Μια εθνική συμμαχία για τη θωράκιση της χώρας, ως απάντηση στη διεθνή αβεβαιότητα

Διανύουμε μια πολύ κρίσιμη περίοδο, η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλη αβεβαιότητα και ανασφάλεια, με αφετηρία τα ανοιχτά πολεμικά μέτωπα ανά τον πλανήτη. Με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή, τα δραματικά γεγονότα στην οποία πυροδότησαν μια σύνθετη ενεργειακή κρίση που επηρεάζει οριζόντια κάθε οικονομία στον πλανήτη, και επομένως τις κοινωνίες που διεκδικούν το δικαίωμά τους στην ευημερία. 

Είχαμε συνηθίσει να προσεγγίζουμε ως δεδομένη τη διεθνή σταθερότητα, η πραγματικότητα ωστόσο ανέτρεψε αυτόν τον κανόνα, και σήμερα καλούμαστε να σκεφτούμε, να σχεδιάσουμε και να δράσουμε δημιουργικά και προωθητικά, ώστε να διαμορφώσουμε συνθήκες ανάσχεσης των πολυεπίπεδων συνεπειών των κρίσεων που προβάλλουν μπροστά μας, και έχουν άμεση επίπτωση στην ποιότητα της καθημερινότητας των πολιτών. 

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, λειτουργεί σωρευτικά και πολλαπλασιαστικά στις συνθήκες κρίσης που διαμορφώθηκαν στον τομέα της ενέργειας, μετά τη μεγάλη αβεβαιότητα της πανδημίας του κορονοϊού, που έδωσε τη σκυτάλη στην πολεμική αναμέτρηση στην Ουκρανία. Η ενέργεια είναι άμεσα και αδιαμεσολάβητα συνυφασμένη με την ποιότητα της ζωής των ανθρώπων. Συνεπώς, η διαχείριση μιας τέτοιας κρίσης δεν μπορεί να είναι συγκυριακή, μονοδιάστατη ή στατική, αλλά απαιτεί υπευθυνότητα, ψυχραιμία και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. 

Ο Σύνδεσμος Εταιριών Εμπορίας Πετρελαιοειδών έχει επιλέξει να βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με την κοινωνία, με τις επιχειρήσεις, με την πραγματικότητα την οποία καλούμαστε να διαχειριστούμε δημιουργικά. Παρακολουθούμε τις διεθνείς εξελίξεις, τις αναλύουμε και αξιολογούμε σε πραγματικό χρόνο τα καινούρια δεδομένα τα οποία διαμορφώνονται στις διεθνείς αγορές, και αναπόφευκτα επηρεάζουν και την ελληνική. Αυτό όμως δεν είναι αρκετό. Η πρόταση μας είναι συγκεκριμένη: Να ενώσουμε δυνάμεις. Και να συνθέσουμε μια εθνική συμμαχία, η Πολιτεία και οι επιχειρήσεις του κλάδου μας, ώστε να θωρακιστεί εγκαίρως η χώρα μας απέναντι σε προκλήσεις έκτακτες και πολλές φορές πρωτόγνωρες, όπως συμβαίνει σήμερα, ώστε κάθε φορά να εκκινούμε από καλύτερη αφετηρία για την υπέρβαση των συνεπειών των κρίσεων. 

Αυτή η σχέση συνεργασίας, εδράζεται στην εμπιστοσύνη και τον σεβασμό μέσα από έναν ειλικρινή και διαρκή διάλογο, που καταγράφει την πραγματικότητα και αντιμετωπίζει αδυναμίες και στρεβλώσεις. Από πλευράς ΣΕΕΠΕ υπάρχει η αποφασιστικότητα να κάνουμε κάθε φορά τις κρίσιμες και απαιτούμενες επιλογές, όσο δύσκολες και αν φαντάζουν. Και αυτή έχει κερδηθεί από τη στάση μας σε όλες τις πρόσφατες κρίσεις που διαχειρίστηκε η Χώρα μας.

Απέναντί μας έχουμε τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών. Απαιτούνται λοιπόν γενναίες και τολμηρές αποφάσεις, με την υιοθέτηση και επιβολή μέτρων που δεν θα επιτρέψουν να χαθεί το θετικό momentum για την ελληνική οικονομία σε διεθνές επίπεδο, αλλά ούτε και να σπαταληθεί το πολύτιμο αναπτυξιακό απόθεμα που δημιουργήσαμε, μέσα από θυσίες και συνετές επιλογές. 

