Διυπουργικό “πράσινο φως” στο Περιφερειακό Σχεδίο Προσαρμογής της Πελοποννήσου στην κλιματική αλλαγή

Περιβαλλοντική έγκριση του Περιφερειακού Σχεδίου Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ) Πελοποννήσου, όπως αυτό περιγράφεται στη ΣΜΠΕ μετά από Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση εγκρίθηκε με απόφαση την οποία συνυπογράφουν ο υφυπουργός Χωροταξίας και Περιβάλλοντος κ. Ν. Ταγαράς, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Γ. Αμυράς, ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων κ. Α. Γεωργιάδης, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Κ. Καραμανλής και ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Γ. Στύλιος.

Η έγκριση συνοδεύεται από μια σειρά όρους, περιορισμούς και κατευθύνσεις, που θα πρέπει να τηρούνται κατά την εξειδίκευση, έγκριση και υλοποίηση του σχεδίου, με μέριμνα της Αρχής Σχεδιασμού, όπως ορίζεται στην απόφαση.

Στην αναφερόμενη συνοπτική περιγραφή του Σχεδίου, επισημαίνεται ότι η ΣΜΠΕ έχει ως χωρικό πεδίο αναφοράς την Περιφέρεια Πελοποννήσου. Σύμφωνα με τη ΣΜΠΕ, στόχος του ΠεΣΠΚΑ είναι η ανάδειξη και εφαρμογή των κατάλληλων δράσεων για την επίτευξη προσαρμογής των τρωτών τομέων της Περιφέρειας έναντι των αλλαγών του κλίματος. Ορισμένα από τα προτεινόμενα μέτρα, είναι σε εφαρμογή των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών και των Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας, που υλοποιούνται εντός της έκτασης της Περιφέρειας Πελοποννήσου , ενώ άλλα είναι ήδη ενταγμένα στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης, είτε στο αντίστοιχο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα 

Οι τομείς για τους οποίους προτείνονται μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και ο στόχος που πρέπει να επιτευχθεί ανά εξεταζόμενο τομέα είναι: 

Διαχείριση υδάτων

Σκοπός είναι η εφαρμογή μέτρων και δράσεων που αποσκοπούν στην προστασία των υδάτινων συστημάτων από τις επιπτώσεις που θα επιφέρει, σε αυτά και κατ’ επέκταση στην κοινωνική και την οικονομική ευημερία του πληθυσμού, η μεταβολή των κλιματικών συνθηκών. 

Άνοδος της στάθμης της θάλασσας και διάβρωση ακτών 

Σκοπός είναι η μείωση των επιπτώσεων που δύνανται να προκληθούν από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και την διάβρωση των ακτών, και ειδικότερα, η προστασία των ακτών, των τεχνικών υποδομών και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, που συγκεντρώνονται στην παράκτια ζώνη, από τα παραπάνω φαινόμενα. 

Αλιεία και υδατοκαλλιέργειες

Σκοπός είναι ο περιορισμός των επιπτώσεων που θα επιφέρει η κλιματική αλλαγή στα αλιευτικά αποθέματα. Γεωργία: Αποτελεί έναν ευάλωτο τομέα στις κλιματικές αλλαγές και στόχο του Σχεδίου αποτελεί η εφαρμογή κατάλληλων δράσεων και μέτρων τα οποία θα μειώσουν τις επιπτώσεις που θα επιφέρει η κλιματική αλλαγή στις καλλιέργειες. 

Διαχείριση δασών και προστασία από πυρκαγιές

Τα δασικά οικοσυστήματα κινδυνεύουν τόσο από την αλλαγή των παραμέτρων του κλίματος όσο και από τα ακραία φαινόμενα που προκαλεί η κλιματική αλλαγή. Είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν κατάλληλες δράσεις, ώστε να προστατευτούν οι δασικές εκτάσεις, κυρίως από τις δασικές πυρκαγιές και οι όποιες επιπτώσεις προκύψουν να είναι μειωμένες. 

Βιοποικιλότητα και υγρότοποι

Ένας ιδιαίτερα ευάλωτος τομέας, εξαιρετικής σημασίας, ιδιαίτερα όταν οι περιοχές εντάσσονται στο δίκτυο περιοχών NATURA 2000. Σκοπός είναι η εφαρμογή κατάλληλων δράσεων, ώστε να μειωθούν οι επιπτώσεις που αναμένεται πως θα επιφέρει η κλιματική αλλαγή στον τομέα αυτό.

Δομημένο Περιβάλλον: 

Ο τομέας του δομημένου περιβάλλοντος είναι ένας από τους τομείς με την μεγαλύτερη συμβολή στην επιδείνωση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής. Η ενέργεια που καταναλώνουν τα κτίρια, απελευθερώνει τεράστια ποσά CO2, που αποτελεί το σημαντικότερο θερμοκηπιακό αέριο. Καθώς το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής επιδεινώνεται, μεγαλύτερη είναι η ανάγκη των κτιριακών δομών για ψύξη ή θέρμανση. Ως αποτέλεσμα, απελευθερώνονται μεγαλύτερα ποσά αερίων. Σκοπός του ΠεΣΠΚΑ αποτελεί, η εφαρμογή κατάλληλων μέτρων, τα οποία θα μειώσουν τις ανάγκες των κτιρίων για ενέργεια. Με τον τρόπο αυτό, θα επιτευχθεί μείωση των εκπομπών, ενώ παράλληλα θα αυξηθεί η δυνατότητα προσαρμογής των κτιρίων στην αναμενόμενη αύξηση της μέσης θερμοκρασίας καιτων λοιπών ακραίων καιρικών φαινομένων που προκαλεί η κλιματική αλλαγή. 

Διαχείριση κινδύνων πλημμύρας: 

Η κλιματική αλλαγή συνδέεται με την πρόκληση ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως για παράδειγμα η εκδήλωση πλημμυρών. Σκοπός του ΠεΣΠΚΑ είναι ο καθορισμός και η πρόταση εφαρμογής συγκεκριμένων δράσεων και μέτρων, τα οποία αφενός μετριάζουν τις επιπτώσεις αυτών των φαινομένων και αφετέρου προσαρμόζουν τους ευάλωτους τομείς σε αυτά. 

Ανθρώπινη υγεία: Η υγεία του ανθρώπινου πληθυσμού κινδυνεύει από την αλλαγή του κλίματος. Το ΠεΣΠΚΑ αποσκοπεί στην εξειδίκευση δράσεων και μέτρων με στόχο την μείωση των αναμενόμενων επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή στην υγεία αλλά και την περιουσία του ανθρώπινου πληθυσμού. 

Πολιτιστική κληρονομιά: 

Η πολιτιστική κληρονομία βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω της κλιματικής αλλαγής. Σκοπός είναι να εφαρμοσθούν μέτρα τα οποία θα μετριάσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην πολιτιστική κληρονομιά της Περιφέρειας.

Παραγωγή Ενέργειας: 

Στον τομέα αυτό, τα προτεινόμενα μέτρα αποσκοπούν στην προσαρμογή/προστασία των υποδομών ενέργειας σε/από φαινόμενα που προκαλεί η αλλαγή του κλίματος, με στόχο την διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας. 

Μεταφορές: 

Σκοπός είναι η εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων ώστε να προσαρμοστεί ο τομέας στα ακραία καιρικά φαινόμενα που δημιουργούνται από την κλιματική αλλαγή και να ελαχιστοποιηθούν οι όποιες επιπτώσεις σε αυτόν. 

Τουρισμός: 

Η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις που επιφέρει μπορούν να επηρεάσουν την τουριστική περίοδο και συνεπώς το τουριστικό προϊόν. Σκοπός είναι η εφαρμογή μέτρων τα οποία συμβάλλουν στην προσαρμογή του τομέα του τουρισμού στην κλιματική αλλαγή, ούτως ώστε ο τομέας να μείνει κατά το δυνατόν ανεπηρέαστος.  

Εξορυκτική βιομηχανία:

Στόχος είναι η προσαρμογή του τομέα στις επιπτώσεις που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή.

Στην απόφαση έγκρισης επισημαίνεται ότι ηια την πληρέστερη προστασία και την ορθολογική διαχείριση του περιβάλλοντος, η έγκριση του σχεδίου θα πρέπει να συνοδεύεται από τους όρους, περιορισμούς και κατευθύνσεις που ακολουθούν. Η μέριμνα για το περιβάλλον θα πρέπει να αποτελεί βασική συνιστώσα στην εξειδίκευση και εφαρμογή του ΠεΣΠΚΑ, μαζί με τις οικονομικές και κοινωνικές επιδιώξεις. 

Για το σκοπό αυτό, στο πλαίσιο των μηχανισμών εφαρμογής του, θα πρέπει: 

α.Να ενσωματωθούν κατάλληλα κριτήρια επιλογής προτάσεων, οι οποίες κατά το δυνατόν διασφαλίζουν την προστασία του περιβάλλοντος. 

β.Να ληφθεί μέριμνα για την αποφυγή σωρευτικών αρνητικών επιπτώσεων σε μια περιοχή, στην περίπτωση που παρατηρηθεί μεγάλο πλήθος παρεμβάσεων σε αυτήν. 

γ.Το σχέδιο, στη φάση εξειδίκευσης, να λαμβάνει υπόψη τους τρεις πυλώνες της αειφορίας, δηλαδή την κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον. 

Τέλος, στην απόφαση προσδιορίζονται πιο αναλυτικά τα παραπάνω σε ό,τι αφορά τους επιμέρους εξεταζόμενους τομείς.