ICIS HEREN: Η αγορά αναμένει το ελληνικό ενεργειακό «ξεπούλημα»

«Η οικονομική πραγματικότητα έχει αναγκάσει την Ελλάδα να ξεκινήσει μια μερική ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ και, ενδεχομένως της ΔΕΠΑ, με μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες συνέπειες για το LNG», αναφέρει σε εκτενές δημοσίευμά του για τις σχεδιαζόμενες αποκρατικοποιήσεις το έγκριτο ενεργειακό πρακτορείο ICIS Heren.

«Υπό την πίεση της τρόικας, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ελληνική κυβέρνηση αναγκάζεται να βρει τρόπους εξόφλησης του κολοσσιαίου χρέους της χώρας.

Η λιγότερο επώδυνη επιλογή είναι αυτή της ιδιωτικοποίησης πολλών κρατικών εταιριών της χώρας» τονίζει χαρακτηριστικά το δημοσίευμα που επισημαίνει ότι «ο τομέας της ενέργειας, ο οποίος ήδη αντιμετωπίζει τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για απελευθέρωση της αγοράς, είναι αναμφισβήτητα ένα καλό σημείο εκκίνησης».

Σύμφωνα με πηγές από το χώρο του φυσικού αερίου στην Ελλάδα, η ΔΕΗ και η ΔΕΠΑ είναι πιθανόν να είναι από τις πρώτες επιχειρήσεις οι οποίες θα ιδιωτικοποιηθούν.

Ωστόσο, δεδομένου ότι η Ελλάδα έχει άμεση ανάγκη άντλησης δημόσιων κεφαλαίων, υπάρχει έντονη ανησυχία για υποτίμηση των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας.

«Η απελευθέρωση της αγοράς είναι πράγματι απαραίτηση. Κανείς δεν το αμφισβητεί αυτό», αναφέρει πηγή προερχόμενη από την ενεργειακη βιομηχανία.

«Ωστόσο, το χρονοδιάγραμμα που τίθεται γι αυτό δε θα μπορούσε να είναι χειρότερο. Η πίεση που προέρχεται από ιδρύματα εντός κι εκτός της Ευρωζώνης πληθαίνουν καθημερινά», δηλώνει οικονομικός αναλυτής της Ελλάδας.

«Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση είναι στη θέση ενός αναξιοπαθούντα πωλητή. Αυτή τη στιγμή, το ζήτημα δεν είναι το αν θα γίνουν οι ιδιωτικοποιήσεις αλλά το πότε», προσθέτει η πηγή.

«Όσο μεγαλύτερο διάστημα μεσολαβήσει μέχρι την ιδιωτικοποίηση των εταιριών, τόσο πιο προβληματική θα καταστεί η διαδικασία με τους εταίρους»

Παρά την επιτακτική αυτή ανάγκη, το ζήτημα των ιδιωτικοποιήσεων φαίνεται να «κολλάει» σε μια σειρά από εκκρεμή ζητήματα μεταξύ των επιχειρήσεων κοινής ωφελείας.

Μια ευαίσθητη αποστολή

Σύμφωνα με πηγές της χώρας, η λύση της κυβέρνησης ήταν να δρομολογήσει πώληση των μετοχών της στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Το πρώτο βήμα θα είναι η εκχώρηση ενός αρχικού 17% της ΔΕΗ σε στρατηγικό εταίρο.

«Προς το παρόν, η ελληνική κυβέρνηση ψάχνει ένα στρατηγικό εταίρο ή εταίρους, παρά να προσφέρει δημόσια μετοχές της εταιρείας μέσω χρηματιστηρίου», αναφέρει πηγή.

«Κατά πάσα πιθανότητα ο στρατηγικός εταίρος θα προέλθει από το εξωτερικό. Θα ήταν προς όφελος της ΔΕΗ εάν ο στρατηγικός εταίρος είναι μια εταιρία με μεγάλη εμπειρία στο χώρο της ενέργειας, και όχι μια εταιρία που ελέγχει ένα χαρτοφυλάκιο έργων», υπογραμμίζει η πηγή.

Ωστόσο, ένας παράγοντας που καθυστερεί την πώληση είναι το γεγονός ότι η ΔΕΗ είναι ακόμη υπό διαπραγμάτευση με τη ΔΕΠΑ για μακροχρόνια σύμβαση προμήθειας φυσικού αερίου.

«Υπάρχει τεράστια πίεση από την κυβέρνηση προς τη ΔΕΗ να έρθει σε συμφωνία για τη μακροχρόνια σύμβαση με τη ΔΕΠΑ», αναφέρει ελληνική πηγή. Χωρίς αυτή τη σύμβαση η αξία της ΔΕΠΑ στην αγορά περιορίζεται.

«Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη από το 2008, αλλά η κυβέρνηση έχει ζητήσει από τις δύο επιχειρήσεις να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις έως το τέλος της εβδομάδας»

Η ΔΕΠΑ έχει σήμερα συμβόλαια για προμήθεια 4,18 δις κυβικά μέτρα ετησίως σε μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας:

- 3Gm ³ / ετήσια σύμβαση με την Gazprom έως το 2016

- 0.5Gm ³ / ετήσια σύμβαση με την τουρκική Botas έως το 2022

- 0.68Gm ³ / σύμβαση ενός έτους με τη Sonatrach της Αλγερίας για LNG στο τερματικό της Ρεβυθούσας τουλάχιστον μέχρι το 2013.

Δεδομένου ότι η ζήτηση της ΔΕΗ ήταν 1.3 - 1.4Gm ³ το 2011, δηλαδή περίπου το ένα τρίτο των συνόλου της χώρας, μια συμφωνία μεταξύ των δύο είναι ζωτικής σημασίας.

Πηγή από τη ΔΕΠΑ επιβεβαιώνει ότι το Υπουργείο Οικονομικών της χώρας ασκεί έντονες πιέσεις για συμφωνία μεταξύ των δύο επιχειρήσεων.

«Η ΔΕΠΑ θα πρέπει να ιδιωτικοποιηθεί πρώτη, βάσει της λογικής σειράς των πραγμάτων», αναφέρει η πηγή.

Αυτή τη στιγμή η ελληνική κυβέρνηση ελέγχει το 65% των μετοχών της ΔΕΠΑ, με τον όμιλο των Ελληνικών Πετρελαίων να κατέχει το υπόλοιπο μετοχικό κεφάλαιο.

Η πηγή δήλωσε ότι η ιδιωτικοποίηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί το νωρίτερο το 2012, καθώς θα πρέπει πρώτα να επιλυθούν τα εσωτερικά ζητήματα.

Ελληνικές πηγές αναφέρουν ότι όπως στην περίπτωση της ΔΕΗ, δεν θα πραγματοποιηθεί ανοιχτή διάθεση του μεριδίου της κυβέρνησης στη ΔΕΠΑ. «Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται με περιορισμένα μέρη, συμπεριλαμβανομένης της ρωσικής Gazprom», δηλώνει πηγή από την Ελλάδα.

«Ωστόσο, η προσφορά από τη Gazprom ενδέχεται να αντιμετωπίσει ισχυρή αντίδραση από την ΕΕ, ανεξάρτητα από το πόσο ελκυστική θα μπορούσε να είναι», προσθέτει η πηγή.

Άλλοι πιθανοί εταίροι είναι η γαλλική GDF SUEZ και η γερμανική RWE.

Ωστόσο, προτού ξεκινήσουν οι διαδικασίες ιδιωτικοποίησης, η κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει μια σαφή απόφαση σχετικά με το ΔΕΣΦΑ, το διαχειριστή του συστήματος μεταφοράς στην Ελλάδα, ο οποίος είναι 100% θυγατρική της ΔΕΠΑ.

«Μια πιθανή απόφαση της κυβέρνησης είναι να διαχωρίσει πλήρως το ΔΕΣΦΑ από τη ΔΕΠΑ», ανέφερε άλλη πηγή.

«Αλλα εάν ο ΔΕΣΦΑ ιδιωτικοποιηθεί, η κυβέρνηση είναι πιθανό να είναι σε θέση να ελέγχει την εταιρία, καθώς η νομοθεσία της ΕΕ της παρέχει αυτό το δικαίωμα»

M & M GAS

Η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας αν και προκαλεί αβεβαιότητα σε ό,τι αφορά το μέλλον των δημόσιων επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας, έχει τύχει θερμής υποδοχής από την M & M Gas, την κοινοπραξία μεταξύ του Ομίλου Μυτιληναίος και της Motor Oil Hellas.

“Το 2011 και το 2012 θα είναι κρίσιμες χρονιές για την Ελλάδα όσον αφορά την απελευθέρωση των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας», αναφέρει πηγή προερχόμενη από την εταιρία.

«Υπάρχει έντονη πίεση προς την Ελλάδα για τις ιδιωτικοποιήσεις και την απελευθέρωση διαφόρων αγορών»

«Όταν η διαδικασία ολοκληρωθεί, νιώθουμε ότι η Μ & Μ θα είναι σε θέση να επιτύχει σημαντικό μερίδιο στην αγορά φυσικού αερίου στην Ελλάδα, τόσο όσον αφορά το LNG όσο και σε σχέση με το αέριο των αγωγών», πρόσθεσε η πηγή.

