Crash test για τα μέτρα στην αγορά ηλεκτρισμού – Πρώτη παρουσίαση στην Κομισιόν – Το μοντέλο για τη χονδρική και η αναστολή της ρήτρας προσαρμογής

Την πρώτη παρουσίαση του πλέγματος μέτρων που εξήγγειλε πρόσφατα για τον έλεγχο της ακρίβειας στο ρεύμα, κυρίως δε των μέτρων που αφορούν τη λειτουργία της ηλεκτρικής αγοράς στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, κάνει σήμερα το ΥΠΕΝ στα στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας της Κομισιόν.

Η έγκριση των Βρυξελλών θεωρείται απαραίτητη, παρότι η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα μέτρα βρίσκονται εντός του πλαισίου που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το σχέδιο REPowerEU για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.

Παρότι η επεξεργασία του ελληνικού πλέγματος μέτρων συνεχίζεται προκειμένου να λυθούν πολλά θέματα που παραμένουν εκκρεμή, οι βασικοί άξονες φαίνεται ότι έχουν χαραχθεί και συγκεκριμένα:

Αλλαγή στον τρόπο αμοιβής των ηλεκτροπαραγωγών και στη διαμόρφωση της χονδρεμπορικής τιμής

Η προημερήσια αγορά θα εξακολουθήσει να επιλύεται κανονικά, με συνέπεια να μην επηρεάζονται οι τιμές με τις οποίες γίνεται το διασυνοριακό εμπόριο (εισαγωγές-εξαγωγές). Έτσι, οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας θα συνεχίσουν να γίνονται στην τιμή που προκύπτει από την κανονική επίλυση. 

Αυτό που θα αλλάξει είναι η «φόρμουλα» εκκαθάρισης, ώστε κάθε τεχνολογία (λιγνιτικές, μονάδες αερίου, υδροηλεκτρικά, ΑΠΕ) να πληρώνεται για την παραγωγή της το μεταβλητό της κόστος συν ένα εύλογο κέρδος και όχι την Οριακή Τιμή. Η τιμή που θα εισπράττει κάθε τεχνολογία δεν έχει καθοριστεί ακόμα και οι αρμόδιες αρχές κάνουν τις σχετικές επεξεργασίες.

Για τις μονάδες ΑΠΕ πάντως, θα καθοριστεί μια ενιαία τιμή για όλες τις κατηγορίες (φωτοβολταϊκά, αιολικά, με ταρίφα, με feed in premium κ.λπ.) με την οποία τιμή θα γίνεται η εκκαθάριση. Για τον καθορισμό της τιμής θα ληφθούν υπόψη οι εκτιμήσεις του ΔΑΠΕΕΠ για να μην βρεθεί ελλειμματικός ο Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ.

Η παραπάνω μεθοδολογία επίλυσης και εκκαθάρισης της αγοράς θα έχει ως συνέπεια να απορροφώνται «στην πηγή» τα επιπλέον έσοδα που έχουν οι ηλεκτροπαραγωγοί, με το ισχύον μοντέλο.

Πως θα αγοράζουν ρεύμα οι πάροχοι

Οι προμηθευτές θα αγοράζουν ενέργεια από την εγχώρια αγορά με τις χαμηλότερες τιμές που θα προκύπτουν από τη νέα «φόρμουλα» εκκαθάρισης. Επομένως το «καλάθι» προμήθειάς τους θα είναι φθηνότερο και με τη σειρά τους θα μετακυλίουν τις μειωμένες τιμές χονδρεμπορικής στα τιμολόγιά τους.

Αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής για όσο διάστημα διαρκούν τα έκτακτα μέτρα

Η κυβέρνηση έχει σκοπό να φέρει με Υπουργική Απόφαση τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, με την οποία θα αναστέλλεται η δυνατότητα των προμηθευτών να συνάπτουν συμβάσεις με ρήτρα αναπροσαρμογής. Φαίνεται ότι στους νέους λογαριασμούς, μετά την εφαρμογή των μέτρων, δεν θα υπάρχει τέτοια χρέωση.

Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι όλα τα τιμολόγια θα γίνουν σταθερά. Αντίθετα οι προμηθευτές θα έχουν τη δυνατότητα να αλλάζουν την τιμή της κιλοβατώρας, με βάση προφανώς το κόστος αγοράς του ρεύματος στη χονδρική, εφόσον ενημερώσουν έγκαιρα τον πελάτη τους. Εάν βέβαια δεν υπάρξει κάποια νέα εκτόξευση των διεθνών τιμών αερίου (και δεν υπάρξει αντίστοιχα πρόσθετη κυβερνητική παρέμβαση) είναι εύλογο να υποθέσει κανείς ότι η χονδρεμπορική ρεύματος θα έχει σχετική σταθερότητα, οπότε πιθανόν δεν θα χρειάζεται οι πάροχοι να αλλάζουν την ανά κιλοβατώρα χρέωση.

Παρόλα αυτά, στην ανακοίνωσή του το ΥΠΕΝ αποφεύγει να μιλήσει εκ νέου για αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής και αναφέρει ότι "με βάση τo σχέδιο της κυβέρνησης αλλά και το νέο μηχανισμό που θα ισχύσει από τον Ιούλιο καταργείται ουσιαστικά η εφαρμογή της ρήτρας αναπροσαρμογής και σταματά η παραγωγή επιπλέον εσόδων για τους ηλεκτροπαραγωγούς".

Έκτακτο τέλος για τα κέρδη των παραγωγών

Η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει να ορίσει ως φόρο την αναδρομική είσπραξη του 90% των υπερκερδών που είχαν τους προηγούμενους μήνες οι ηλεκτροπαραγωγοί, αναγνωρίζοντας ότι η αναδρομική φορολόγηση θα καταπέσει στα δικαστήρια αν προσβληθεί νομικά. Μιλάει λοιπόν για ένα οριζόντιο τέλος που θα έχει το χαρακτήρα «συνεισφοράς αλληλεγγύης» ή «μερίσματος αλληλεγγύης» και προσδοκά ότι θα το αποδεχθούν και οι ίδιες οι εταιρείες παραγωγής (ιδιώτες και ΔΕΗ).

Για το ποσό επί του οποίου θα υπολογιστεί το 90% οι αποφάσεις δεν έχουν ληφθεί ακόμα και η επεξεργασία συνεχίζεται. Όπως έχει γράψει το energypress, καθοριστικό στο σκέλος αυτό είναι το αν θα συνυπολογιστούν, εκτός από τις εκπτώσεις που είχαν κάνει στους πελάτες τους οι καθετοποιημένοι παραγωγοί-προμηθευτές (για παράδειγμα το -30% της ΔΕΗ), και οι απώλειες που είχαν για τη διατήρηση σταθερών τιμολογίων σε Υψηλή, Μέση και Χαμηλή Τάση.

Συνεπώς το προς «φορολόγηση» ποσό μπορεί να κυμανθεί από 300 έως 600 εκατ. ευρώ ανάλογα με τις αποφάσεις που θα ληφθούν. Δείτε εδώ την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ.

Ο χρόνος πιέζει

Σύμφωνα με αξιόπιστους συνομιλητές του energypress, η γρήγορη συνεννόηση με τις Βρυξέλλες είναι καθοριστική για να καταστεί εφικτή η εφαρμογή του νέου μοντέλου από 1ης Ιουλίου. Και τούτο διότι η εφαρμογή των μέτρων, πέραν του «ναι» από την Κομισιόν, απαιτεί νομοθετική παρέμβαση, Υπουργικές Αποφάσεις, Τροποποίηση Κωδίκων και Τροποποίηση Πληροφοριακών Συστημάτων. Οι κινήσεις αυτές «τρώνε» χρόνο, και οι 50 ημέρες που απομένουν φαίνονται πολλές αλλά μπορεί να αποδειχθούν λίγες.