Σε αγορές με δεσπόζοντα παίκτη είναι περιορισμένος ο αντίκτυπος των διμερών συμβάσεων στις τιμές

Τον αντίκτυπο των διμερών συμβάσεων στη λειτουργία αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, στις οποίες ένας συμμετέχων κατέχει δεσπόζουσα θέση διερευνά μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μελέτη του Δρ. Αθανάσιου Δαγούμα, Επίκουρου Καθηγητή στην Οικονομική της Ενέργειας και των Φυσικών Πόρων στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα.

Η μελέτη με θέμα “Impact of Bilateral Contracts on Wholesale Electricity Markets: In a Case Where a Market Participant Has Dominant Position” δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Applied Sciences.

Η μελέτη εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι διμερείς συμβάσεις επηρεάζουν τις χονδρικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Συγκεκριμένα, αποσκοπεί στην ποσοτικοποίηση των αποτελεσμάτων των διαφόρων διμερών συμβάσεων μεταξύ παραγωγών και συγκεντρωτών ζήτησης (demand aggregators) σε διάφορα επίπεδα.

Επιπλέον, η μελέτη επικεντρώνεται σε αγορές στις οποίες οι διμερείς συμβάσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλείο χειραγώγησης της αγοράς από συμμετέχοντα που κατέχει δεσπόζουσα θέση σε αυτή.

Εξετάζοντας σε αυτή τη λογική μια υποθετική περίπτωση με τέτοια ασύμμετρα χαρτοφυλάκια, η μελέτη αξιοποιεί προσομοιώσεις με ένα μοντέλο βελτιστοποίησης που παρέχει την οικονομική αποστολή και εκκαθάριση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας την επόμενη μέρα.

Χρησιμοποιώντας πραγματικά δεδομένα από το ελληνικό σύστημα ενέργειας, τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του μοντέλου δείχνουν ότι οι διμερείς συμβάσεις μπορούν να επηρεάσουν τη χονδρική τιμή, ωστόσο το αποτέλεσμα είναι μάλλον περιορισμένο.

Ο αντίκτυπος εκτιμάται ότι είναι μεγαλύτερος στο ενεργειακό μείγμα, όπου επιχειρήσεις κοινής ωφελείας με δεσπόζουσα θέση μπορούν να μεγιστοποιήσουν την παραγωγή τους, προχωρώντας σε διμερείς συμβάσεις για τις λιγότερο ανταγωνιστικές μονάδες τους. Ωστόσο, ο αντίκτυπος είναι και πάλι περιορισμένος, γεγονός που δικαιολογείται από το γεγονός ότι όλες οι θερμικές μονάδες επιτρέπεται να προσφέρουν ελάχιστη τεχνική ισχύ (δεν πληρούν τις διμερείς συμβάσεις) κάτω από το ελάχιστο μέσο μεταβλητό κόστος (MAVC), προκειμένου να αποφευχθεί το κόστος τερματισμού λειτουργίας.

Αυτό αποτελεί το κύριο εργαλείο των συμμετεχόντων στην αγορά που κατέχουν δεσπόζουσα θέση για να επηρεάζουν τη χονδρική τιμή και το μείγμα ενέργειας. Πέραν του προφανούς ρόλου ενός συμμετέχοντα στην αγορά με δεσπόζουσα θέση, τα ευρήματα δεν αποκαλύπτουν δυνατότητα κατάχρησης της θέσης του, αλλά μάλλον την αδυναμία των παραγωγών ενέργειας να εφαρμόσουν μια στρατηγική scarcity-pricing, λόγω διαθεσιμότητας ισχύος, και επομένως να καλύψουν το πλήρες κόστος τους.

Στα ευρήματα της μελέτης επισημαίνεται ότι χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση για κάθε ενεργειακή αγορά και για διάφορα σενάρια, καθώς η ισχύς του κάθε συμμετέχοντα στην αγορά συνδέεται με τα χαρακτηριστικά της κάθε αγοράς, το χαρτοφυλάκιό τους, το χαρτοφυλάκιο των άλλων συμμετεχόντων καθώς και την εξέλιξη σε κρίσιμους παράγοντες, όπως το κόστος των καυσίμων και των δικαιωμάτων CO2.

Δείτε αναλυτικά τη μελέτη εδώ.

Ο Δρ. Αθανάσιος Δαγούμας είναι Επίκουρος Καθηγητής στην Οικονομική της Ενέργειας και των Φυσικών Πόρων στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Είναι Διδάκτωρ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Διαθέτει περισσότερα από 10 χρόνια ερευνητικής και εργασιακής εμπειρίας σε θέματα που σχετίζονται με την ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης και της εργασίας του ως Έμπειρος Ερευνητής (Senior Researcher) στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, ως Ειδικός Επιστήμονας στο Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ) και στο Λειτουργό της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΛΑΓΗΕ) και ως Ειδικός σύμβουλος στο Υπουργείο Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ). Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στα οικονομικά της ενέργειας, στην ενεργειακή και περιβαλλοντική πολιτική, στις ενεργειακές αγορές και στη μοντελοποίηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ οικονομίας και των ενεργειακών και περιβαλλοντικών συστημάτων. Έχει δημοσιεύσει σημαντικό αριθμό άρθρων σε διεθνούς κύρους επιστημονικά περιοδικά, σε πρακτικά ελληνικών και διεθνών συνεδρίων καθώς και σε ελληνικούς και διεθνείς συλλογικούς τόμους.