Η βραχυπρόθεσμη ζήτηση για LNG της εταιρείας προέρχεται κυρίως από τις τις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της εταιρίας ενώ η Motor Oil χρειάζεται αέριο ως πρώτη ύλη για το διυλιστήριό της.

Ο όμιλος Μυτιληναίος λειτουργεί σταθμό συμπαραγωγής φυσικού αερίου δυναμικότητας 334MW καθώς και μια μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συνδυασμένου κύκλου στον Άγιο Νικόλαο, στη Νότια Ελλάδα, η οποία αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Η «Κόρινθος Power», που αποτελεί κοινοπραξία μεταξύ των δύο εταιριών αναμένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία της μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Η κατανάλωση φυσικού αερίου για τις εν λόγω μονάδες ηλεκτροπαραγωγής αναμένεται να φτάσει τα 1.2Gm ³ / έτος.

Συνέπειες για την αγορά

Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, η διαδικασία της ιδιωτικοποίησης είναι πιθανό να οφελήσει την ιδιωτική εταιρεία (Μ&Μ) ώστε να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στην αγορά spot, καθώς η ΔΕΗ θα αποσύρεται. Η ΔΕΗ επίσης αντιμετώπισε δυσκολίες στην εξισορρόπηση του δικού της πορτοφολιού προμηθειών προχωρώντας σε παραγγελίες LNG μέσω διαγωνισμών από τη Vitol και την Eni και αναγκάστηκε να αγοράσει επιπλέον ποσότητες από τη ΔΕΑ ή να πουλήσει περίσσειες ποσότητες στη Motor Oil.

Θεωρείται απίθανο η ΔΕΗ να προχωρήσει σε αγορές φορτίων spot, μέχρι να υπογραφεί η συμφωνία με τη ΔΕΠΑ, ανέφερε πηγή κοντά στην εταιρεία προσθέτοντας ότι αγορές spot θα μπορούσαν να γίνουν μόνο στα επίπεδα των φορτίων που αγοράστηκαν με διαγωνισμό νωρίτερα φέτος. 

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύθηκαν τον περασμένο μήνα, η επιχείρηση πλήρωσε περίπου 9,06 δολάρια/ MMBtu για ένα εισαγόμενο φορτίο 63.500 τόνων από το Κατάρ, μέσω της Vitol.

Απ’την άλλη πλευρά, η Μ & Μ αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε συζητήσεις με διάφορους προμηθευτές αλλά θα κυνηγήσει ευκαιρίες μόνο εάν η τιμή του LNG είναι ανταγωνιστική σε σχέση με τις συμβάσεις προμήθειας που έχει για αέριο από αγωγούς.

«Προς το παρόν, για να μπορέσουμε να προμηθευθούμε LNG, πρέπει η τιμολόγηση του υγροποιημένου φυσικού αερίου να είναι τουλάχιστον $ 2.00/MMBtu χαμηλότερη από τα συμβόλαια των αγωγών μας, καθώς υπάρχουν πρόσθετες τεχνικές δαπάνες που συνδέονται με την εισαγωγή, την αεριοποίηση και τη μεταφορά του LNG», ανέφερε πηγή από την εταιρία.

«Η Μ & Μ είναι πιθανό να εκμεταλλευτεί τις ευκαιρίες στην αγορά spot προκειμένου να εγκαθιδρύσει μακρoχρόνιες σχέσεις με αρκετούς προμηθευτές LNG, οι οποίες θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μακροπρόθεσμες συμβολαιακές σχέσεις όταν η αγορά απελευθερωθεί πλήρως και το ρυθμιστικό περιβάλλον γίνει πιο διαφανές», πρόσθεσε η πηγή.

Παρότι οι τιμές του LNG στην αγορά έχουν αυξηθεί μετά τη καταστροφή στην Ιαπωνία, η ταυτόχρονη αύξηση των μακροχρόνιων συμβάσεων στην Ελλάδα, θα μπορούσε να διατηρήσει το αγοραστικό ενδιαφέρον στην αγορά.

«Η τιμή του αερίου έχει αυξηθεί απότομα εξαιτίας της ανόδου του πετρελαίου», αναφέρει πηγή από τον ελληνικό ενεργειακό κλάδο.

«Οι τιμές του φυσικού αερίου της Ρωσίας, της Αλγερίας και των αζέρων έχει αυξηθεί σημαντικά λόγω της ανόδου των τιμών του πετρελαίου»

Όταν καθίσει η σκόνη από την αναδιοργάνωση της ελληνικής ενεργειακής αγοράς, είναι πιθανόν να υπάρχει ρόλος και για το LNG.