Great Sea Interconnector: Καθοριστικές οι δύο αποφάσεις που αναμένει ο ΑΔΜΗΕ από ΡΑΕΚ - Το παρασκήνιο της συνάντησης με την κυπριακή κυβέρνηση και το ραντεβού της Πέμπτης

Αχτίδα φωτός χωρίς ωστόσο να έχουν ξεπεραστεί πολλά ακόμη εμπόδια δημιουργεί η μελέτη κόστους - οφέλους για τη διασύνδεση Κρήτης - Κύπρου, την οποία παρουσίασε χθες ο ΑΔΜΗΕ στην κυπριακή κυβέρνηση.

Το κλίμα στη συνάντηση με τον υπ. Ενέργειας Γ.Παπαναστασίου και την Υφυπουργό παρά τω Προέδρω Ειρ. Πική λέγεται ότι ήταν καλό και η κυπριακή πλευρά φαίνεται να έδειξε ικανοποιημένη από τα στοιχεία της μελέτης για τον Great Sea Interconnector.

Στο στάδιο της κατασκευής, οι Κύπριοι καταναλωτές θα επιβαρυνθούν στους λογαριασμούς τους με 30 ευρώ ετησίως, ενώ στο στάδιο λειτουργίας του έργου (από το 2030 και μετά), θα εξοικονομούν 425 ευρώ το χρόνο.

Τα νούμερα απαντούν σε ένα μόνιμο το τελευταίο καιρό αίτημα της Λευκωσίας, κατά πόσο η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης - Κύπρου αποτελεί το πλέον βιώσιμο σενάριο για την άρση της ενεργειακής απομόνωσης του νησιού έναντι της ανάπτυξης του συστήματος του νησιού με ΑΠΕ, συνοδευόμενες από μεγάλες μονάδες μπαταριών.

Εντούτοις και χωρίς να είναι εμφανής ο λόγος, η κυπριακή πλευρά δεν φαίνεται να εγκαταλείπει εύκολα τη μέχρι τώρα επαμφοτερίζουσα στάση της, δηλαδή να κινείται αποφασιστικά και χωρίς νέες καθυστερήσεις, υπερ της ταχείας επίλυσης των όποιων εκκρεμοτήτων.

Απόδειξη είναι ότι αμέσως μετά την συνάντηση, ο κύπριος υπ. Ενέργειας ανακοίνωσε στα τοπικά μέσα ότι θα αναθέσει τη μελέτη σε κάποιον συμβουλευτικό οίκο για να την αξιολογήσει και αφού συμβεί αυτό, τότε μόνο η κυπριακή κυβέρνηση θα λάβει απόφαση για τη μετοχική της παρουσία στο έργο.

«Ζητήθηκε η μελέτη αυτή να δοθεί επίσημα εντός των επόμενων δύο εβδομάδων ώστε να γίνει η αξιολόγησή της με τις υπηρεσίες συμβουλευτικού οίκου, που θα επιλέξει η Κυπριακή Δημοκρατία», ανέφερε ο κ. Παπαναστασίου στο ΚΥΠΕ, για ένα θέμα, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν είχε τεθεί στη διάρκεια της συνάντησης.

Σε κάθε περίπτωση, όπως λένε πηγές της ελληνικής πλευράς, αυτό που μετρά για τη βιωσιμότητα του έργου, δεν είναι τόσο η είσοδος ή όχι του Κυπριακού Δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο του Great Sea Interconnector, όσο το να δείξει η Λευκωσία την ανάλογη βούληση για να κλείσει άμεσα το ρυθμιστικό πλαίσιο. 

Το ραντεβού με τη ΡΑΕΚ

Κρίσιμη επομένως προς τη κατεύθυνση ολοκλήρωσης του ρυθμιστικού πλαισίου είναι η αυριανή συνάντηση που θα έχει ο ΑΔΜΗΕ επί κυπριακού εδάφους με την ρυθμιστική αρχή της χώρας, τη ΡΑΕΚ, από την οποία αναμένει κρίσιμες αποφάσεις.

Η κυπριακή αρχή, όπως ακριβώς έκανε και η ΡΑΑΕΥ τη περασμένη εβδομάδα, έχει εγκρίνει τη μεθοδολογία εσόδου για το έργο, με τον ΑΔΜΗΕ να ζητά κάποιες τροποποιήσεις (όπως είχε κάνει και προς την ελληνική Αρχή), ώστε να είναι βιώσιμο το έργο.

Εφόσον ικανοποιηθεί αυτή η εκκρεμότητα, οι άλλες αφορούν την έκδοση εντός του καλοκαιριού δύο κρίσιμων ρυθμιστικών αποφάσεων, η πρώτη για τον υπολογισμό του ίδιου του εσόδου και η δεύτερη για τις μοναδιαίες χρεώσεις. Αυτή η δεύτερη τυπική κυρίως απόφαση θα αναφέρει ότι το έσοδο προκύπτει με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία και από την 1η/1/2025 θα αρχίσει να προσμετράται στους λογαριασμούς των καταναλωτών.

Οι εκκρεμότητες από ΡΑΑΕΥ

Το άλλο ρυθμιστικό κομμάτι σε εκκρεμότητα αφορά την Ελλάδα. Την προηγούμενη εβδομάδα η ΡΑΑΕΥ εξέδωσε τη πρώτη από τις απαιτούμενες αποφάσεις, αυτή για τη μεθοδολογία εσόδου του έργου, ενσωματώνοντας τις παρατηρήσεις του ΑΔΜΗΕ, που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη χρηματοδότηση του έργου με ικανοποιητικούς όρους.

Μια εξ αυτών ήταν πως στην απόφαση της δεν πρέπει να οριστικοποιείται το WACC – σε αντίθεση με το κείμενο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και το οποίο μιλούσε για 6,3%.

Εκκρεμούν ωστόσο ακόμη δύο ακόμη αποφάσεις για να ολοκληρωθεί το ρυθμιστικό πλαίσιο και από ελληνικής πλευράς. Αυτές για το έσοδο και τις μοναδιαίες χρεώσεις, και φυσικά το WACC (το οποίο η ΡΑΕΚ έχει ορίσει στο 8,3%).

Εδώ, η ΡΑΕΕΥ αναμένει από τον ΑΔΜΗΕ να της δώσει το Term Sheet από τις τράπεζες, δηλαδή τη προσφορά για τη χρηματοδότηση του έργου, ώστε να αποφασίσει για το WACC. Κάτι που λογικά δεν θα αργήσει, καθώς οι διαπραγματεύσεις του Διαχειριστή με τα πιστωτικά ιδρύματα φαίνεται ότι βρίσκονται σε φάση ολοκλήρωσης και σύντομα αναμένει να πάρει στα χέρια του τη προσφορά.

Περιθώριο χρόνου από Nexans

Στο άλλο φλέγον μέτωπο, αυτό της Nexans, τα καλά νέα είναι ότι η έγκριση της μεθοδολογίας εσόδου από την ΡΑΑΕΥ είχε ως αποτέλεσμα η γαλλική εταιρεία να μη προχωρήσει τελικά σε αναστολή της κατασκευής του καλωδίου. Προσωρινά ο κίνδυνος απεφεύχθη, καθώς οι Γάλλοι βλέπουν να γίνονται βήματα ωστε να κλείσει το ρυθμιστικό πλαίσιο, οπότε δίνουν χρονικό περιθώριο ώστε να λάβουν οι δύο ρυθμιστές τις αποφάσεις τους και να συνεχιστούν κανονικά οι πληρωμές.

Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι δεν συνεχίζει να επικρέμεται πάνω από το έργο η απειλή αναστολής του έργου κατασκευής, στο σενάριο που ο ΑΔΜΗΕ δεν λάβει όλες τις αποφάσεις, ώστε να εξαλειφθεί ο ρυθμιστικός κίνδυνος σε μια ούτως ή άλλως πολύ δύσκολη από τη φύση της υποβρύχια διασύνδεση.

Κανονικά πάντως, οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες δεν πρέπει να πάρουν καιρό, καθώς το πιο χρονοβόρο σκέλος, δηλαδή η μεθοδολογία του εσόδου, έχει γίνει, ενώ σε καλό δρόμο βρίσκεται και το σκέλος της τραπεζικής χρηματοδότησης.

Η αλήθεια είναι ότι το τοπίο δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει, εκκρεμότητες υπάρχουν αρκετές, ωστόσο γίνονται βήματα, και αν υπάρξει η βούληση, το έργο που κάποια στιγμή έδειχνε σε αδιέξοδο, θα μπορούσε να αποκτήσει ταχύτατα τη προ μηνών δυναμική του. 

Με ερωτηματικό παραμένει πάντα, η συμμετοχή του Κυπριακού Δημοσίου στο έργο, γεγονός που θα προσέδιδε αναμφίβολα ένα πολιτικό βάρος στο όλο εγχείρημα.

Η ευρωπαική ωστόσο εμπειρία, όπως η δρομολογούμενη ηλεκτρική διασύνδεση NeuConnect ανάμεσα σε Βρετανία και Γερμανία, όπου οι μέτοχοι είναι όλοι ιδιώτες, έχει δείξει ότι δεν είναι απαραίτητη η συμμετοχή των ίδιων των κρατών σε τέτοιου είδους υποδομές.