Διασύνδεση: Έλαβαν οι ρυθμιστές την απόφαση για το 50% του ρίσκου - Σε εξέλιξη οι συζητήσεις με επενδυτές - Οι νέες έρευνες στην Κύπρο και οι επαφές Σκυλακάκη με ΕΤΕπ

Στο πιο ουσιαστικό κομμάτι, αυτό των επαφών με τους επενδυτές, τους αναδόχους του έργου και την Ευρωπαική Τράπεζα Επενδύσεων μπαίνει η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου, ενώ ταυτόχρονα ξεκίνησαν και οι νέες θαλάσσιες έρευνες για τη πόντιση του καλωδίου, αυτή τη φορά στα νότια της Κύπρου.

Ο τρέχων γύρος γεωφυσικών ερευνών διεξάγεται από το υπό ιταλική σημαία, «NG WORKER», πλοίο υποστήριξης για οffshore δραστηριότητες, που απέπλευσε τη περασμένη εβδομάδα από το λιμάνι της Μεσίνα στη Σικελία. Ανήκει στην γνωστή και εξιδεικευμένη σε θαλάσσιες γεωφυσικές έρευνες ιταλική εταιρεία Next Geo, ιδιοκτησία της οποίας είναι και το σκάφος «Ievoli Relume», το οποίο έφερε σε πέρας τον προηγούμενο γύρο ερευνών για το καλώδιο, νότια της Κάσου.

Η διάρκεια των ερευνών, σύμφωνα με Navtex που εξέδωσε προχθές ο σταθμός της Λάρνακας, αφορούν τη περίοδο 30 Σεπτεμβρίου μέχρι και 14 Οκτωβρίου, γίνονται αποκλειστικά εντός της κυπριακής ΑΟΖ, και με το πλοίο να κινείται χθες έξω από το λιμάνι της Λεμεσσού.

Το ερευνητικό κομμάτι είναι το ένα σκέλος της επόμενης αυτής φάσης, η οποία δεν θα ήταν εφικτή αν δεν έκλεινε χθες μια σημαντική εκκρεμότητα. Η λήψη της κοινής απόφασης των δύο ρυθμιστών, Ελλάδας και Κύπρου, για τροποποίηση της συμφωνίας διασυνοριακού επιμερισμού κόστους (CBCA), με την οποία δεσμεύονται ότι στο σενάριο ακύρωσης ή παρεμπόδισης του έργου από εξωτερικό παράγοντα, χωρίς ευθύνη του φορέα υλοποίησης ή των συνεργαζόμενων εργολάβων, ο τελευταίος θα μπορεί να ανακτήσει ισόποσα, 50%-50%, τις μέχρι τότε δαπάνες από τους καταναλωτές των δύο χωρών. Η απόφαση ανοίγει το δρόμο για να μπει το έργο στο πιο ουσιαστικό του κομμάτι και να συνεχιστεί η κατασκευή του καλωδίου.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ΑΔΜΗΕ κατέβαλε χθες την επόμενη δόση στη Nexans, ύψους 26,8 εκατ. ευρώ, την οποία προέβλεπε η ρύθμιση που ψηφίστηκε τη Παρασκευή στη Βουλή μαζί με τη τροπολογία για το γεωπολοτικό σκέλος.

Είχε κριθεί απαραίτητο να συμπεριληφθεί σε αυτήν αναφορά στη παραπάνω πληρωμή, καθώς η επόμενη δόση στους Γάλλους έπρεπε να καταβληθεί έως χθες, ωστόσο ακόμη εκκρεμεί η απόφαση των ρυθμιστών για το τελικό έσοδο. Εως σήμερα έχουν εγκρίνει κεφαλαιουχικές δαπάνες (capex) ως τα τέλη του 2025, συνολικού ύψους 571 εκατ ευρώ, βάσει των οποίων προκύπτει και το έσοδο, ωστόσο ο ΑΔΜΗΕ είχε ζητήσει μεγαλύτερο ποσό και αναμένεται να κάνει αίτημα αναθεώρησης.

