Φωτοβολταϊκά: Ο ανελέητος πόλεμος τιμών στην ηλιακή βιομηχανία της Κίνας – Οι προειδοποιήσεις για τα κέρδη και τα πολλαπλά ανοικτά μέτωπα

Η δύσκολη θέση στην οποία έχει περιέλθει ο κινεζικός κολοσσός ηλιακών πάνελ Longi Green Energy Technology  αναβιώνει τις ανησυχίες ότι η Κίνα κινδυνεύει να επαναλάβει έναν κύκλο επενδυτικής έκρηξης και κατάρρευσης που κορυφώθηκε με την επιβολή δασμών αντιντάμπινγκ από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου πριν από μια δεκαετία.

Η εταιρεία 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων προειδοποίησε, την περασμένη εβδομάδα ότι θα εγγράψει καθαρή ζημία έως και 5,5 δισεκατομμυρίων γιουάν το πρώτο εξάμηνο, περίπου 750 εκατομμύρια δολάρια, αντιστρέφοντας μια κερδοφόρα πορεία. Για αυτή τη δυσμενή εξέλιξη κατηγορεί την αναντιστοιχία προσφοράς-ζήτησης που μείωσε τις τιμές των εξαρτημάτων των πάνελ, συμπεριλαμβανομένων των ηλιακών κυψελών.

Η εντυπωσιακή κλίμακα του προβλήματος

Η κλίμακα του προβλήματος είναι εντυπωσιακή. Η χωρητικότητα παραγωγής ηλιακών κυψελών της Κίνας ανήλθε συνολικά σε 1.000 γιγαβάτ πέρυσι, υπερδιπλάσια από την παγκόσμια ζήτηση, η οποία -σύμφωνα με την Oxford Economics- μπορεί σε ένα ανοδικό σενάριο να φτάσει τα 980 GW έως το 2035. 

Τα ηλιακά πάνελ είναι τώρα τόσο φθηνά που στην Ευρώπη χρησιμοποιούνται ως φράχτες κήπου, σημειώνει ο Wood Mackenzie.

Το Πεκίνο αναγνωρίζει ότι διάφορες βιομηχανίες παλεύουν με τις υπερβολές. Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η χρήση της μεταποιητικής βιομηχανίας - το ποσοστό της παραγωγικής ικανότητας των εργοστασίων σε χρήση - μειώνεται από σχεδόν 79% το 2021 σε λιγότερο από 74% φέτος. Τον Μάρτιο, η Έκθεση Εργασίας της Κυβέρνησης υποσχέθηκε ισχυρότερα μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Και την ημέρα που η Longi προειδοποίησε για τα κέρδη της, η Κίνα δημοσίευσε προσχέδια κανόνων που επιβάλλουν αυστηρότερους επενδυτικούς κανονισμούς για έργα παραγωγής ηλιακής ενέργειας. Μεταξύ άλλων, τα συγκεκριμένα σχέδια, δεν θέτουν άμεσο ανώτατο όριο στις συνολικές επενδύσεις στην ηλιακή ενέργεια, αλλά επιχειρούν να αυξήσουν τα πρότυπα ορίζοντας λεπτομέρειες όπως η διάρκεια ζωής των προϊόντων και το ελάχιστο επίπεδο επένδυσης στην έρευνα και ανάπτυξη. Η Longi, παρά τη βουτιά 40% των μετοχών της φέτος, σχεδιάζει να αυξήσει την εμπορική παραγωγή των πιο προηγμένων προϊόντων της.

Η αντιπαράθεση

Οι κινήσεις του Πεκίνου έχουν πυροδοτήσει αντιπαραθέσεις σε ποικίλα μέτωπα. Οι Βρυξέλλες ερευνούν κινεζικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Longi, για να δουν εάν επωφελούνται από διάφορες επιδοτήσεις. Η Κίνα διερευνά εάν οι έρευνες της ΕΕ ισοδυναμούν με «εμπορικούς φραγμούς». Προς το παρόν, η εξισορροπητική πράξη του Πεκίνου δεν λειτουργεί και η αίσθηση του déjà vu είναι έντονη.

