Κατατέθηκε η τροπολογία για το γεωπολιτικό ρίσκο του Great Sea Interconnector - Τι προβλέπει για τις ανακτήσεις του ΑΔΜΗΕ

Κρίσιμες πολιτικές και ρυθμιστικές αποφάσεις για την υλοποίηση του έργου που αφορά στην ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου - Κρήτης περιλαμβάνει η τροπολογία που κατέθεσε αργά το βράδυ της Τετάρτης, 25 Σεπτεμβρίου 2024, προς ψήφιση στη Βουλή, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης.

Όπως τονίζεται σε ανακοίνωση του υπουργείου, η ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου - Κρήτης είναι ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα, την Κύπρο, αλλά και για όλη την Ε.Ε. Και αυτό, καθώς θα συνδέσει την Κύπρο με το ηλεκτρικό σύστημα της Ευρώπης, διευκολύνοντας την ενεργειακή της μετάβαση και ταυτόχρονα θα προωθήσει τον στόχο της Ελλάδας να καταστεί διάδρομος μεταφοράς «καθαρής» ενέργειας. 

Η τροπολογία έρχεται σε συνέχεια του πλαισίου κατανόησης, που υπεγράφη (20/9) μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελληνικής Κυβέρνησης, περί αμοιβαίας ανάληψης δεσμεύσεων αναφορικά με το έργο. Η πρωτοβουλία του Υπουργείου αποσκοπεί στη ρύθμιση θεμάτων που αποτυπώθηκαν στην παραπάνω συμφωνία για την ομαλή υλοποίηση και συνέχιση της κατασκευής του έργου.

Με την τροπολογία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ορίζονται οι αναγκαίες ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβαίνει ο φορέας υλοποίησης του έργου.

Επιπρόσθετα, ορίζονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες θα ενεργοποιηθεί διαφορετικός του υφιστάμενου σήμερα, επιμερισμός του κόστους μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, δηλαδή «ενδεχόμενη καθυστέρηση ή ματαίωση του έργου, οφειλόμενη σε εξωτερικούς παράγοντες εκτός του ελέγχου, της ευθύνης και της υπαιτιότητας του φορέα υλοποίησης και/ή των συμβαλλόμενων με αυτόν προμηθευτών και αναδόχων (γεωπολιτικό ρίσκο)». Προβλέπεται, επίσης, το ποσοστό του 13% που θα αναλάβει το Ελληνικό Δημόσιο στις περιπτώσεις αυτές, που είναι συμπληρωματικό του 37% που η υφιστάμενη απόφαση της ΡΑΑΕΥ, προβλέπει ότι αναλαμβάνονται από τα τέλη χρήσης συστήματος. 

Τέλος, προβλέπεται πως το συνολικό ποσό ανάκτησης, ο χρόνος ανάκτησής του και η κατ’ έτος κατανομή του, ο καθορισμός του ετήσιου προς απόδοση από τον Κρατικό Προϋπολογισμό ποσού με βάση και τις προσαυξήσεις, καθώς και κάθε ειδικότερο σχετικό θέμα καθορίζονται με Κοινή Απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν σχετικής εισήγησης της ΡΑΑΕΥ, εντός δύο μηνών από την υποβολή της εισήγησης.

Τι αναφέρει η τροπολογία

Άρθρο 5
Ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Κρήτης

1. 1.  Η ΑΔΜΗΕ Α.Ε., ως φορέας υλοποίησης του’Εργου Κοινού Ενδιαφέροντος 2.6.2 του οικείου καταλόγου βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) 869/2022 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 3Οής Μαΐου 2022 σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) 715/2009, (ΕΕ) 5, 2019/942 και (ΕΕ) 2019/943 και των οδηγιών 2009/73/ΕΚ και (ΕΕ) 2019/944 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 347/2013 (1 152), που αφορά στην ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου Κρήτης για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή ‘Ενωση, προβαίνει στις καταβολές που απαιτούνται για τη συνέχιση των εργασιών στο πλαίσιο των κατασκευαστικών συμβάσεων που έχει συνάψει, μέχρι του ποσού των είκοσι έξι εκατομμυρίων οκτακοσίων χιλιάδων (26800000) ευρώ, παράλληλα με τη διαδικασία έκδοσης των αποψάσεων των οικείων ρυθμιστικών αρχών Ελλάδας και Κύπρου για τον καθορισμό του ρυθμιζόμενου εσόδου του έργου για το 2025 και βάσει του υψιστάμενου κατά τη Θέση σε ισχύ του παρόντος ρυθμιστικού πλαισίου.
2. Αν το έργο της παρ. 1 καθυστερήσει ή ματαιωθεί εξαιτίας εξωτερικών παραγόντων εκτός του ελέγχου, της ευθύνης και της υπαιτιότητας του φορέα υλοποίησης και των συμβαλλόμενων με αυτόν προμηθευτών και αναδόχων, ο φορέας υλοποίησης ανακτά, μέσω του κρατικού προϋπολογισμού, ποσοστό δεκατρία τοις εκατό (13%) του συνόλου των πραγματοποιθεισών και μη ανακτηθεισών επενδυτικών και λειτουργικών δαπανών, ώστε, αθροιστικά με το ποσοστό που ανακτάται αντιστοίχως σύμψωνα με την υπό στοιχεία Ε 159/2024 απόψαση της ΡυΘμιστικής Αρχής Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) ((Μεθοδολογία Υπολογισμού του Επιτρεπόμενου και Απαιτούμενου Εσόδου της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. γιατο ‘Εργο Κοινού Ενδιαψέροντος ΕΚΕ 2.6.2 ((Ηλεκτρική Διασύνδεση Κύπρου (Κοψινού) και Ελλάδας (Κορακιά-Κρήτη)», κατάτο μέροςπου επιμερίζεταιοτην Ελλάδα» (Β’ 3751), το ποσό που ανακτά από τις δύο ως άνω πηγές να ανέρχεται σε ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) επί του συνόλου των ως άνω δαπανών. Οι δαπάνες αυτές ανακτώνται, προσαυξανόμενες κατ’ έτος, μέχρι την πλήρη ανάκτησή τους, κατά ποσοστό ίσο με το αντίστοιχα εφαρμοζόμενο από τη ΡΑΑΕΥ μέσο σταθμισμένο κόστος κεψαλαίου που καθορίζεται με τις οικείες αποψάσεις της ΡΑΑΕΥ, σι οποίες εκδίδονται στο εψαρμογής της υπό στοιχεία Ε-159/2024 απόψασήςτης, όπως αυτή εκάστοτε ισχύει. Η ανάκτηση ποσών από τον κρατικό προϋπολογισμό σύμψωνα με την παρούσα, τελεί υπό την προϋπόθεση της τροποποίησης της Κοινής Απόψασης Διασυνοριακού Διαμοιρασμού του Κόστους του ‘Εργου των εν λόγω Ρυθμιστικών Αρχών Ελλάδας και Κύπρου (ΒΑ), ώστε να περιλαμβάνει όρο για τον ισομερή διαμοιρασμό των προς ανάκτηση ποσών που αφορούν στις ειδικές περιπτώσεις του πρώτου εδαψίου μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, σύμφωνα με τα ανωτέρω. Με κοινή απόψαση των ρυθμιστικών Αρχών Ελλάδας (ΡΑΑΕΥ) και Κύπρου (ΡΑΕΚ), στη βάση σχετικής εισήγησης του ψορέα υλοποίησης, εντός έξι (6) μηνών από την υποβολή της εισήγησης, διαπιστώνεται η συνδρομή των προϋποθέσεων του παρόντος και αναγνωρίζονται οι εν λόγω επενδυτικές και λειτουργικές δαπάνες.
3. Με κοινή απόψαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν σχετικής εισήγησης της ΡΑΑΕΥ, εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή της εισήγησης, καθορίζονται το συνολικό ποσό ανάκτησης που αντιστοιχεί στο διαφέρον ποσοστό που ορίζεται στην παρ. 2, ο χρόνος ανάκτησής του και η κατ’ έτος κατανομή του, ο καθορισμός του ετήσιου προς απόδοση από τον κρατικό προϋπολογισμό ποσού με βάση και τις προσαυξήσεις της παρ. 2, καθώς και κάθε ειδικότερο Θέμα που αφορά στην εφαρμογή του παρόντος άρθρου. Η εισήγηση της ΡΑΑΕΥ υποβάλλεται εντός ενός (1) μηνός από την κοινή απόψαση των ρυθμιστικών αρχών του τρίτου εδαφίου της παρ. 2 που διαπιστώνει τη συνδρομή των ανωτέρω προϋποθέσεων.
4. Οι παρ. 2 και 3 ισχύουν από την έκδοση της διαπιστωτικής πράξης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας περί της τροποποίησης της CBCA, σύμφωνα με το σημείο Γ του από 20.9.2024 Πλαισίου Κατανόησης μεταξύ της Ελληνικής Κυβέρνησης και της Κυπριακής Δημοκρατίας.