Ηλεκτρική διασύνδεση: Τα θέματα που έκλεισαν, αυτά που εκκρεμούν και τα ερωτηματικά ενόψει της συνάντηση της Πέμπτης μεταξύ Μητσοτάκη - Χριστοδουλίδη

Σήματα προόδου στα οικονομικά θέματα και το γεωπολιτικό, στασιμότητας στο επίμαχο ζήτημα συμμετοχής της Κύπρου στην ηλεκτρική διασύνδεση, και ερωτηματικά κατά πόσο η Λευκωσία μπορεί να εγείρει στο παρά πέντε, νέα ζητήματα, εκπέμπουν οι πληροφορίες για τις αποφάσεις που έλαβε το χθεσινό υπουργικό συμβούλιο στη Κύπρο ως προς το έργο.

Ένα 24ωρο πριν την συνάντηση Μητσοτάκη - Χριστοδουλίδη στην Αθήνα, το τοπίο παραμένει σε πολλά σημεία θολό, αφού το κείμενο που ενέκρινε χθες το υπουργικό δεν έχει ακόμη γίνει γνωστό, και η συζήτηση βασίζεται σε αποσπασματικές πληροφορίες και δημοσιεύματα. Έχοντας πάντα κατά νου τη παραπάνω αίρεση, φαίνεται ότι χθες έκλεισαν και οι δύο ρυθμιστικές οικονομικές εκκρεμότητες: Η ανάκτηση συνολικού ποσού 125 εκατ ευρώ κατά τη φάση της κατασκευής από τον ΑΔΜΗΕ (25 εκατ. κατ’ έτος), συν η παράταση της εγγυημένης απόδοσης 8,3% του έργου (WACC) από τα 12 στα 17 χρόνια. Είναι το αντάλλαγμα που έλαβε η ελληνική πλευρά ώστε να μειώσει κατά 50% τον πήχη της αρχικής της απαίτησης για ανάκτηση 250 εκατ. ευρώ στη πενταετία.

Στο ίδιο θετικό μέτωπο, λέγεται ότι έκλεισε και ο συμφωνημένος επιμερισμός του κόστους, ισόποσα 50% -50%, μεταξύ των δύο χωρών, στο σενάριο εμπλοκής του έργου για λόγους ανωτέρας βίας, εξαιτίας του υπαρκτού γεωπολιτικού κινδύνου. Σύμφωνα με το ΚΥΠΕ υπήρξε συμφωνία και εδώ, παρ’ ότι στις ανακοινώσεις του κύπριου υπ. Ενέργειας Γ. Παπαναστασίου, δεν υπήρχε η παραμικρή αναφορά. Τούτων δοθέντων, ανοίγει ο δρόμος για την έκδοση των σχετικών αποφάσεων από τη ΡΑΕΚ πάνω στα δύο παραπάνω ρυθμιστικά ζητήματα.

Τι εκκρεμεί

Στο σημείο αυτό τελειώνουν και τα θέματα που έχουν διευθετηθεί και ξεκινούν εκείνα που παραμένουν ανοικτά. Σε εκκρεμότητα παραμένει η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στη μετοχική σύνθεση του έργου με 100 εκατ. ευρώ και ποσοστό 30%, απόφαση που η ελληνική πλευρά είχε ζητήσει να επισπευστεί, αλλά όλα δείχνουν ότι θα ληφθεί σε δεύτερο στάδιο, πιθανώς γύρω στο Νοέμβριο. Και εφόσον μέχρι τότε η Λευκωσία θα έχει παραλάβει την αξιολόγηση από ξένο οίκο της μελέτης κόστους – οφέλους που είχε ετοιμάσει ο ΑΔΜΗΕ.

