Αναβαθμισμένος o ρόλος της Κύπρου στην Αν. Μεσόγειο από τους υδρογονάνθρακες

Ο αναβαθμισμένος ρόλος της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο, εξαιτίας κυρίως των υδρογονανθράκων, οι ευρύτερες εξελίξεις στην κυπριακή ΑΟΖ σε συσχετισμό με τις προσπάθειες λύσης του Κυπριακού, τα οφέλη της επανένωσης για τους Κυπρίους. αλλά και την περιοχή και οι σχέσεις της Λευκωσίας με τους γείτονές της, βρέθηκαν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης που έγινε χτες στο σπίτι της ΕΕ με θέμα “Ασφάλεια και σταθερότητα στην ανατολική Μεσόγειο: Προκλήσεις και προοπτικές”.

Τη συζήτηση διοργάνωσαν η Αντιπροσωπεία της Κομισιόν στην Κύπρο και ο ΟΠΕΚ.

Στην εκδήλωση απηύθυναν χαιρετισμούς οι Πρέσβεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ και ο Επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Κομισιόν Γιώργος Μαρκοπουλιώτης. Έγιναν, επίσης, παρεμβάσεις από τους παρευρισκόμενους ενώ οι ομιλητές απάντησαν σε ερωτήσεις και τοποθετήθηκαν σε σχόλια που έγιναν για το Κυπριακό, την ασφάλεια και τις εγγυήσεις μετά τη λύση, τους υδρογονάνθρακες κ.ά.

Τα τεράστια οφέλη από την επίλυση του Κυπριακού και την επανένωση της Κύπρου απαρίθμησε σε ομιλία του ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Κομισιόν στην Κύπρο, Γιώργος Μαρκοπουλιώτης. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι δέκα χρόνια μετά την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, οι περισσότεροι Κύπριοι αντιλαμβάνονται ότι το να είσαι μέρος της ευρωπαϊκής οικογένειας, έχει βοηθήσει τη χώρα να καταστεί ο ευρωπαϊκός πυλώνας σταθερότητας στην ταραγμένη περιοχή.

Όπως είπε ο κ. Μαρκοπουλιώτης, η Κύπρος έχει τη δυνατότητα να αναβαθμίσει το ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο. Σημείωσε ακόμη ότι τώρα είναι η ώρα για τους Κυπρίους να κάνουν ακριβώς αυτό που έκαναν οι Ευρωπαίοι τόσες δεκαετίες πριν, δηλαδή να ξεπεράσουν το διαχωρισμό που τους κράτησε μακριά για τόσο μεγάλο διάστημα.

Είναι η ώρα, πρόσθεσε, οι Κύπριοι να θέσουν ένα τέρμα στην απαράδεκτη κατάσταση και να επανενώσουν την πατρίδας τους. Ο κ. Μαρκοπουλιώτης είπε ακόμη ότι είναι πολλά τα οφέλη για την Κύπρο σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού, φέρνοντας ως παράδειγμα τις επενδύσεις σε διάφορους τομείς όπως οι κατασκευές και ο τουρισμός, ενώ ανέφερε ότι με βάση υπολογισμούς, το ΑΕΠ της Κύπρου περίπου θα διπλασιαστεί μέχρι το 2035. Είπε ακόμη ότι το πλέον σημαντικό όφελος που θα προκύψει είναι ότι η καθημερινότητα και η ζωή όλων των Κυπρίων θα τύχουν βελτίωσης και ότι η Κύπρος θα γίνει ο θεμέλιος λίθος της σταθερότητας στην περιοχή, θα μπορέσει να καταστεί ένα λαμπρό παράδειγμα για άλλες χώρες στην περιοχή και θα αποδείξει στην πράξη ότι τίποτε δεν είναι αδύνατο αρκεί να γίνονται συμβιβασμοί και να υπάρχει συνεργασία.

Ο Πρέσβης των ΗΠΑ John Koening στην δική του παρέμβαση αφού αναφέρθηκε στο επίπεδο των διμερών σχέσεων, σημείωσε ότι για τη χώρα του η Κύπρος είναι ένας σημαντικός εταίρος στην περιοχή και ότι αν το Κυπριακό επιλυθεί, η σχέση αυτή θα αναβαθμιστεί ακόμη περισσότερο.

Συνέχισε λέγοντας ότι οι ΗΠΑ επιδεικνύουν σταθερό και μόνιμο ενδιαφέρον για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή, ενώ σημαντικός παράγοντας είναι και η συνεργασία και η σχέση που αναπτύσσουν με την ΕΕ, σημειώνοντας ότι το γεγονός ότι η Κύπρος είναι μέλος της ΕΕ, έχει τη δική του σημασία.

Ο Πρέσβης είπε ακόμη ότι η χώρα του επιθυμεί περαιτέρω ενδυνάμωση και ανάπτυξη των σχέσεων με την Λευκωσία και υποστηρίζει σθεναρά τις προσπάθειες για λύση.

Αναφέρθηκε ακόμη στις εξελίξεις στην περιοχή της Κύπρου μετά τη λεγόμενη Αραβική Άνοιξη, λέγοντας ότι αυτό το γεγονός από μόνο του έχει σημασία για το ευρύτερο πλαίσιο στο οποίο προσπαθούμε να λύσουμε το Κυπριακό.

Ο κ. Koening αναφέρθηκε ειδικότερα στην κρίση στη Συρία και στη βοήθεια που προσέφερε η Λευκωσία στην καταστροφή χημικών και στην ανθρωπιστική της βοήθεια, ενώ για το Παλαιστινιακό δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί να δει πρόοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες. Αναφορά έκανε και στην κατάσταση στο Λίβανο και την Αίγυπτο αλλά και στο χημικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Ο Πρέσβης αναφέρθηκε ακόμη στις σχέσεις που έχει αναπτύξει η Μόσχα με χώρες στην περιοχή, για να προσθέσει ότι η χώρα του θέλει να συνεχιστεί η συνεργασία με τη Ρωσία παρά το γεγονός ότι οι σχέσεις συναντούν κάποιες δυσκολίες λόγω της ουκρανικής κρίσης.

Ο Πρέσβης του Ισραήλ Μichael Harari στην ομιλία του τόνισε ότι τα τελευταία λίγα χρόνια ήταν δραματικά για την περιοχή με την έναρξη της αραβικής άνοιξης, προσθέτοντας ότι ήταν σημαντικό για τη χώρα του το γεγονός ότι δεν είχε καμία ανάμιξη, δεν σύρθηκε στις διάφορες εξελίξεις και προσπάθησε να κρατηθεί μακριά.

Σημείωσε ότι παρά τα γεγονότα, το Ισραήλ κατάφερε να διατηρήσει τις συμφωνίες του με την Ιορδανία και την Αίγυπτο, ενώ προσπαθεί να συνάψει και συμφωνία με τους Παλαιστινίους . Μίλησε για διάφορες προκλήσεις στην περιοχή όπως είναι το Ιρανικό, η κρίση στη Συρία και η παρουσία της Χεζπολάχ και της Χαμάς, οι ειρηνευτικές συνομιλίες για το Μεσανατολικό αλλά και η ανάγκη για διάλογο με την Άγκυρα μετά τη ρήξη στις σχέσεις των δύο χωρών. Για τις σχέσεις Κύπρου-Ισραήλ είπε ότι αυτές έχουν ενδυναμωθεί τα τελευταία χρόνια και ότι ενδεχόμενη λύση είναι εξαιρετικά σημαντική για την περιοχή.

Παρέμβαση ΟΠΕΚ προς Ρομπέϊ, Μπαρόζο και Αστον

Στην εισαγωγική του ομιλία ο Πρόεδρος του ΟΠΕΚ Κυριάκος Πιερίδης ανέφερε ότι ο όμιλος από την ίδρυσή του έχει σαφή ευρωπαϊκή κατεύθυνση, τονίζοντας ότι είναι σημαντικό οι διάφορες προκλήσεις να είναι στη σφαίρα του δημόσιου προβληματισμού και ότι μόνο αν γνωρίζει κανείς τους περιφερειακούς συσχετισμούς μπορεί να χαράξει καλύτερη εξωτερική πολιτική. Σημείωσε ακόμη ότι Ε/κ και Τ/κ πρέπει να κατανοήσουμε την κατάσταση "κινούμενης άμμου" στην περιοχή μας.

Ο κ. Πιερίδης δημοσιοποίησε στα ΜΜΕ επιστολή που ο ΟΠΕΚ απέστειλε στις 30 Απριλίου στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν Βαν Ρομπέϊ, τον Πρόεδρο της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και την Υπατη Εκπρόσωπο για την εξωτερική πολιτική και ασφάλεια της ΕΕ Κάθριν Αστον μέσα από την οποία επιστολή ο όμιλος ζητά την επεξεργασία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού εγγυήσεων και εφαρμογής της λύσης του Κυπριακού.

Ο ΟΠΕΚ, μεταξύ άλλων, υποστηρίζει ότι η ΕΕ χρειάζεται να ανταποκριθεί και να προσφέρει τη βασική ποιότητα ασφάλειας που καλύπτει όλους τους Ευρωπαίους πολίτες σε κάθε γωνιά της Ευρώπης. Αναφέρει επί τούτου ότι στο πλαίσιο της διευθέτησης του Κυπριακού, η ΕΕ χρειάζεται να εκφράσει στο πιο υψηλό επίπεδο την πολιτική της θέληση να εγγυηθεί την εφαρμογή της λύσης μέχρι το τελικό της στάδιο.

Τονίζεται ακόμη ότι στο ζήτημα των εγγυήσεων το δικαίωμα της μονομερούς επέμβασης –μη αποκλειόμενης της στρατιωτικής - στα εσωτερικά ενός κράτους-μέλους της ΕΕ αντίκειται σε όλες τις συνθήκες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η ΕΕ από το 1957 έως σήμερα.

Καλείται η ΕΕ να αναλάβει την ευθύνη να εποπτεύει, για όσο χρονικό διάστημα κριθεί αναγκαίο, ένα διαφορετικό μηχανισμό, αυτή τη φορά ευρωπαϊκών εγγυήσεων που να συνάδουν με τη σημερινή ιδιότητα της νήσου ως κράτους-μέλους της Ένωσης.

Σύμφωνα με τον ΟΠΕΚ, η ηγεσία της ΕΕ μπορεί να αξιοποιήσει για το σκοπό αυτό όλες τις σχετικές διατάξεις της Συνθήκης της Λισαβόνας. Όπως αναφέρεται στην επιστολή, το άρθρο 42 της Συνθήκης προσφέρει επίσης ένα ειδικότερο νομικό υπόβαθρο.

Όπως αναφέρει ο ΟΠΕΚ, με βάση πρόσφατες έγκυρες μετρήσεις της κοινής γνώμης, οι δύο κοινότητες αντιλαμβάνονται και συγκλίνουν στην αντιμετώπιση της πτυχής της ασφάλειας μέσα στο πλαίσιο που προσφέρει η ΕΕ.

Παρεμβάσεις ακροατηρίου

Ενδιαφέρουσες ήταν και οι παρεμβάσεις του ακροατηρίου στο οποίο βρίσκονταν μεταξύ άλλων ο πρώην Πρόεδρος Γιώργος Βασιλείου, η τέως ΥΠΕΞ Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή, εκπρόσωποι του τ/κ εμπορικού και βιομηχανικού επιμελητηρίου, εκπρόσωποι κατεχόμενων Δήμων και κοινοτήτων, ακαδημαϊκοί κ.ά.

Σε ερώτηση για τα ενεργειακά και την ανακάλυψη υδρογονανθράκων και πώς αυτό συνδέεται με το θέμα της ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή, ο Πρέσβης των ΗΠΑ είπε ότι είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι μπορεί να γίνει ο καταλύτης για συνεργασία και ότι ενώ μπορεί να υπάρχουν διαφορές, όλα τα μέρη προσεγγίζουν το θέμα με υπευθυνότητα. Σημείωσε ότι τα διάφορα αποθέματα ανήκουν στις χώρες της περιοχής, ενώ ειδικότερα για την Κύπρο είπε ότι οι καρποί μπορούν να μοιραστούν δίκαια (equatably) στο πλαίσιο της λύσης.

Για το ίδιο ζήτημα ο Πρέσβης του Ισραήλ είπε ότι η ανακάλυψη υδρογονανθράκων έχει προκαλέσει ένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την περιοχή μας και ότι οι διάφοροι παίκτες πρέπει να προσεγγίσουν το ζήτημα ως μια μεγάλη ευκαιρία και να την εκτιμήσουν.

Σε παρόμοια ερώτηση για το θέμα των υδρογονανθράκων ο Πρέσβης των ΗΠΑ σημείωσε ότι το θέμα αυτό αποτελεί μια νέα ενδιαφέρουσα πτυχή για την κατάσταση στην Κύπρο και σε συσχετισμό με τις φιλοδοξίες μας για το μέλλον.

Σημείωσε ότι είναι υποστηρικτικό στις προσπάθειες για λύση και ότι με όσους συνομιλεί και στις δύο κοινότητες, το αντικρίζουν θετικά στο πλαίσιο για εξεύρεση λύσης.

Ο Γιώργος Μαρκοπουλιώτης σε δική του παρέμβαση για το ζήτημα των υδρογονανθράκων είπε ότι πρέπει να κατανοήσουμε ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος βρίσκονται στην ενεργειακή αγορά της ΕΕ, έχουν συνεργασία με χώρες της περιοχής, ενώ υπενθύμισε και τοποθετήσεις της ίδιας της ΕΕ για τη διοχέτευση φυσικού αερίου στην ίδια την Ευρώπη.

Σε άλλη ερώτηση, εξάλλου, ο κ. Μαρκοπουλιώτης είπε ότι δεν πρέπει να υποτιμούμε τις θετικές επιπτώσεις της λύσης στην ασφάλεια της περιοχής, ενώ για τις ευρωπαϊκές εγγυήσεις είπε ότι υπάρχει πρόνοια στην συνθήκη της Λισαβόνας με βάση την οποία αν μια χώρα μέλος είναι θύμα οποιαδήποτε ένοπλης εχθρικής δραστηριότητας τότε τα άλλα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να παράσχουν βοήθεια και αυτό μεταφράζεται όπως είπε, σε επαρκείς εγγυήσεις για τη σταθερότητα.