Να υιοθετήσουμε και στη χώρα μας βέλτιστες, αποτελεσματικές και πετυχημένες πρακτικές από τη διεθνή εμπειρία

Ο κλάδος της ενέργειας έχει εξελιχθεί σε ρόλο πρωταγωνιστή των διεθνών εξελίξεων, σε άμεση συσχέτιση με τις ανάγκες κάθε κοινωνίας, και τις ισορροπίες που διαμορφώνονται σε διαφορετικές γωνιές του πλανήτη. 

Το 2024 κληρονομεί τις προκλήσεις που κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε το 2023. Πολύπλοκες και σύνθετες, λόγω της αβεβαιότητας και της αστάθειας που συνοδεύει τα πολεμικά μέτωπα ανά τον κόσμο, από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή, καθώς και σε επιμέρους συρράξεις.

Τα καινούρια δεδομένα που κληθήκαμε να διαχειριστούμε μας έκαναν περισσότερο έμπειρους και προετοιμασμένους, ώστε οι σχεδιασμοί μας να είναι ευέλικτοι και να προσαρμόζονται εύκολα και γρήγορα σε τυχόν αλλαγή των συνθηκών μέσα στις οποίες κινούμαστε. 

Οι εταιρείες του ΣΕΕΠΕ που επιχειρούμε στον κλάδο της ενέργειας, χαράσσουμε στρατηγικές μακράς πνοής, συνυπολογίζοντας ωστόσο στους σχεδιασμούς μας απρόβλεπτα συμβάντα και τυχαία γεγονότα, που η εμπειρία των τελευταίων ετών μας έδειξε ότι εμφανίζουν αυξημένη συχνότητα. 

Συνυπολογίζοντας το ρίσκο απόδοσης από κινδύνους που δεν είναι ακόμη ορατοί, και επιταχύνοντας την υλοποίηση συγκεκριμένων πρωτοβουλιών που λήφθηκαν εν μέσω αυτής της περιόδου των πολυπαραγοντικών κρίσεων. 

Η επιδείνωση του κλίματος, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, αλλά και η οι σύγχρονες κρίσεις με πολεμικό αποτύπωμα, που ακολούθησαν την πρωτόγνωρη υγειονομική κρίση της πανδημίας του κορονοϊου, καθιστούν πλέον επείγουσα την ανάγκη επιτάχυνσης της ενεργειακής μετάβασης, την οποία είχαμε προτεραιοποιήσει πριν ακόμη από αυτή την περίοδο. Την υποχρέωσή μας να κινηθούμε στην πράσινη ενέργεια, χωρίς ενδοιασμούς, με στόχο την κλιματική ουδετερότητα το 2050. 

Η ενέργεια είναι συνυφασμένη με την ποιότητα ζωής των πολιτών σε κάθε κοινωνία. Και η  ενεργειακή μετάβαση συμβαδίζει με την ενεργειακή ασφάλεια, την εξασφάλιση της μεγαλύτερης δυνατής επάρκειας και την ακόμη ταχύτερη και ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, ώστε να επιταχυνθεί η μετάβαση σε νέες μορφές ενέργειας. 

Το τοπίο όμως προς τις νέες τεχνολογίες παραμένει γκρίζο και άγνωστο. Η πρόσφατη σύνοδος για το Κλίμα και οι εσωτερικές αντιθέσεις μέσα στην ίδια την Ε.Ε., επιβεβαιώνουν την εκτίμηση αυτή.

Οι εξελίξεις επηρεάζονται επίσης καθοριστικά και από τις μετατοπίσεις των πολιτικών συσχετισμών. Το καινούριο έτος περιλαμβάνει εκλογικές αναμετρήσεις στην Ευρώπη αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τις ευρωεκλογές του Ιουνίου και τις αναμετρήσεις του Νοεμβρίου στην Αμερική, για την Προεδρία και τα δυο Σώματα του Κογκρέσου, τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία.

Η επόμενη μέρα που θα προκύψει, σε επίπεδο καινούριων ηγεσιών και διαμόρφωσης συσχετισμών, θα επηρεάσει καθοριστικά τις εξελίξεις από τις οποίες καθορίζονται οι συντεταγμένες στον κλάδο της ενέργειας, για να καταλήξουν στον τελικό παραλήπτη, δηλαδή τους πολίτες-καταναλωτές.

Σε ένα τέτοιο διεθνές περιβάλλον, η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε καλύτερη αφετηρία από το πρόσφατο παρελθόν της μνημονιακής κρίσης. 