Η Ελλάδα είναι πρωταγωνιστικό μέλος της μεγάλης ευρωπαϊκής οικογένειας. Η πολιτική ηγεσία της Ενωμένης Ευρώπης ωστόσο δεν έχει επιδείξει τη συνοχή αλλά και τα αντανακλαστικά που απαιτούν οι προκλήσεις των καιρών. Η ρεαλιστική εισήγηση για ρήτρα διαφυγής, που θα επιτρέψει να υπάρξει επαρκής δημοσιονομική ευελιξία για την αποτελεσματικότερη διαχείριση του κλάδου μας, παραμένει ακόμη υπό συζήτηση και διαβούλευση, με αποτέλεσμα, μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών να καταγράφεται ένα μεγάλο έλλειμμα συντονισμού, καθώς κάθε κράτος επιλέγει και εφαρμόζει διαφορετικά μέτρα, με αναπόφευκτα αρνητικά αποτελέσματα, όπως την έλλειψη συνοχής, τις στρεβλώσεις, την ενίσχυση των ανισορροπιών. 

Η μείωση της φορολογίας που θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική διέξοδο στο πρόβλημα, δεν υιοθετείται ως κεντρική ευρωπαϊκή πολιτική, με ορατό τον κίνδυνο να καταλήξουμε σε μια τέτοια απόφαση καθυστερημένα, σε συνθήκες περισσότερο σύνθετης κρίσης, ή ακόμη και ύφεσης για την ευρωπαϊκή οικονομία συνολικά. 

Η Ε.Ε. πρότεινε πακέτα πυροσβεστικών μέτρων, που δεν μπορούν να εγγυηθούν την ενεργειακή ασφάλεια. Ουσιαστικά είναι μια πολιτική κατεύθυνση και όχι απάντηση στην κρίση. Η Ευρώπη έχει πολιτική για την κλιματική αλλαγή και υπολείπεται πολύ στην πολιτική ενεργειακής ασφάλειας, με αποτέλεσμα οι όποιες παλινωδίες να κινδυνεύουν να αποβούν μοιραίες. Και δυστυχώς, η Ευρώπη δεν διαθέτει πλέον άπειρα χρονικά περιθώρια προκειμένου να σχεδιάσει, να συμφωνήσει και να υλοποιήσει εγκαίρως ένα ουσιαστικό και ρεαλιστικό ενεργειακό πλάνο που θα τις επιτρέψει να παραμείνει ανταγωνιστική στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον.

Στη χώρα μας, με τον κίνδυνο δημοσιονομικού εκτροχιασμού, ακολουθήθηκε άλλος δρόμος. Η αγορά των καυσίμων έδειξε ψυχραιμία και υπευθυνότητα στην αντιμετώπιση της κρίσης, η ανησυχία για την εκδήλωση φαινομένων αισχροκέρδειας αποδείχτηκε αβάσιμη, οι τιμές των καυσίμων στα πρατήρια ωστόσο θα συνεχίσουν να αυξάνονται, ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποίας μηδενιζόταν το περιθώριο κέρδους, τόσο για τις εταιρείες εμπορίας όσο και για πρατήρια. Η εξήγηση βρίσκεται στη διάχυτη και παγιωμένη προκατάληψη που επικρατεί στην Ελλάδα, σε όσους τους κλάδους της εφοδιαστικής αλυσίδας, σε συνδυασμό με την έλλειψη γνώσης και την εσφαλμένη ενημέρωση, που αθροιστικά οδηγούν στο να μεταφέρεται το βάρος της κρίσης στον ιδιωτικό τομέα, ξεχνώντας πολλές φορές ότι, οι επιχειρήσεις αποτελούν τη βάση της οικονομίας, και η Ελλάδα τις έχει ανάγκη. 

Η κρίση που δημιουργείται από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, κρύβει κάποιες φορές τους σύνθετους κινδύνους από την παράταση αυτού του ανοικτού μετώπου. Για παράδειγμα, πρέπει να συνυπολογίζουμε τις καταστροφές στις ενεργειακές υποδομές των μεγαλύτερων χωρών-παραγωγών πετρελαίου της περιοχής, στην εκτίμησή μας για το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί ώστε να αποκατασταθεί η ομαλότητα, όταν επιτευχθεί ειρήνευση, και δυστυχώς δεν θα είναι εύλογο ή μικρό. 

Η συγκυρία είναι κρίσιμη, και δεν επιτρέπει εφησυχασμούς, αλλά αντιθέτως απαιτεί εγρήγορση Ο κλάδος των πετρελαιοειδών έχει αποδείξει ότι διαθέτει αντανακλαστικά, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί με επάρκεια στις προκλήσεις, να προσαρμόζεται κάθε φορά στα καινούρια δεδομένα που διαμορφώνονται, να χαράσσει δρόμους, στηρίζοντας στην πράξη την κοινωνία, τους πολίτες και την εθνική οικονομία, ώστε να διατηρεί τους αναπτυξιακούς της ρυθμούς και την ελκυστικότητά της σε νέες επενδύσεις.

-----------------------------------

Ο κ. Γιάννης Αληγιζάκης είναι Πρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΕΠΕ (Σύνδεσμος Εταιριών Εμπορίας Πετρελαιοειδών)

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον υπό έκδοση τόμο GREEK ENERGY 2026 που ετοίμασε για 15^η συνεχή χρονιά η ομάδα του energypress