης και Υψηλής Τάσης για να αντανακλούν το κόστος και να αρθούν οι σταυροειδής επιδοτήσεις. Δεν θα κάνει λόγο για το αν οι αναπροσαρμογές πρέπει να γίνουν σταδιακά ή σε δόσεις. Το πώς θα φτάσουμε σε αυτό ύψος, λένε οι ίδιες πηγές, είναι δουλειά της κυβέρνησης.
Σημειωτέον πως το νέο, ενιαίο τιμολόγιο στον οικιακό τομέα (σήμερα υπάρχουν πέραν του ενός) που θα εισηγηθεί η ΡΑΕ, θα αφορά στις καταναλώσεις 0-1.600 kWh το 4μηνο, με τη διαφορά ότι όποιος «καίει» μέχρι 800 kWh θα υπάγεται στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο. Το τελευταίο ανακοινώθηκε, βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση μετά την ολοκλήρωση της οποίας θα ισχύσει από φέτος, καθιερώνοντας μειώσεις που φτάνουν μέχρι και 20% από τα ισχύοντα για ανέργους, συνταξιούχους και άτομα με ειδικές ανάγκες.
Άμεσα η μείωση των εμπορικών τιμολογίων
Στην ίδια εισήγησή της, αυτήν της Παρασκευής, η ΡΑΕ, για να διευκολύνει τη ΔΕΗ να πάψει να χάνει εμπορικούς πελάτες σε όφελος των ανταγωνιστών της, «συνιστά την άμεση, εντός του 2010, εφαρμογή της πρώτης φάσης μείωσης του εμπορικού τιμολογίου, μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας αναπροσαρμογής των τιμολογίων», στα τέλη Ιουνίου.