Πόλεμος τιμών

Εκτός από την αντιπαράθεση με τις Βρυξέλλες, οι εταιρείες ηλιακής ενέργειας της Κίνας είναι αντιμέτωπες και με έναν  καταστροφικό πόλεμο τιμών στην εγχώρια αγορά ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και απαντούν με μια σειρά προειδοποιήσεων για τα κέρδη, όπως ακριβώς στην περίπτωση της Longi Green Energy. 

Είχε προηγηθεί η προειδοποίηση του κατασκευαστή φωτοβολταϊκών Tongwei για ζημίες έως και 400 εκατ. ευρώ στο εξάμηνο. Η Κίνα φιλοξενεί πλέον τις μεγαλύτερες εταιρείες ηλιακής ενέργειας στον κόσμο, οι οποίες αντιμετωπίζουν σκληρό ανταγωνισμό.

Αν και η χώρα εγκαθιστά περισσότερα ηλιακά συστήματα από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο, η ποσότητα που παράγεται υπερβαίνει κατά πολύ την παγκόσμια ζήτηση . Το αποτέλεσμα αυτής της υπερπαραγωγής είναι ένας τεράστιος πόλεμος τιμών. Οι τιμές για τα ηλιακά πάνελ από Κινέζους κατασκευαστές έχουν σχεδόν μειωθεί στο μισό τον περασμένο χρόνο. Τα στοιχεία που δημοσιεύονται τώρα δείχνουν ότι ακόμη και κορυφαίες εταιρείες χάνουν χρήματα στα τρέχοντα επίπεδα τιμών. Η κυβέρνηση προσπαθεί να το αντιμετωπίσει με νέα ρυθμιστικά μέτρα.

Κρατική παρέμβαση

Οι κορυφαίοι εκπρόσωποι του κλάδου ζητούν εδώ και καιρό την κρατική παρέμβαση για να σταματήσει ο ανταγωνισμός των χαμηλότερων τιμών . Η κυβέρνηση θέλει τώρα να κάνει πιο ακριβά τα δάνεια για την κατασκευή και την επέκταση εργοστασίων. Αυτό προκύπτει από ένα σχέδιο κανονισμού που δημοσίευσαν οι κινεζικές αρχές την Τρίτη. Επιπλέον, οι απαιτήσεις ποιότητας θα πρέπει να αυξηθούν και οι εταιρείες θα κληθούν να επενδύσουν περισσότερο σε καινοτομίες. Οι ειδικοί υποθέτουν ότι αυτοί οι κανόνες θα βοηθήσουν ιδιαίτερα τις μεγαλύτερες εταιρείες που εστιάζουν περισσότερο σε ποιοτικά και καινοτόμα προϊόντα.

«Χρειαζόμαστε όχι μόνο τεχνολογική καινοτομία, αλλά και πολιτική καινοτομία», τόνισε ο Dany Qian, αντιπρόεδρος του μεγαλύτερου κατασκευαστή ηλιακών πάνελ Trina Solar, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Dalian στα τέλη Ιουνίου. Αντί να προωθείται η επέκταση των παραγωγικών δυνατοτήτων, στο μέλλον θα πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στην αύξηση της ζήτησης. Ο ίδιος πρότεινε, για παράδειγμα, να προσφερθούν σε βιομηχανικές εταιρείες φθηνά δάνεια εάν εγκαταστήσουν ηλιακά συστήματα στις στέγες τους.

Το αφεντικό της Longi, Zhong Baoshen, έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η ποιότητα θα μπορούσε να επηρεαστεί ως αποτέλεσμα του σκληρού ανταγωνισμού τιμών. Ορισμένες εταιρείες είχαν αρχίσει να «θυσιάζουν την ποιότητα για να μειώσουν το κόστος, κάτι που είναι ένα επικίνδυνο μήνυμα», υπογράμμισε  τον Μάρτιο.

