Το 2021 θα κριθούν πολλά για το τι θα γίνει μετά το «πέπλο προστασίας» της οικονομίας
Η πανδημία του κορωνοϊού έφερε ανατροπές στην καθημερινότητα των πολιτών και των επιχειρήσεων και δημιούργησε νέα δεδομένα σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο.
Στο χώρο της οικονομίας το ΑΕΠ, μετά και την απόφαση της επιβολής ενός δεύτερου εθνικού lockdown, θα υποχωρήσει στα επίπεδα του 2002, τη χρονιά που η Ελλάδα μπήκε στο ευρώ.
Μια χρονιά σημαδιακή για την ελληνική οικονομία, όπως και για την παγκόσμια όπου η ύφεση θα υπερβεί το 10%, θα μειωθούν τα έσοδα του Κράτους πάνω από 55 δισ. και το δημοσιονομικό έλλειμμα θα κλείσει κοντά στο -7% του ΑΕΠ, έναντι του +3,5% του 2019.
Αλλά και σε κοινωνικό επίπεδο, η νέα κατάσταση περιορισμένης κυκλοφορίας και κοινωνικής αποστασιοποίησης είναι χαρακτηριστικό της σημερινής κοινωνικής κατάστασης.
Η πορεία της αγοράς το 2020 επηρεάσθηκε από την πορεία του ιού.
Στην αγορά των καυσίμων, η επίπτωση ήταν διαφορετική ανά προϊόν, αλλά και ανά γεωγραφική περιοχή. Επηρεάσθηκαν πολύ αρνητικά, κυρίως οι βενζίνες με ετήσιες απώλειες 18%, ενώ αντίθετα το “ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΠΙΤΙ” και η τηλεργασία ώθησαν σε υψηλό επίπεδο την κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης.
Οι μεγάλες αστικές περιοχές και οι τουριστικοί προορισμοί επηρεάσθηκαν σαφώς περισσότερο από την περιφέρεια.
Το 2021 θα είναι μια διαφορετική χρονιά.
Η αγορά θα επηρεασθεί από την ταχύτητα του εμβολιασμού.
Σίγουρα υπάρχει πλέον «φως στο τούνελ».
Η οικονομία σταδιακά θα βρει τους ρυθμούς της και θα ανακάμψει.
Υπό αυτό το πρίσμα, το 2021 θα είναι σαφώς καλύτερη χρονιά.
Όμως, η επόμενη ημέρα δεν θα είναι ίδια για πάρα πολλά πράγματα. Και αυτό ισχύει και για την οικονομία, αλλά και για την αγορά ενέργειας.
Οι προβλέψεις είναι εξαιρετικά παρακινδυνευμένες και οι προοπτικές είναι αρκετά αβέβαιες, διότι θα εξαρτηθούν πολλά από την έγκαιρη εφαρμογή του χρονοδιαγράμματος μαζικής διάθεσης στο κοινό, αξιόπιστων φαρμάκων και εμβολίων.
Είναι πολύ δύσκολο να έχουμε μια τύπου «V» οικονομική ανάπτυξη.
Η μεταβολή του ΑΕΠ θα είναι θετική, αλλά οι αρνητικές επιπτώσεις της πανδημίας θα επεκταθούν στο α’ εξάμηνο του επόμενου έτους και υπό την εκτίμησή μου, ο ρυθμός ανάπτυξης θα κινηθεί μεταξύ του 4% και 5%.
Η μεγάλη δυσκολία θα είναι το πρώτο εξάμηνο του 2021. Από αυτό θα κριθούν πολλά. Μέχρι σήμερα έχει απλωθεί ένα κρατικό «πέπλο προστασίας» στην οικονομία.
Τα δημοσιονομικά μέτρα και τα μέτρα ρευστότητος ύψους 12 δισ., περιόρισαν τον αντίκτυπο της πανδημίας και απορρόφησαν μεγάλο μέρος του πλήγματος από τις παρενέργειες του COVID-19 σε οικονομία και απασχόληση.
Η ανησυχία είναι, ότι σήμερα πλέον, δεδομένου ότι υπάρχει μια αυξημένη χρηματοοικονομική επιβάρυνση των ελληνικών επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, αν η οικονομική στασιμότητα παραταθεί και η ανάκαμψη καθυστερήσει, είναι πιθανό να δημιουργηθεί μια νέα γενιά «προβληματικών δανείων» και οι επιχειρήσεις θα βρεθούν σε «στενότητα ρευστότητος» και δανεισμού και σε αδυναμία υλοποίησης των επενδυτικών τους σχεδίων.
Κάτι που ισχύει για το χώρο της ενέργειας και ιδιαίτερα για το χώρο των καυσίμων.
Το β` εξάμηνο του 2020 ήταν σαφώς χειρότερο από το πρώτο. Και υπάρχει ανησυχία και για το α` εξάμηνο του 2021.
Η ανάγκη, ο κλάδος να προχωρήσει σε ενεργειακό μετασχηματισμό, προϋποθέτει σημαντικές επενδύσεις.
Παράλληλα, δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη ο διάλογος του κλάδου με το Κράτος για το κρίσιμο ζήτημα του ενεργειακού σχεδιασμό 2021-30, τα Καθεστώτα Επιβολής, αλλά και τον βαθμό και τον τρόπο εμπλοκής των εταιριών εμπορίας πετρελαιοειδών σε αυτά. Μια εμπλοκή που υπό προϋποθέσεις θα απειλήσει ακόμη και τη βιωσιμότητα αρκετών εταιριών του κλάδου.
Όλα αυτά αφορούν σχέδια για την ύπαρξη του κλάδου για το «αύριο», όταν δυστυχώς δεν έχει εξασφαλισθεί η βιωσιμότητα του «σήμερα» από την παρατεταμένη παραβατικότητα, αποτέλεσμα της αδράνειας του Κράτους, που μόνο σε ένα βαθμό δικαιολογείται από την υγειονομική κρίση.
Το 2021 θα κριθούν πολλά. Και για αυτόν το λόγο, επειδή το «πώς και πόσο δύσκολα» και «με ποιο κόστος» θα καταφέρουμε να περάσουμε μέσα από αυτό, θα σφραγίσει και τα επόμενα βήματά μας ως κοινωνία.
Σε αυτόν το χρόνο και ιδιαίτερα στο α` εξάμηνο, θα δοκιμασθούν και θα κριθούν οι συμπεριφορές καθενός. «Ποιοι και πώς θα βάλουν πλάτη» για να σταθούμε όρθιοι και να «περάσουμε όρθιοι» το επόμενο κρίσιμο διάστημα, ώστε να μπούμε έγκαιρα και γρήγορα στον δρόμο της ανάπτυξης.
---------------------------
Ο κ. Γιάννης Αληγιζάκης είναι πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ
(To άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προοπτικές του 2021)