Χρηματιστήριο Ενέργειας και Φυσικό Αέριο: Νέες ευκαιρίες

Η ενεργειακή κρίση δημιούργησε προκλήσεις αλλά και νέες ευκαιρίες στην ευρωπαϊκή αγορά του φυσικού αερίου, με την Ελλάδα να αναδεικνύεται ως σημαντική πύλη εισόδου για υγροποιημένο φυσικό αέριο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Τα τελευταία χρόνια, υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον από ξένες εταιρείες για είσοδο στην ελληνική αγορά φυσικού αερίου. Η ενεργειακή κρίση συνέβαλε στην κορύφωση αυτού του ενδιαφέροντος, καθώς οδήγησε στην ανακατεύθυνση των ροών φυσικού αερίου στην Ευρώπη και έθεσε την Ελλάδα στο επίκεντρο των ενεργειακών εξελίξεων ως έναν σημαντικό περιφερειακό κόμβο. Η χώρα διαθέτει υποδομές εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εφοδιασμό τόσο των γειτονικών όσο και άλλων χωρών εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας.

Το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ), έχοντας στόχο να γίνει χρηματιστήριο αναφοράς για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, πρωτοστατεί στην προσπάθεια για περαιτέρω ανάπτυξη και ωρίμανση της αγοράς φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Είναι μια μοναδική ευκαιρία για την Ελλάδα να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα στην ενεργειακή σκακιέρα, υποστηρίζοντας τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια τόσο της ίδιας όσο και άλλων χωρών στην ευρύτερη περιοχή.

Σκοπός του ΕΧΕ είναι να παρέχει στα μέλη του όλα τα απαραίτητα εργαλεία για να εκμεταλλευτούν στο μέγιστο βαθμό αυτές τις νέες ευκαιρίες ακόμη και σε περιόδους κρίσης και αστάθειας.

Η ύπαρξη του Βάθρου Εμπορίας Φυσικού Αερίου που διαχειρίζεται το ΕΧΕ αποτέλεσε κρίσιμο παράγοντα για τη δημιουργία ακόμη μεγαλύτερου ενδιαφέροντος για την ελληνική αγορά μεταξύ των διεθνών και περιφερειακών παικτών. Επίσης, το Βάθρο ενίσχυσε τη ρευστότητα στο Εικονικό Σημείο Συναλλαγών του ΕΣΜΦΑ (Hellenic VTP).

Το Βάθρο Εμπορίας Φυσικού Αερίου δεν προσφέρει μόνο 'price signals' για την ελληνική αγορά, αλλά βοηθά επίσης τους εμπόρους να διαχειρίζονται και να μετριάζουν τους κινδύνους χάρη στην εκκαθάριση των συναλλαγών.

Από την έναρξη λειτουργίας του τον Μάρτιο του 2022 έως το τέλος του Μαΐου 2024, έχουν πραγματοποιηθεί συναλλαγές συνολικού όγκου 14,8 TWh στο Βάθρο Εμπορίας Φυσικού Αερίου.

Κατά τους πρώτους πέντε μήνες του τρέχοντος έτους, ο όγκος των συναλλαγών ανήλθε σε 2,9 TWh, το οποίο αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 20% του συνολικού όγκου συναλλαγών στο ελληνικό VTP. Αυτό υποδηλώνει ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια αύξησης των όγκων που διακινούνται στο Βάθρο σε σύγκριση με τα Διμερή Συμβόλαια 'Over The Counter'.

Αυτήν τη στιγμή, υπάρχουν 28 συμμετέχοντες στο Βάθρο Εμπορίας Φυσικού Αερίου, συμπεριλαμβανομένου του διαχειριστή εθνικού συστήματος φυσικού αερίου, ΔΕΣΦΑ. Αναμένεται ο αριθμός των συμμετεχόντων να αυξηθεί το αμέσως επόμενο διάστημα, καθώς η διαδικασία εγγραφής ορισμένων υποψηφίων μελών βρίσκεται σε αρκετά προχωρημένο στάδιο.

Η προοπτική για το φυσικό αέριο στην Ελλάδα είναι ενθαρρυντική. Οι νέες ανακαλύψεις φυσικού αερίου στη Μεσόγειο, σε συνδυασμό με την συνεχιζόμενη ανάπτυξη νέων υποδομών όπως ο τερματικός σταθμός υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αλεξανδρούπολη και την ενσωμάτωση της τεχνολογίας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αναμένεται να ενισχύσουν περαιτέρω τη θέση της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου και τη ρευστότητα στο Βάθρο Εμπορίας του ΕΧΕ.

Τέλος, πρέπει να τονιστεί η ανάγκη στενής συνεργασίας μεταξύ των διαχειριστών συστήματος μεταφοράς στην περιοχή, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι νέες υποδομές θα προσθέσουν αξία και θα αξιοποιηθούν στο μέγιστο δυνατό βαθμό, καθώς και η συνεργασία μεταξύ των χρηματιστηρίων ενέργειας για τη διευκόλυνση του διασυνοριακού εμπορίου. Η πρωτοβουλία για τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα τέτοιας συνεργασίας μεταξύ γειτονικών διαχειριστών συστήματος μεταφοράς.

______

Ο Αλέξανδρος Παπαγεωργίου είναι Διευθύνων Σύμβουλος του ENEX.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον τόμο GREEK ENERGY 2024 που εξέδωσε για 13^η χρονιά το επιτελείο του energypress.