Επαφές Σκυλακάκη με ΕΤΕπ στο Λουξεμβούργο

Εξελίξεις αναμένονται και σε ένα άλλο κρίσιμο επίπεδο, το χρηματοδοτικό. Μέχρι πρότινος, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ήταν της άποψης ότι όσο η Λευκωσία δεν ξεκαθαρίζει τη θέση για το θέμα της διασύνδεσης δεν μπορεί κι εκείνη να μπει στη συζήτηση της χρηματοδότησης και έγκρισης του δάνειου των 500 εκατ. ευρώ.

Τώρα, τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Στο πλαίσιο αυτό, ο αρμόδιος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επ’ ευκαιρία της παρουσίας του στο Λουξεμβούργο, για τη Σύνοδο των υπ. Ενέργειας στις 15 Οκτωβρίου, θα έχει επαφές και με την ηγεσία της ΕΤΕπ. Τα τελευταία σινιάλα από πλευράς τράπεζας δείχνουν ότι μετά και τις πρόσφατες θετικές εξελίξεις, οι υπηρεσίες της επανεξετάζουν την έγκριση της χρηματοδότησης.

Σημειωτέον ότι στις 20 Σεπτεμβρίου, ο αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ, Κυριάκος Κακούρης, αναφερθείς στο θέμα της χρηματοδότησης του έργου, είχε πει ότι παραμένει στο τραπεζι, καθώς επίκειται η ολοκλήρωση της αξιολόγησης του GSI απο τεχνικης απόψεως. 

Συζητήσεις με επενδυτές και Siemens

Ένα έτερο κεφάλαιο που «τρέχει» παράλληλα με όλα τα παραπάνω αφορά το επενδυτικό σκέλος. Εδώ, τη μεγαλύτερη κινητικότητα επιδεικνύει η γαλλική Merdiam, οι επαφές με την οποία είναι συνεχείς και φαίνεται ότι οι Γάλλοι συζητούν να μπουν με ένα σημαντικό ποσοστό στο μετοχικό κεφάλαιο του Great Sea Interconnector, όσο και να έχουν ρόλο στην εταιρεία. Η εμπειρία της Meridiam, ως ο βασικός επενδυτής στο έργο NeuConnect, της πρώτης ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Βρετανίας και Γερμανίας που τελεί υπό κατασκευή, αποτελεί έναν επιπλέον λόγο για τις συζητήσεις μεταξύ των δύο πλευρών.

Ενδιαφέρον και μάλιστα έντονο φαίνεται να υπάρχει εκ μέρους της TAQA από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με την οποία τις συζητήσεις έχει αναλάβει η κυπριακή πλευρά. Η κρατική TAQA είναι και παραγωγός ενέργειας και το ευρωπαικό ρυθμιστικό πλαίσιο δεν επιτρέπει σε παίκτες με παρόμοια ιδιότητα να συμμετάσχουν σε ευρωπαικά projects διασυνδέσεων. Το ενδιαφέρον ωστόσο των Εμιράτων είναι έντονο, επομένως στο σενάριο που η συγκεκριμένη περίπτωση «σκοντάψει» σε ρυθμιστικούς παράγοντες, θα μπορούσαν να βρουν κάποιο άλλο όχημα για να εισέλθουν στο έργο. Στο παιχνίδι παραμένει πάντα και το αμερικανικό κρατικό αναπτυξιακό fund DFC, ενώ ενδιαφέρον υπάρχει ευρύτερα από την αμερικανική πλευρά.

Κινητικότητα επικρατεί και στο κατασκευαστικό σκέλος, πέραν της υπόθεσης αυτού καθ’ εαυτού του καλωδίου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες ξεκινούν ξανά οι συζητήσεις με τη Siemens για τη συμβασιοποίηση των δύο σταθμών μετατροπής (converters) εναλασσόμενου – συνεχούς ρεύματος, ενός στην Κοφίνου και του άλλου στην Κορακιά της Κρήτης. Οι εκτιμήσεις μιλούν για υπογραφές μεταξύ των δύο πλευρών εντός του πρώτου τριμήνου του 2025.