Ελπιδοφόρο μήνυμα: Δράση για την κλιματική αλλαγή

«Τη γη δεν την κληρονομούμε από τους προγόνους μας.

Την δανειζόμαστε από τα παιδιά μας.»

Αυτό ήταν το σύνθημα σε μία από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις νέων ανθρώπων στην ιστορία για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, την Παρασκευή 15 Μαρτίου. Συμμετείχαν χιλιάδες μαθητές και μαθήτριες, σε τουλάχιστον 90 χώρες (μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα, με συγκεντρώσεις σε διάφορες πόλεις).

Εμβληματική φυσιογνωμία είναι η Σουηδή ακτιβίστρια, Γκρέτα Τούνμπεργκ (μόλις 16 χρονών). Η εμφάνισή της στο Ντάβος πριν δύο μήνες ενέπνευσε πολλούς συνομήλικους της, όταν κάλεσε εκείνους που αποφασίζουν, πολιτικούς και διευθύνοντες συμβούλους επιχειρήσεων να δράσουν, καθώς το σπίτι μας έχει πάρει φωτιά. Η υπερθέρμανση του πλανήτη και η ανάγκη άμεσης δράσης οδήγησε στην παγκόσμια σχολική απεργία για το κλίμα την Παρασκευή εκείνη του Μαρτίου, καθώς και σε μία σειρά άλλων δράσεων ανά την υφήλιο.

Η μαζικότητα των διαδηλώσεων αυτών του τελευταίους μήνες, από νέους, είναι χωρίς προηγούμενο. Στις Βρυξέλλες το Γενάρη του 2019, περίπου 70.000 βγήκαν στους δρόμους. Στην Γερμανίας 30.000 μαθητές άφησαν το σχολείο τους σε περισσότερες από 50 πόλεις.

Και σε πολλές άλλες χώρες, και σε μακρινές ηπείρους (όπως στην Αυστραλία) το μήνυμα τους είναι ένα. Θα προσπαθήσουν να αλλάξουν τον κόσμο.

Αυτή η αλλαγή άλλωστε συμφωνήθηκε το 2015 από την διεθνή κοινότητα στο Παρίσι. Να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια, ώστε η αύξηση της θερμοκρασίας της Γης να περιοριστεί στον 1.5 βαθμό Κελσίου, σε σχέση με την προβιομηχανική περίοδο. Διαφορετικά, οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές για τον πλανήτη και προφανώς για το μέλλον των νέων και τις επόμενες γενιές.

Και ενώ ήδη σήμερα, η αύξηση αγγίζει τον 1 βαθμό Κελσίου.

Για να επιτευχθεί αυτό, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την καύση ορυκτών καυσίμων πρέπει να μηδενιστούν μέσα σε περίπου τρεις δεκαετίες, το αργότερο μέχρι το 2050.

Πρόκειται δηλαδή για έναν μετασχηματισμό που αλλάζει όχι μόνο τον τρόπο που παράγουμε και καταναλώνουμε ενέργεια, αλλά, ριζικά, τον τρόπο που ζούμε.

Οι περισσότερες χώρες, προσπαθούν να οδηγηθούν προς αυτό το νέο πρότυπο οικονομικής ανάπτυξης, μηδενικού άνθρακα.

Στην χώρα μας, η πολιτική συζήτηση και οι δράσεις μοιάζουν περισσότερο διεκπεραιωτικού χαρακτήρα. Αναμασάμε τους Ευρωπαϊκούς και διεθνείς στόχους, χωρίς όραμα και πλάνο για το πού θέλουμε τελικά να πάμε, και πώς θα το καταφέρουμε.

Το αποτέλεσμα είναι να επικεντρωνόμαστε τελικά στο πώς θα διατηρηθεί η παραδοσιακή και κατεστημένη κατάσταση.

Και όχι στο πώς θα εκμεταλλευτούμε όλες εκείνες τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται με την ενεργειακή μετάβαση σε οικονομίες χαμηλού άνθρακα.

Σε οικονομίες δηλαδή που θα κυριαρχούν η εξοικονόμηση ενέργειας, οι ανανεώσιμες πηγές, η αποθήκευση, τα έξυπνα δίκτυα και οι διασυνδέσεις, ο εξηλεκτρισμός των μετακινήσεων και της θέρμανσης/ψύξης.

Διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την δίκαιη μετάβαση, που δεν θα αφήνει κανέναν πίσω.

Τα νέα παιδιά σήμερα αφήνουν τα σχολεία τους και διαδηλώνουν με σύνθημα: «Γιατί να μάθω, όταν δεν ξέρω αν έχω μέλλον;»

Όπως τραγουδούσε και ένας αγαπημένος των μαθητών: «Υπερασπίσου το παιδί, γιατί αν γλιτώσει το παιδί, υπάρχει ελπίδα».

*Ο Χάρης Δούκας είναι Επίκουρος Καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο