Τροπολογία ΠΑΣΟΚ για μηχανισμό μεταβλητού Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης

Τη θέσπιση ενός μόνιμου μηχανισμού μεταβλητού Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης προτείνει η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, με τροπολογία που κατατέθηκε στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Ανάπτυξης για τις άμεσες ξένες επενδύσεις.

Με την προτεινόμενη διάταξη θεσπίζεται μόνιμος μηχανισμός  προσαρμογής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στη βενζίνη και στο πετρέλαιο κίνησης, όταν η διεθνής τιμή του πετρελαίου υπερβαίνει την τιμή που έχει ληφθεί υπόψη στον επίσημο δημοσιονομικό σχεδιασμό της χώρας και από την εξέλιξη αυτή προκύπτουν πρόσθετα έσοδα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας. Με τον προτεινόμενο μηχανισμό, τα πρόσθετα έσοδα Φ.Π.Α. που δημιουργούνται από την ενεργειακή ακρίβεια δεν παραμένουν αυτομάτως ως πρόσθετο φορολογικό όφελος για το Δημόσιο, αλλά επιστρέφονται στους καταναλωτές μέσω προσωρινής μείωσης του Ε.Φ.Κ. και τελικά με μειωμένη τιμή στην αντλία, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.

Ως εκ τούτου, ο μηχανισμός στηρίζεται στην αρχή ότι η δημοσιονομική επίπτωση μιας εξωγενούς αύξησης του ενεργειακού κόστους δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε μόνιμη αύξηση των φορολογικών εσόδων, αλλά δύναται, υπό σαφείς και προκαθορισμένους όρους, να χρησιμοποιείται για την αποκλιμάκωση της φορολογικής επιβάρυνσης των καυσίμων.

Ως αντικειμενικό σημείο σύγκρισης χρησιμοποιείται η τιμή του αργού πετρελαίου Brent που έχει ληφθεί υπόψη στις μακροοικονομικές παραδοχές του εκάστοτε Κρατικού Προϋπολογισμού. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται ο εκ των υστέρων ή κατά περίπτωση καθορισμός ενός αυθαίρετου ορίου ενεργοποίησης. Για την ενεργοποίηση και τον προσδιορισμό του δημοσιονομικού περιθωρίου του παρόντος μηχανισμού δεν χρησιμοποιούνται ως αυτοτελές σημείο αναφοράς οι διεθνείς τιμές των διυλισμένων προϊόντων, περιλαμβανομένων των τιμών αναφοράς Platts, ούτε η εξέλιξη των περιθωρίων διύλισης. Οι παράγοντες αυτοί αφορούν διαφορετική διάσταση της λειτουργίας της αγοράς καυσίμων και, ιδίως, τον σχηματισμό των περιθωρίων και της κερδοφορίας στον κλάδο διύλισης. Η αντιμετώπιση τυχόν απρόσμενων κερδών των επιχειρήσεων διύλισης, τα οποία συνδέονται με την έκτακτη συγκυρία και όχι με πρωτοβουλίες ανάπτυξης των επιχειρήσεων, αποτελεί αντικείμενο αυτοτελούς φορολογικής παρέμβασης και διακρίνεται από τον παρόντα μηχανισμό προσωρινής προσαρμογής του Ε.Φ.Κ.

Παράλληλα, προβλέπεται ρητά ότι από τον υπολογισμό των πρόσθετων εσόδων εξαιρούνται αυξήσεις που οφείλονται αποκλειστικά στην αύξηση της κατανάλωσης, ώστε το δημοσιονομικό περιθώριο να συνδέεται κυρίως με την επίδραση των αυξημένων τιμών.

Η προτεινόμενη ρύθμιση έχει ευρωπαϊκό προηγούμενο. Στην Ιταλία λειτουργεί ήδη μηχανισμός προσωρινής μείωσης των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης (accise mobili), βάσει των παρ. 290 και 291 του άρθρου 1 του ν. 244/2007. Η ισχύουσα ιταλική ρύθμιση επιτρέπει τη μείωση της accisa προκειμένου να αντισταθμίζονται τα πρόσθετα έσοδα Φ.Π.Α. που προκύπτουν από την αύξηση της διεθνούς τιμής του αργού πετρελαίου, εκφρασμένης σε ευρώ.

Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην παρούσα τροπολογία, στη μετακύλιση της φορολογικής ελάφρυνσης στον τελικό καταναλωτή. Η μείωση ενός έμμεσου φόρου δεν συνεπάγεται από μόνη της ότι το σύνολο της φορολογικής ελάφρυνσης θα εμφανισθεί αυτομάτως στην τιμή λιανικής, καθώς οι τιμές επηρεάζονται ταυτόχρονα από τις διεθνείς τιμές προϊόντων, τη συναλλαγματική ισοτιμία και τα περιθώρια της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η καθημερινή παρακολούθηση της αγοράς, η δημοσίευση δείκτη μετακύλισης και η εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης. Η σχετική υποδομή υφίσταται ήδη μέσω του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, το οποίο δημοσιεύει πανελλαδικά ημερήσια στοιχεία και στοιχεία ανά γεωγραφική περιοχή.