Με την ελληνική οικονομία να ανακτά το χαμένο έδαφος και να διορθώνει τη διεθνή φήμη της, εκτιμούμε ότι η ευκαιρία είναι κατάλληλη, ώστε το πολιτικό σύστημα να προχωρήσει σε γενναίες παρεμβάσεις σε ένα μέτωπο το οποίο παραμένει ως ανοικτή πληγή για τον κλάδο μας. Την αντιμετώπιση φαινομένων παραβατικότητας στα καύσιμα, με τον εκσυγχρονισμό και εξορθολογισμό του συστήματος εισροών-εκροών, που συνεχίζει να είναι ατελές, με αποτέλεσμα να είναι δυσχερής ο έλεγχος της αγοράς. Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών κινείται στη σωστή κατεύθυνση. Όμως δεν θα είναι όσο αποτελεσματικό απαιτεί η ίδια πλέον η αγορά, εάν δεν κινηθεί η Πολιτεία με πολύ γρήγορα βήματα στην ουσιαστική λειτουργία του συστήματος εισροών – εκροών σε όλα τα στάδια της διακίνησης. Σε αντίθετη περίπτωση, κάθε προσπάθεια θα είναι ατελής.

Έχουμε καταθέσει συγκεκριμένο πλαίσιο προτάσεων, προτρέπουμε στην υιοθέτηση βέλτιστων, αποτελεσματικών και πετυχημένων πρακτικών από τη διεθνή εμπειρία, και είμαστε αποφασισμένοι να διευκολύνουμε με τις δικές μας δυνάμεις την Πολιτεία, να προχωρήσει σε μια καθοριστική παρέμβαση, τα οφέλη από την οποία θα είναι άμεσα ορατά για τον κλάδο αλλά και την ελληνική οικονομία στο σύνολό της.

Το μέτωπο των τιμών, αποτελεί ακόμη μια αναπόφευκτη πρόκληση για τον κλάδο της ενέργειας και για το καινούριο έτος. Όσο μεγαλύτερη είναι η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια που συνοδεύει τις πολεμικές συγκρούσεις, τόσο λιγότερο εφικτή είναι η συγκράτηση του κόστους των τιμών, σε επίπεδα που δεν θα επιβαρύνουν τους οικογενειακούς αλλά και τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Με αναπόφευκτη την επιδείνωση της ποιότητας ζωής των πολιτών, η οποία με τη σειρά της διαμορφώνει πλαίσιο αποσταθεροποίησης της κοινωνικής συνοχής. 

Σε αυτή την καινούρια εποχή έχουμε ως σύμμαχο την πρόοδο της τεχνολογίας. Που μας οδηγεί σε δυνατότητες για νέα καύσιμα, ενεργειακά προϊόντα και τεχνολογίες οι οποίες επιτρέπουν μειωμένες εκπομπές άνθρακα, με τελικό ζητούμενο και αδιαπραγμάτευτη στόχευση την πλήρη απανθρακοποίηση. 

Ιδιαίτερα για τη χώρα μας, με ουσιαστικές ελλείψεις σε υποδομές και με σημαντικά δημοσιονομικά προβλήματα, η μετάβαση θα πρέπει να έχει σταδιακή ωρίμανση, καθώς το κενό το οποίο θα δημιουργείται από τη μείωση της κατανάλωσης των ορυκτών καυσίμων, δεν θα καλύπτεται αυτόματα και γρήγορα από πράσινες μορφές ενέργειας. Είναι επιβεβλημένο από την Πολιτεία να συνεκτιμηθεί και να αξιολογηθεί με υπευθυνότητα η κάλυψη του τεράστιου κόστους για τις νέες υποδομές, που απαιτεί η εφοδιαστική αλυσίδα των νέων ενεργειακών προϊόντων, ειδικά για χώρες του πλανήτη με περιορισμούς στο επίπεδο και τη δυναμική υποδομών, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα. 

Ο κλάδος της ενέργειας, οι εταιρείες του ΣΕΕΠΕ, θα συνεχίσουν να βρίσκονται στην πρωτοπορία των εξελίξεων. Στην πρώτη σειρά της αλλαγής. Με επίκεντρο τις ανάγκες των κοινωνιών. Οδηγό την ισόρροπη ανάπτυξη και κερδοφορία για όλους. Και όραμα την επιτάχυνση της προόδου, με την οποία έχει συνδεθεί συμβιωτικά και αρμονικά σε κάθε συγκυρία του ιστορικού χρόνου. 

* Ο κ. Γιάννης Αληγιζάκης είναι πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προκλήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες στον ενεργειακό τομέα το 2024.