Καινοτομίες

Όπως υπογραμμίζει η γερμανική Handelsblatt, ένας λόγος για τον οποίο οι κινεζικές εταιρείες κατάφεραν να μειώσουν την τιμή των ηλιακών κυψελών τα τελευταία χρόνια είναι οι τεχνολογικές καινοτομίες. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται λιγότερη πρώτη ύλη, γεγονός που μειώνει το κόστος. Ωστόσο, η υψηλή πίεση των τιμών οδηγεί ορισμένους να εξοικονομούν πάρα πολλά υλικά χωρίς να πραγματοποιούν δοκιμές για πιθανές συνέπειες, λέει ο Zhong. Αυτό δημιουργεί έναν κίνδυνο.

Η υπερπροσφορά οδηγεί σε απώλειες

Σύμφωνα με προκαταρκτικές εκτιμήσεις, η Longi θα πρέπει να καταγράψει καθαρή ζημιά ύψους 610 έως 700 εκατ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του έτους, όπως έγραψε το οικονομικό πρακτορείο ειδήσεων Bloomberg.

Ανισορροπίες

Ο όμιλος αναφέρει την «ανισορροπία» μεταξύ προσφοράς και ζήτησης ως αιτία, η οποία οδήγησε σε απότομη πτώση των τιμών. Παρά τα αυξημένα μεγέθη πωλήσεων, η εταιρεία θα έχει λιγότερα κέρδη. Τον Μάρτιο, η Longi είχε ήδη ανακοινώσει ότι θα περικόψει περίπου το 5% του εργατικού δυναμικού της στην Κίνα .

Το πρώτο εξάμηνο του 2023, η Longi πραγματοποίησε κέρδη περίπου 1,2 δισ. ευρώ. Ο ανταγωνιστής Tongwei προβλέπει ζημίες έως και 416 εκατ. ευρώ για τους πρώτους έξι μήνες. Το αφεντικό της Longi, Zhong, δεν αναμένει ότι ο κλάδος θα ανακάμψει γρήγορα λόγω του υψηλού επιπέδου πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας στην αγορά. Το Bloomberg αναφέρει ότι το 2024 θα είναι μια «πολύ δύσκολη χρονιά» για τον κλάδο.

«Καταστρέφουμε ο ένας τον άλλον σε έναν αιματηρό ανταγωνισμό», προειδοποίησε ο Zhu Gongshan, επικεφαλής του κατασκευαστή πολυπυριτίου GCL, στα μέσα Ιουνίου . Ο κλάδος χρειάζεται «συναίνεση για λογικά περιθώρια κέρδους». Δεδομένου ότι οι κινεζικές εταιρείες ηλιακής ενέργειας δεν κερδίζουν πλέον χρήματα στην εγχώρια αγορά τους, πιέζουν όλο και περισσότερο στις παγκόσμιες αγορές. Αυτό επιτείνει την εμπορική σύγκρουση με τη Δύση και τροφοδοτεί τις ανησυχίες ότι τα φθηνά κινεζικά προϊόντα αναγκάζουν τους εγχώριους κατασκευαστές να βγουν από την αγορά.  Τον Μάιο, οι  ΗΠΑ αύξησαν τους τιμωρητικούς δασμούς στα ηλιακά πάνελ από την Κίνα από 25% σε 50%.

Οι εταιρείες ηλιακής ενέργειας της Κίνας έχουν αναπτυχθεί δυναμικά εδώ και χρόνια, επίσης χάρη στην κρατική υποστήριξη. Ο κλάδος είναι ένας από τους λεγόμενους «νέους τρεις». Η κυβέρνηση θέλει αυτές τις τρεις βιομηχανίες του μέλλοντος, οι οποίες περιλαμβάνουν επίσης την τεχνολογία μπαταριών και την ηλεκτροκίνηση, να γίνουν οι μελλοντικοί μοχλοί ανάπτυξης της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο.