Τα μηνύματα της ΓΣ της ΕΒΙΚΕΝ και τα καμπανάκια για την πορεία της βιομηχανίας
Σε βαρύ κλίμα και με διάχυτη ανησυχία πραγματοποιήθηκε η γενική συνέλευση της ΕΒΙΚΕΝ, με τον πρόεδρό της, Αντώνη Κοντολέων, να στέλνει ευθέως πολιτικό μήνυμα προς την κυβέρνηση: «Μας χρωστάνε μια απάντηση. Υπάρχει πολιτική βούληση να στηριχθεί η βιομηχανία, ναι ή όχι;».
Η τοποθέτησή του έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου –όπως επισημάνθηκε– ο χρόνος εξαντλείται, χωρίς να έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις για τα μέτρα μείωσης του ενεργειακού κόστους που αφορούν 57 ενεργοβόρες βιομηχανίες. «Έχουμε φάει και την παράταση», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η αβεβαιότητα παρατείνεται επικίνδυνα.
Δεν είναι οι Βρυξέλλες – είναι η Αθήνα
Κατά τον πρόεδρο της ΕΒΙΚΕΝ, η καθυστέρηση δεν αποδίδεται σε εμπλοκή με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά σε εσωτερική πολιτική διαχείριση. «Δεν παίρνουν το πράσινο φως από Βρυξέλλες; Όχι. Είναι θέμα δικό μας», τόνισε, απορρίπτοντας την άποψη ότι το πρόβλημα είναι ευρωπαϊκής φύσης.
Οι εκπρόσωποι της ενεργοβόρου βιομηχανίας μίλησαν για «αγωνία και απογοήτευση», επισημαίνοντας ότι ενώ σε άλλες χώρες της ΕΕ λαμβάνονται μέτρα στήριξης, στην Ελλάδα οι αποφάσεις καθυστερούν. «Δεν μπορούμε όταν παίρνουν όλες οι κυβερνήσεις μέτρα και δεν παίρνει η ελληνική. Θα έχουμε ανταγωνιστικό μειονέκτημα», ήταν το σαφές μήνυμα.
Το βασικό επιχείρημα της Ένωσης δεν αφορά απλώς το ύψος των τιμών, αλλά τη σχετική ανταγωνιστικότητα. «Το πρόβλημα δεν είναι ψηλές ή χαμηλές τιμές. Είναι η ανταγωνιστική τιμή», επανέλαβε ο κ. Κοντολέων, θέτοντας το ζήτημα στη σωστή του διάσταση: τι πληρώνει η ελληνική βιομηχανία σε σχέση με τους ευρωπαίους ανταγωνιστές της.
Η «χαμένη» συζήτηση για το ιταλικό μοντέλο
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο λεγόμενο «ιταλικό μοντέλο», το οποίο –κατά την ΕΒΙΚΕΝ– δεν αποτελεί πλέον ρεαλιστική επιλογή. «Δεν το βάζουμε στην κουβέντα. Κάνει κακό η συνέχιση αυτής της κουβέντας», ξεκαθαρίστηκε στη συνέλευση.
Όπως τονίστηκε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκφράσει αντίρρηση, άρα η εμμονή σε αυτό το σενάριο απλώς παρατείνει την αβεβαιότητα. «Όταν μας ξεκαθαρίζεται ότι η Κομισιόν είναι αντίθετη, για εμάς το θέμα κλείνει. Δεν υπάρχει άλλος χρόνος για χάσιμο». Η συνέχιση μιας άγονης συζήτησης, σύμφωνα με την Ένωση, επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα στην αγορά.
Αντιστάθμιση CO₂: να δοθεί η μάχη τώρα
Στο επίκεντρο των αιτημάτων βρίσκεται πλέον η ενίσχυση της αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO₂. Πρόκειται για τον μηχανισμό μέσω του οποίου επιστρέφεται στις ενεργοβόρες βιομηχανίες μέρος του κόστους που ενσωματώνεται στην τιμή του ρεύματος λόγω των δικαιωμάτων εκπομπών, ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος «carbon leakage», δηλαδή η μεταφορά παραγωγής εκτός ΕΕ.
Η πρόσφατη απόφαση της Κομισιόν να μειώσει τον συντελεστή αποζημίωσης από 0,73 σε 0,58 τόνους CO₂ ανά MWh περιορίζει το ύψος της ενίσχυσης. Αν και η κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι θα επιχειρήσει βελτίωση του συντελεστή, η βιομηχανία επισημαίνει ότι ακόμη και σε θετικό σενάριο, τα οφέλη θα φανούν το 2027, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να τιμολογήσουν και να εξάγουν σήμερα.
CISAF: το ευρωπαϊκό εργαλείο που ζητούν να ενεργοποιηθεί
Παράλληλα, η ΕΒΙΚΕΝ ζητά την άμεση εφαρμογή του πλαισίου CISAF (Crisis and Transition Framework for State Aid), του ευρωπαϊκού μηχανισμού που επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στηρίζουν ενεργοβόρες επιχειρήσεις έναντι του υψηλού ενεργειακού κόστους.
Το πλαίσιο προβλέπει επιδότηση έως και 50% της κατανάλωσης, με ανώτατη ενίσχυση που αντιστοιχεί περίπου σε 25 ευρώ/MWh στη χονδρεμπορική τιμή. Ήδη χώρες όπως η Γερμανία και η Βουλγαρία έχουν κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, επιτυγχάνοντας τελικές τιμές για τη βιομηχανία στην περιοχή των 50–60 ευρώ/MWh.
Κατά τον πρόεδρο της ΕΒΙΚΕΝ, η επιβάρυνση για τον ελληνικό προϋπολογισμό δεν θα ξεπερνούσε τα 50 εκατ. ευρώ ετησίως, καθώς θα υπάρξει συνδυασμός αντιστάθμισης και CISAF. «Δεν θεωρώ ότι είναι πρόβλημα χρημάτων», ανέφερε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το ζήτημα είναι κυρίως πολιτικής απόφασης.
Καμπανάκια για τη βιομηχανική βάση
Στη γενική συνέλευση διατυπώθηκαν έντονες επιφυλάξεις για την πραγματική εικόνα της ελληνικής βιομηχανίας. Η συμμετοχή της μεταποίησης στο ΑΕΠ ανέρχεται μόλις στο 9,1%, μία από τις χαμηλότερες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Είμαστε τέταρτοι από το τέλος. Εάν αυτό χαροποιεί την κυβέρνηση, εγώ δεν νομίζω ότι πρέπει να τους χαροποιεί», σχολίασε ο κ. Κοντολέων, αντιπαραβάλλοντας το ελληνικό ποσοστό με το περίπου 18% της Γερμανίας.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη χώρα, καθώς –όπως ειπώθηκε– ελλοχεύει ο κίνδυνος οι μητρικές εταιρείες να επανεξετάσουν τη διατήρηση παραγωγικών μονάδων στην Ελλάδα, εφόσον το ενεργειακό κόστος παραμένει υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
«Πρέπει να παρθούν αποφάσεις»
Το τελικό μήνυμα της ΓΣ ήταν ξεκάθαρο: απαιτούνται άμεσες αποφάσεις και αξιοποίηση των εγκεκριμένων ευρωπαϊκών εργαλείων, ώστε το τελικό κόστος ρεύματος για τη βιομηχανία να κινηθεί στην περιοχή των 50–60 ευρώ/MWh.
«Πρέπει αυτό να τελειώσει», υπογράμμισε ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, επισημαίνοντας ότι κάθε μήνας καθυστέρησης μειώνει την ορατότητα στους προϋπολογισμούς, αυξάνει το επενδυτικό ρίσκο και εντείνει τα καμπανάκια για τη μελλοντική πορεία της ελληνικής βιομηχανίας.