Συνεχίζεται το σκληρό παζάρι στην ΕΕ με επίκεντρο το πλαφόν - Τηλεδιάσκεψη Σκρέκα και της «ομάδας των 5» με τον Γερμανό υπ. Ενέργειας

Δίχως ελπίδες για γενναίες αποφάσεις, και με τη Γερμανία να δέχεται πυρά από παντού για την άκαμπτη στάση της απέναντι σε κοινές ευρωπαϊκές λύσεις, οδεύουν οι 27 προς την άτυπη Σύνοδο Κορυφής της Πράγας.Τα πάντα δείχνουν ότι η δυσαρέσκεια στην Ευρώπη έχει ανέβει πίστα και πως ακόμη και αν η Σύνοδος αποβεί άκαρπη, δύσκολα το Βερολίνο θα μπορεί να συνεχίζει για καιρό να δικαιολογεί την άρνησή του σε μια ευρωπαϊκήαπάντηση.

Τα γερμανικά «όχι» για πλαφόν στο αέριο και για έκδοση κοινού χρέους, μαζί με τα βέλη από πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για τη μονομερή ανακοίνωση του εθνικού πακέτου των 200 δισ, προδιαθέτουν για μια σύνοδο χωρίς αποτέλεσμα, αλλά γεμάτη με παρασκήνιο, διαξιφισμούς και ένταση.

Σήμερα, οι υπουργοί Ενέργειας της «ομάδας των 5» (Ελλάδα, Βέλγιο, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία), μεταξύ των οποίων και ο Κώστας Σκρέκας, έχουν τηλεδιάσκεψη με το γερμανό ομόλογό τους Ρόμπερτ Χάμπεκ, προκειμένου να του εξηγήσουν τον τρόπο λειτουργίας της πρότασής για πλαφόν στο φυσικό αέριο. Οι πέντε χώρες θεωρούνται ως οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές της επιβολής ανωτάτου ορίου τιμής στο αέριο, έχοντας καταθέσει και σχετική τεχνική πρόταση στην Κομισιόν.

Τα ασιατικά χρηματιστήρια

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η πρόταση για πλαφόν είναι τέτοια ώστε να εξασφαλίζει πως οι προμηθευτές δεν θα γυρίσουν τη πλάτη τους στην Ευρώπη και θα στείλουν τα φορτία τους στην Ασία, όπου ενόψει χειμώνα η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί. Στην πράξη για να συμβεί αυτό, η τιμή στην οποία θα οριστεί το πλαφόν θα πρέπει να είναι λίγο υψηλότερη από την αντίστοιχη στα ασιατικά χρηματιστήρια.

Ετσι, ο προμηθευτής LNG δεν θα έχει κίνητρο να στραφεί στην Κίνα ή αλλού στον Ειρηνικό, παρά θα συνεχίσει να πουλάει στην ευρωπαϊκή αγορά. «Αν βάλεις πλαφόν 100 ευρώ, θα λείψουν τα μισά καράβια και θα έχουμε πρόβλημα εφοδιασμού, από την άλλη, αν είναι πολύ υψηλό το πλαφόν, δεν θα έχει πρακτική αξία για τη λειτουργία της αγοράς», όπως είπε χθες από το βήμα του Κύκλου Ιδεών και ο Ευ. Μυτιληναίος.

Το «μασάζ»

Η σημερινή ενημέρωση των τεσσάρων υπουργών προς τον Χάμπεκ (η ισπανίδα Ριμπέρα θα απουσιάζει) δεν πρόκειται να αλλάξει τις ισορροπίες, παρά στηρίζεται περισσότερο στην ελπίδα να μετακινηθεί ελαφρώς η Γερμανία από την κατηγορηματικά αρνητική της θέση. Τόσο η συγκεκριμένη κίνηση, όσο και χαμηλών τόνων δηλώσεις, όπως οι χθεσινές του Επιτρόπου Τζεντιλόνι, «το θέμα δεν είναι να ασκήσουμε κριτική σε κράτη μέλη, απλώς χρειαζόμαστε υψηλότερο επίπεδο αλληλεγγύης», εντάσσονται περισσότερο σε ένα «μασάζ» προς τους Γερμανούς, προκειμένου να τους φέρουν ένα μικρό βήμα πιο κοντά σε πιο ευρωπαϊκές λύσεις.