Η ελληνική πλευρά επεδίωκε να μπει η επίμαχη απόφαση στη τελική συμφωνία, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση θα έστελνε ένα θετικό μήνυμα στους δυνητικούς επενδυτές και στην Ευρωπαική Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία μελετά ξανά τη χρηματοδότηση του έργου με δάνειο 500 εκατ ευρώ. Σίγουρα το θέμα θα συζητηθεί κατά την αυριανή συνάντηση Μητσοτάκη - Χριστοδουλίδη.

Σύμφωνα πάντως με τις πληροφορίες, η συμμετοχή της Κύπρου στο μετοχικό κεφάλαιο αποτελούσε αναπόσπαστο τμήμα της «συμφωνίας των 3 σημείων» (οικονομικό, γεωπολιτικό, είσοδο στο έργο), που φαίνονταν ότι είχε επιτευχθεί μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας τις τελευταίες ημέρες. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η μεν Αθήνα είχε συναινέσει στον επιμερισμό 50% -50% του γεωπολιτικού ρίσκου, η δε, Λευκωσία είχε δεχθεί να λάβει άμεσα την απόφαση για συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο του έργου.

Και τα ερωτηματικά

Ερωτηματικά την ίδια στιγμή εγείρονται ως προς ένα άλλο θέμα, που φαίνεται να έχει μπει στο παρά πέντε στο τραπέζι και αφορά το τι θα συμβεί στο (πιθανό) σενάριο όπου το τελικό κόστος του έργου, μετά και τις τόσες καθυστερήσεις, ξεπεράσει τον προϋπολογισμό των 1,94 δισ ευρώ.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Φιλελεύθερου, σε μια τέτοια περίπτωση, η επιπλέον διαφορά του κόστους θα επιμεριστεί ισόποσα στις δύο χώρες, 50% - 50% αλλάζοντας τη μέχρι σήμερα αναλογία, που στηρίζεται στη λογική ότι εφόσον οι βασικοί ωφελούμενοι από το έργο είναι οι κύπριοι καταναλωτές, (αίρεται η ενεργειακή απομόνωση του νησιού), πρέπει να πληρώσουν και περισσότερο. Ανατρέποντας δηλαδή την υφιστάμενη συμφωνία επιμερισμού του κόστους, 63% η Κύπρος, 37% η Ελλάδα, που αφορά κάθε τι γύρω από τη διασύνδεση, και ισχύει από το 2017 με τη διασυνοριακή κατανομής κόστους του έργου (Cross Border Cost Allocation), γνωστή ως CBCA.

Στην Αθήνα μελετούσαν μέχρι αργά χθες το βράδυ την απόφαση που έλαβε το υπουργικό συμβούλιο της Κύπρου και απέφευγαν να τοποθετηθούν, προφανώς λόγω και του «εμπάργκο» που έχει επιβληθεί από το Μαξίμου ενόψει της συνάντησης Μητσοτάκη - Χριστοδουλίδη. Πιθανώς σήμερα να γίνει γνωστό το τελικό κείμενο, να αποσαφηνιστούν οι όποιες θολές πτυχές και να ξεκαθαρίσει το τι ακριβώς έχει συμφωνηθεί, καθώς και αν αυτό καλύπτει την ελληνική πλευρά.

Kρίνοντας από τη μέχρι τώρα εικόνα, τη περιρρέουσα ατμόσφαιρα, και τη σιωπή της ελληνικής πλευράς, δεν προκύπτει εκείνο το αισιόδοξο κλίμα που να προιδεάζει ότι αύριο, οι δύο ηγέτες, θα ανακοινώσουν πανηγυρικά από το Μαξίμου το κλείσιμο της συμφωνίας, εκτός και αν οι διεργασίες και οι διαβουλεύσεις που συνεχίζονται πυρετωδώς  οδηγήσουν τελικά σε λευκό καπνό. Σύμφωνα πάντως με κάποια κυπριακά μέσα, που επικαλούνται και το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΚΥΠΕ), κατά την αυριανή συνάντηση των δύο ηγετών δεν αναμένεται να ανακοινωθεί κάποια απόφαση.