EDF Hellas: Να οριστούν σαφώς οι συνέπειες προς τους φορείς σε περίπτωση μη τήρησης των προθεσμιών στην αδειοδότηση ΑΠΕ

Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ κινείται στη σωστή κατεύθυνση σε σχέση με την επιτάχυνση της αδειοδοτικής διαδικασίας, περιλαμβάνοντας θετικές διατάξεις αναφορικά με τις διαδικασίες έκδοσης και τροποποίησης των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας καθώς και των συμβάσεων σύνδεσης, όπως ανέφερε η EDF Renewables Hellas, με αφορμή τη σχετική διαβούλευση.

Εντούτοις και δεδομένου ότι στο σύνολο του σ/ν προκειμένου να επιτευχθεί η σύντμηση του αδειοδοτικού χρόνου τίθενται συγκεκριμένα χρονικά ορόσημα που αφορούν στη Διοίκηση (Διαχειριστές ή/και φορείς αδειοδότησης), θα πρέπει να οριστούν σαφώς οι συνέπειες προς τους ως άνω φορείς σε περίπτωση μη τήρησης των εν λόγω προθεσμιών, κατ’ αντιστοιχία με τις προβλέψεις που αφορούν στους διοικούμενους.

Όπως σημειώνει η EDF, σε κάθε περίπτωση είναι απαραίτητο οι ως άνω προθεσμίες για την έκδοση μιας άδειας ή μιας έγκρισης να οριστούν ως αποκλειστικές για τη Διοίκηση. Ειδικά, δε, για τη διαδικασία έκδοσης Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης, η οποία συνοδεύεται από την υποχρέωση του επενδυτή να προσκομίσει κατά την υποβολή του αιτήματος εγγυητική επιστολή, είναι κρίσιμο να υπάρξουν οι κατάλληλες διατάξεις που θα υποχρεώσουν τους Διαχειριστές να τηρήσουν το χρονικό περιθώριο των δύο μηνών, ειδάλλως ο ρυθμιστικός και διαχειριστικός κίνδυνος στον οποίο υποβάλλεται ο διοικούμενος θα οδηγήσει, αναπόφευκτα, σε μείωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Εν κατακλείδι, θα πρέπει να οριστούν με σαφήνεια όλα τα χρονικά ορόσημα και περιθώρια για την έκδοση, χορήγηση, σύναψη και τροποποίηση τόσο της ΟΠΣ όσο και της Σύμβασης Σύνδεσης. Ενδεικτικά, για την εκ νέου χορήγηση ΟΠΣ ή/και την τροποποίηση Σύμβασης Σύνδεσης δεν τίθενται σαφή δεσμευτικά χρονικά όρια για την απόκριση των Διαχειριστών.

Να ενταχθούν οι μονάδες αποθήκευσης όχι μόνο με ταχύτατους ρυθμούς αλλά και με ίσους όρους

Η EDF Hellas αναφέρει επίσης ότι η αυξανόμενη διείσδυση μονάδων ΑΠΕ στο εγχώριο ηλεκτροπαραγωγικό μίγμα δημιουργεί μια σειρά σημαντικών προκλήσεων (αυξημένες περικοπές ανανεώσιμης ενέργειας, δυσκολία εξισορρόπησης προσφοράς ζήτησης, κορεσμός δικτύων, κ.α.). Τα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικών συσσωρευτών, παρέχοντας ευελιξία, σταθερότητα, υπηρεσίες γρήγορης εξισορρόπησης και ταχύτητα υλοποίησης είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις παραπάνω προκλήσεις, διασφαλίζοντας όλες τις ζωτικής σημασίας προϋποθέσεις, αφενός για τη μεγιστοποίηση της ενσωμάτωσης των μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αφετέρου για τον αναγκαίο εξηλεκτρισμό των έτερων ενεργειακών τομέων της οικονομίας.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, είναι ιδιαίτερα θετική η ανακοίνωση του παρόντος νομοσχεδίου, το οποίο περιλαμβάνει τις βασικές διατάξεις για την δημιουργία ενός πλαισίου ανάπτυξης Αποθηκευτικών σταθμών. Ωστόσο πρέπει να υπογραμμιστεί, ότι για την ανάπτυξη και την ενίσχυση του τομέα της ηλεκτρικής αποθήκευσης στην Ελλάδα, δεν αρκεί απλά να νομοθετηθεί ένα σταθερό και απλοποιημένο θεσμικό πλαίσιο. Θα πρέπει, ταυτόχρονα, αυτό το θεσμικό πλαίσιο να διασφαλίζει ένα ισότιμο και φιλικό περιβάλλον για την αδειοδοτική διαδικασία, τη διασύνδεση με το Σύστημα/ Δίκτυο και την ομαλή λειτουργία και συμμετοχή στις αγορές ενέργειας των έργων αποθήκευσης και να βασίζεται στην αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας. Εν ολίγοις, η Πολιτεία θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι οι απαραίτητες μονάδες Αποθήκευσης θα πρέπει να ενταχθούν όχι μόνο με ταχύτατους ρυθμούς αλλά και με ίσους όρους. Στο πλαίσιο αυτό και δεδομένου ότι στο υπό Διαβούλευση Ν/Σ επιχειρείται να κατηγοριοποιηθούν οι Αποθηκευτικοί Σταθμοί σε σταθμούς «αποκλειστικής» αποθήκευσης και σε σταθμούς αποθήκευσης που συνδυάζονται με μονάδες ΑΠΕ με δυνατότητα απορρόφησης ενέργειας από το Σύστημα/ Δίκτυο, θα θέλαμε να αναφέρουμε τα εξής:

Α) Κατηγοριοποίηση Σταθμών Αποθήκευσης
Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία (βλ. ενδεικτικά http://energystorage.org/system/files/resources/slides_completev2.pdf) τα συστήματα αποθήκευσης διακρίνονται γενικά σε: α) συστήματα αποθήκευσης «ανάντη του μετρητή» (ΑτΜ) και β) συστήματα αποθήκευσης «κατάντη του μετρητή» (ΚτΜ).
Τα συστήματα αποθήκευσης ΑτΜ περιλαμβάνουν τόσο αυτόνομες εγκαταστάσεις αποθήκευσης όσο και εγκαταστάσεις αποθήκευσης σε συνδυασμό με μονάδες παραγωγής (κυρίως μονάδες ΑΠΕ). Τα εν λόγω συστήματα συνδέονται στο Σύστημα ή στο Δίκτυο, παρέχοντας στους Διαχειριστές υπηρεσίες εξισορρόπησης, επάρκειας ισχύος, ευελιξίας, διαχείρισης συμφόρησης, κ.τ.λ..

Τα συστήματα αποθήκευσης ΚτΜ περιλαμβάνουν μονάδες αποθήκευσης, οι οποίες συνδέονται πίσω από το μετρητή κατανάλωσης εμπορικών, βιομηχανικών ή/και οικιακών πελατών. Πρόκειται για μικρής σχετικά κλίμακας συστήματα αποθήκευσης, τα οποία εγκαθίστανται με στόχο την αύξηση του οικονομικού οφέλους από το net-metering, λόγω της μείωσης της απορρόφησης ενέργειας από το Δίκτυο.

Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται σκόπιμο ως οντότητες αποθήκευσης ΑτΜ, με δυνατότητα συμμετοχής στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και απορρόφησης ενέργειας από το δίκτυο να καθοριστούν α) οι αυτόνομες (stand alone) εγκαταστάσεις αποθήκευσης καθώς και β) οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης σε συνδυασμό με μονάδες ΑΠΕ. Αντιθέτως, οι σταθμοί ΑΠΕ που επιλέγουν να εγκαταστήσουν συστήματα αποθήκευσης μικρής αποθηκευτικής ικανότητας προκειμένου να μην εκτίθενται σε υψηλά κόστη αποκλίσεων και να διασφαλίζονται έναντι της στοχαστικότητας της παραγωγής τους, κρίνεται σκόπιμο να συνεχίσουν να αντιμετωπίζονται ως σταθμοί παραγωγής.

Επιπλέον, προκειμένου ένας σταθμός που συνδυάζει μονάδες αποθήκευσης και μονάδες ΑΠΕ να χαρακτηριστεί ως σταθμός αποθήκευσης θα πρέπει οι όροι σύνδεσης και η συνεπακόλουθη Σύμβαση Σύνδεσης να λαμβάνει υπόψη της και να καθορίζεται αποκλειστικά από την ισχύ της μονάδας αποθήκευσης.

Ως εκ τούτου απαιτείται η τροποποίηση όλων των ορισμών αναφορικά με τους «Σταθμούς Αποθήκευσης» που περιέχονται στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου ώστε να συμπεριλάβουν και τις περιπτώσεις σταθμών «Αποθήκευσης με ΑΠΕ με δυνατότητα απορρόφησης ενέργειας από το δίκτυο».

Πέραν των παραπάνω, η EDF υπέβαλε τα εξής σχόλια ανά άρθρο:

Άρθρο 10 – Λειτουργικοί περιορισμοί στην έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας και ισχύος σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ
Είναι κατανοητό ότι με το εν λόγω άρθρο επιχειρείται να αντιμετωπιστούν οι πεπερασμένες δυνατότητες του Συστήματος Μεταφοράς και του Δικτύου Διανομής παρέχοντας τη δυνατότητα στους αρμόδιους Διαχειριστές να χορηγούν Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης και να συνάπτουν Συμβάσεις Σύνδεσης με ειδικό όρο περιορισμένης έγχυσης ενέργειας και ισχύος των σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ. Παρόλα αυτά, για λόγους διασφάλισης σταθερού επενδυτικού κλίματος ώστε τα έργα να καθίστανται χρηματοδοτήσιμα είναι απαραίτητο:

• Να διευκρινιστεί ότι οι απορρίψεις ενέργειας έως πέντε τοις εκατό (5%) της ετήσιας δυνατότητας παραγωγής ενέργειας θα αφορούν των κάθε σταθμό ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ της περιοχής που θα λαμβάνει νέα ΟΠΣ.

• Το ποσοστό απορρίψεων που θα έχει καθοριστεί στην ΟΠΣ δεν θα δύναται να μεταβληθεί σε μεταγενέστερο χρόνο παρά μόνο με τη σύμφωνη γνώμη του επενδυτή.
Ενδεχομένως, η εν λόγω διάταξη να ήταν προτιμότερο να νομοθετηθεί όταν θα είναι τεχνικά ώριμοι τόσο η ΡΑΕ όσο και ο ΑΔΜΗΕ να καθορίσουν την μεθοδολογία επιβολής λειτουργικών περιορισμών.

Άρθρο 12 – Ειδικά θέματα Ιδιωτικών Δικτύων Μέσης Τάσης
Σύμφωνα με την προτεινόμενη παράγραφο 11 «Τα δίκτυα Μ.Τ. του παρόντος κατασκευάζονται κατά κανόνα υπόγεια. Η όδευσή τους εναερίως επιτρέπεται μόνο ως εξαιρετικό μέτρο, … με μέγιστο μήκος εναέριας όδευσης τα διακόσια μέτρα (200) μήκους ανά χίλια (1000) μέτρα δικτύου».

Προτείνεται αφενός ο επιμερισμός (ποσοστό) μεταξύ εναέριας και υπόγειας όδευσης να πραγματοποιείται επί της βάσης του συνολικού μήκους του δικτύου, αφετέρου το εν λόγω ποσοστό να είναι μεγαλύτερο από 20%.

Άρθρο 14 – Κοινό αίτημα περί χορήγησης ΟΠΣ
Σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του ως άνω άρθρου 14, είναι δυνατή η υποβολή κοινού αιτήματος περί χορήγησης ΟΠΣ στον Διαχειριστή του Συστήματος, το οποίο αφορά σε περισσότερους σταθμούς με Βεβαίωση ή και με Βεβαίωση Ειδικών Έργων ή Εξαιρούμενους Σταθμούς όταν πληρούνται μια σειρά προϋποθέσεων.

Λαμβάνοντας υπόψη την παρατήρηση 5 του Παραρτήματος Χ της ΥΑ Κατάταξης των έργων [υπ΄ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/17185/1069 (ΦΕΚ Β’ 841/24.2.2022)] και κατ΄ εφαρμογή αυτής προτείνεται στις ώς άνω προϋποθέσεις της παρ. 2 να συμπεριληφθεί ως απαιτούμενο δικαιολογητικό η κατάθεση της Περιβαλλοντικής άδειας (ΠΠΔ ή ΑΕΠΟ) βάσει της συνολικής ισχύος των ομαδοποιημένων έργων.+

Άρθρο 33 – Σταθμοί που εξαιρούνται από Βεβαίωση ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων
Σύμφωνα με την παρ. 6 του ως άνω προτεινόμενου άρθρου «Οι Εξαιρούμενοι Σταθμοί, προκειμένου να συνάψουν Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης ή προκειμένου ο ΔΑΠΕΕΠ να εκδώσει Βεβαίωση απευθείας συμμετοχής στην Αγορά, αναρτούν τα πολύγωνα των σταθμών τους στη γεωπληροφοριακή πλατφόρμα του Φορέα Αδειοδότησης…».

Προτείνεται η εν λόγω υποχρέωση ανάρτησης των πολυγώνων να πραγματοποιείται σε προγενέστερο στάδιο και συγκεκριμένα κατά την υποβολή του αιτήματος για ΟΠΣ, ώστε να αποφευχθεί το φαινόμενο επικάλυψης με πολύγωνα μη εξαιρούμενων σταθμών.

Άρθρο 71 – Έκδοση άδειας αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας-Προσθήκη άρθρου 132ΣΤ στον ν. 4001/2011
Στην παρ. 1 αναφέρεται ότι ο κύκλος υποβολής αιτήσεων θα είναι μηνιαίος και ότι προϋπόθεση για την εξέταση αιτήσεων επόμενου κύκλου αποτελεί η ολοκλήρωση της εξέτασης των αιτήσεων του ίδιου κύκλου.
Παρόλα αυτά τίθεται ένα ερώτημα κατά πόσο θα είναι εφικτή η ολοκλήρωση της διαδικασίας αξιολόγησης εντός ενός μήνα, λαμβάνοντας υπόψη τα χρονικά ορόσημα των παρ. 3, 4, 5 και 9 σε σχέση με τη δημοσίευση της αίτησης, την υποβολή αντιρρήσεων και την υποβολή απόψεων από την πλευρά του αιτούντος.
Στην παρ. 11 αναφέρονται τα περιεχόμενα της Άδειας Αποθήκευσης. Προτείνεται στην Άδεια Αποθήκευσης να αναγράφεται μόνο η μέγιστη ισχύς (MW) έγχυσης και απορρόφησης και όχι η χωρητικότητα σε MWh της εγκατάστασης. Αν η άδεια ή η βεβαίωση αφορά μεικτές εγκαταστάσεις ΑΠΕ και αποθήκευσης πέραν της ισχύος των συσσωρευτών θα πρέπει να αναγράφεται και η ισχύς των ΑΠΕ. Η αναγραφή της χωρητικότητας παρότι αναντίρρητης σημασίας και σπουδαιότητας αναμένεται να δημιουργήσει περιττό διοικητικό φορτίο στη ΡΑΕ και «γραφειοκρατία» για την αγορά λόγω της ανάγκης πιθανών τροποποιήσεων που θα προκύψουν μέχρι την οριστική παραγγελία των συσσωρευτών από τον επενδυτή. Άλλωστε, η χωρητικότητα δεν αποτελεί στοιχείο που είναι αναγκαίο για την σύνδεση στο Δίκτυο Διανομής ή στο Σύστημα Μεταφοράς αλλά είναι απαραίτητη ως μέρος των τεχνικών όρων που πρέπει να υποβάλει μία μονάδα για τη συμμετοχή της στην αγορά.

Άρθρο 76 – Μεταβατικές διατάξεις Κεφαλαίου Α’ –Προσθήκη άρθρων 132 Γ και 132Η στον ν.4001/2011
Με την παρ. 2 προστίθεται άρθρο 132Η με μεταβατικές διατάξεις για τις άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες έχουν χορηγηθεί για την άσκηση δραστηριότητας αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με το οποίο εντός δύο (2) μηνών από την ανακοίνωση της ΡΑΕ, οι κάτοχοι αδειών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, υποβάλλουν το σύνολο των στοιχείων των άρθρων 132Ε, 132ΣΤ και 132Ζ.
Δεδομένου ότι στόχος του παρόντος σχεδίου νόμου είναι η επιτάχυνση και διευκόλυνση της αδειοδοτικής διαδικασίας δεν είναι κατανοητή η εισαγωγή αυτής της ρύθμισης, η οποία το μόνο που θα επιφέρει θα είναι επιπλέον διοικητικό φόρτο στη ΡΑΕ.

Άρθρο 84 – Χορήγηση Βεβαίωσης Ειδικών Έργων-Τροποποίηση άρθρου 19 του ν. 4685/2020
Σύμφωνα με την παρ. 3β η Βεβαίωση Ειδικών Έργων της περίπτωσης 11Β – ήτοι έργων που συνδυάζουν μονάδες αποθήκευσης με μονάδες ΑΠΕ με δυνατότητα απορρόφησης ενέργειας, τα οποία δεν θα λαμβάνουν κάποιο είδος λειτουργικής ενίσχυσης – χορηγείται εφόσον τεκμηριώνεται οικονομοτεχνική αποδοτικότητα και βιωσιμότητα του έργου, βάσει εκτιμώμενου εσωτερικού βαθμού απόδοσης (IRR). Η εν λόγω πρόβλεψη δεν είναι κατανοητή αφενός διότι τα εν λόγω έργα δεν θα λαμβάνουν κάποιο είδος λειτουργικής ενίσχυσης, αφετέρου διότι ακόμη δεν έχει καθοριστεί το ρυθμιστικό και κανονιστικό πλαίσιο συμμετοχής τους και λειτουργίας τους στο πλαίσιο των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας.

Άρθρο 85 – Λειτουργία σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας …Προσθήκη άρθρου 19 Α στον ν. 4685/2020
Όπως ήδη αναφέρθηκε και στο Γενικό Σχόλιο προκειμένου ένας σταθμός που συνδυάζει μονάδες αποθήκευσης και μονάδες ΑΠΕ να χαρακτηριστεί ως σταθμός αποθήκευσης θα πρέπει οι όροι σύνδεσης και η συνεπακόλουθη Σύμβαση Σύνδεσης να λαμβάνει υπόψη της και να καθορίζεται αποκλειστικά από την ισχύ της μονάδας αποθήκευσης.
Ως εκ τούτου η περίπτωση (ε) προτείνεται να τροποποιηθεί ως εξής: «(ε) η Μέγιστη Ισχύς Έγχυσης σταθμού παραγωγής Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. με διατάξεις αποθήκευσης ισούται με τη μέγιστη ισχύ έγχυσης από τις διατάξεις αποθήκευσης του σταθμού».

Άρθρο 86 – Μεταβατικές διατάξεις-Προσθήκη άρθρου 25 Α στον ν. 4685/2020
Προτείνεται η εναρμόνιση των μεταβατικών διατάξεων με την έννοια της απλοποίησης και της επιτάχυνσης της αδειοδοτικής διαδικασίας. Συγκεκριμένα δεν θα πρέπει να προβλέπεται επανυποβολή και επανεξέταση των ίδιων δικαιολογητικών για σταθμούς που έχουν ήδη λάβει άδεια από την ΡΑΕ. Αντιθέτως, η υποβολή μόνο μιας Εγγυητικής Επιστολής, το ύψος της οποίας θα υπολογίζεται βάση της ισχύος που ο σταθμός δεσμεύει στο σύστημα ή το δίκτυο, είναι αρκετή.
Τέλος, δεδομένου ότι η διασύνδεση της Κρήτης υλοποιήθηκε και τέθηκε σε λειτουργία εδώ και περίπου ένα χρόνο δεν γίνεται κατανοητό γιατί η Κρήτη και η αδειοδοτηθείσες εκεί εγκαταστάσεις αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο που επιφυλάσσεται για τα κορεσμένα δίκτυα με βάση την υπ’ αρ. 699/2012 απόφαση της Ρ.Α.Ε.. Ως εκ τούτου προτείνεται η διαγραφή της πρότασης «…καθώς και στη νήσο Κρήτη…» από την περίπτωση 2(β).

Άρθρο 88 – Πλαίσιο προτεραιότητας στη χορήγηση ΟΠΣ…Αντικατάσταση άρθρου 8β του ν. 3468/2006
Προτείνεται προσθήκη παρ.4 στο Άρθρο 88, ως εξής
«4. Αιτήματα για χορήγηση οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης από σταθμούς «Αποθήκευσης με ΑΠΕ με δυνατότητα απορρόφησης από το δίκτυο» όπως ορίζονται με την παρ. 11Β του άρθρου 10 ν. 4685/2020, για τους οποίους έχουν χορηγηθεί Άδειες Παραγωγής πριν την έναρξη ισχύος του ν. 4819/2021 (Α’ 129), και οι οποίοι δεν δεσμεύουν χώρο στο δίκτυο για την μονάδα ΑΠΕ, εξετάζονται κατά απόλυτη προτεραιότητα.».
Η εν λόγω προσθήκη κρίνεται εύλογη προκειμένου να αποκατασταθεί η χρονική ανισορροπία που δημιουργήθηκε μεταξύ τεχνολογιών αποθήκευσης με δυνατότητα απορρόφησης από το δίκτυο εξαιτίας της 10-μήνης αναστολής αδειοδότησης που επιβλήθηκε στους σταθμούς της παραγράφου 2 του Άρθρου 130 του Ν.4819/2021, όπως ισχύει.