Είναι εφικτό κάτι τέτοιο; Προς ώρας, όχι, όπως δείχνουν οι δηλώσεις γερμανών αξιωματούχων.

Κρίνοντας επομένως από τις ευθείες κατηγορίες κατά του Βερολίνου για έλλειψη αλληλεγγύης, η σύνοδος της Πράγας προδιαγράφεται έντονα συγκρουσιακή και παρασκηνιακή. «Τίθεται σε κίνδυνο η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη», είπε χθες ο πρωθυπουργός του Βελγίου Ντε Κροο, «μιλάμε για την αρχή ενός κανιβαλισμού στην Ένωση», δήλωσε ο ούγγρος πρωθυπουργός Όρμπαν, ενώ για «απουσία σεβασμού στους ίσους όρους ανταγωνισμού» κάνει λόγο ο γάλλος υπ. Οικονομικών Λεμέρ.

Η Γερμανίακαι οι «φειδωλοί»

Το μπλοκ που στηρίζει τις γερμανικές θέσεις απαρτίζεται καταρχήν από τον ολλανδό πρωθυπουργό Μαρκ Ρούτε, μαζί με τους ομολόγους του από Αυστρία και Σουηδία και άλλους «φειδωλούς». Το μπλοκ ωστόσο αυτό δεν εμφανίζεται τόσο δυνατό, όπως προ διετίας, όταν ξέσπασε η πανδημία.

Διαφωνώντας με τη θέση που εξέφρασαν με κοινό χθεσινό τους άρθρο οι Επίτροποι Τζεντιλόνι και Μπρετόν για έκδοση κοινού χρέους, ο καγκελάριος Σολτς παρέπεμψε στα αδιάθετα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. «Έχουμε ένα τεράστιο πρόγραμμα 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου δεν έχει ακόμη χρησιμοποιηθεί και μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό αυτή τη στιγμή. Αυτά τα κεφάλαια θα μπορούσαν τώρα να βοηθήσουν», δήλωσε. Στην ίδια γραμμή και ο Μ.Ρούτε.

Αρκούν αυτά τα κεφάλαια; Τα χρήματα είναι λίγα, 230 δισ στο σύνολό τους και δεν μπορεί η κάθε χώρα να πάρει όσα θέλει, υπάρχουν συγκεκριμένοι όροι, ανάμεσά στους οποίους και όσοι άπτονται της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Αρκετοί πάντως θυμίζουν ότι κάπως έτσι είχε ξεκινήσει και το 2020 η συζήτηση για την έκδοση ευρωομολόγου. Έπειτα από κατηγορίες πως το Βερολίνο στρεβλώνει τον ανταγωνισμό καθώς τα φτωχότερα κράτη αδυνατούν να ακολουθήσουν, η ΕΕ αντέδρασε, προχωρώντας στην σύσταση του Ταμείου Ανάκαμψης των 750 δισ ευρώ. Κάποιοι εκτιμούν ότι έτσι θα γίνει τελικά και τώρα, αφού η τεράστια πίεση που ασκεί η ενεργειακή κρίση, θα αναγκάσει αργά ή γρήγορα Γερμανούς, Αυστριακούς, Σουηδούς και άλλους φειδωλούς να συναινέσουν σε μια ευρωπαϊκή δημοσιονομική απάντηση. Στο ερώτημα, πότε μπορεί να δούμε πραγματική πρόοδο, γνώστες των ευρωπαϊκώνισορροπιών, παραπέμπουν στην τακτική Σύνοδο Κορυφήςστις20-21 Οκτωβρίου.