Γρίφος η διαμόρφωση των ενεργειακών τιμών φέτος: Ποσοτική σύσφιξη και οικονομική ύφεση αντιμάχονται την έλλειψη παραγωγής και τις γεωπολιτικές εντάσεις

Μετά την έντονη χρηματιστηριακή "βουτιά" των προηγουμένων ημερών, που ακολούθησε τη δεύτερη φετινή αύξηση του κεντρικού επιτοκίου στις ΗΠΑ, φαίνεται πως η παγκόσμια αγορά αναμένει πλέον μια περίοδο ύφεσης που θα επαναφέρει τον πληθωρισμό και τις τιμές της ενέργειας και των εμπορευμάτων σε πιο φυσιολογικά επίπεδα.

Δεδομένου του ότι η Fed έχει προγραμματίσει άλλες δύο αυξήσεις του επιτοκίου κατά 50 μονάδες βάσης συν άλλες 1-2 αυξήσεις αγνώστου μεγέθους για τη φετινή χρονιά, γίνεται αντιληπτό ότι το τέλος του "εύκολου χρήματος" είναι άκρως οδυνηρό για τις τιμές των μετοχών και όχι μόνο.

Απομένει, όμως, να φανεί τι συνέπειες θα έχει η οικονομική επιβράδυνση για τις τιμές της ενέργειας και των πρώτων υλών, μετά από πολλούς μήνες που σημείωσαν ένα ξέφρενο ιστορικό ράλι.

Ήδη, οι τιμές των μετάλλων έχουν υποχωρήσει σημαντικά από τα υψηλά του Μαρτίου, ενώ και το πετρέλαιο δείχνει σημάδια ότι μπορεί να περιοριστεί σε επίπεδα πιο ανεκτά για τα κράτη-καταναλωτές. Το ζητούμενο είναι μια τιμή βαρελιού πιο κοντά στα 80 δολάρια, η οποία συμφέρει παραγωγούς και καταναλωτές με βάση τις συνθήκες.

Θα μπορούσε να πει κανείς με άλλα λόγια ότι ίσως έχουμε μπει πλέον στη φάση της "καταστροφής της ζήτησης" που εδώ και καιρό προέβλεπαν οι ειδικοί. Μια φάση κατά την οποία η παγκόσμια οικονομία συρρικνώνεται (ή έστω αναπτύσσεται αναιμικά) ως αποτέλεσμα των υψηλότατων τιμών πρώτων υλών και δεν είναι σε θέση πλέον να στηρίξει τη ζήτηση όπως πριν.

Ίσως, όμως, τα πράγματα να μην είναι τόσο απλά και σίγουρα υπάρχουν διαφορές από εμπόρευμα σε εμπόρευμα.

Στην περίπτωση του πετρελαίου, η τιμή εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τα 100 δολάρια παρόλο που η κινεζική οικονομία παραμένει σε καθεστώς lockdown με μειωμένη ζήτηση. Το πρόβλημα στο πετρέλαιο (και στο αέριο) είναι δομικό και σχετίζεται πρωτίστως με την απουσία επενδύσεων στην παραγωγή επί σειρά ετών. Αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει σύντομα, άρα θα συνεχίσει να ασκεί ανοδική πίεση στις τιμές.

Στο αέριο έπεσε η τιμή τις τελευταίες ημέρες σε Ευρώπη και Αμερική, όμως εκτός από την έλλειψη παραγωγής υπάρχει και το πρόσθετο ζήτημα της γεωπολιτικής έντασης, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να μην έχει αυτή τη στιγμή ορατό τέλος, άρα και εδώ μιλάμε για μια σταθερή ανοδική πίεση.

Ένα πιθανό σενάριο με βάση τα παραπάνω είναι ότι για το υπόλοιπο του έτους θα δούμε σταθερές ή ελαφρώς μειωμένες τιμές στις πρώτες ύλες και την ενέργεια, αλλά καθώς η "ποσοτική σύσφιξη" θα βαδίζει στο τέλος της και ο χειμώνας θα πλησιάζει, η οικονομία μπορεί να απειληθεί με ένα νέο κύμα ανατιμήσεων.

Οι προκλήσεις και οι δυσκολίες για τους απανταχού κυβερνώντες είναι προφανείς, όπως προφανείς θα είναι σε εκείνο το σημείο και οι εκκλήσεις για να ανοίξουν ξανά οι κάνουλες του χρήματος, αφού δεν ανοίγουν οι κάνουλες του πετρελαίου.