Project Syndicate: Η πράσινη μετάβαση της Ευρώπης απαιτεί περισσότερους εξειδικευμένους εργαζόμενους

Αντιμέτωποι με την πρόκληση της κλιματικής αλλαγής και τον αυξανόμενο τεχνολογικό ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ και την Κίνα, αρκετοί πολιτικοί στην ΕΕ καλούν σε επαναβιομηχάνιση για την ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας πράσινης τεχνολογίας και της ανταγωνιστικότητας του μπλοκ.

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, το Critical Raw Materials Act και το Net-Zero Industry Act αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους απέναντι στις πολιτικές της Κίνας και των ΗΠΑ, ιδίως στον αμερικανικό νόμο IRA. Παρόλα αυτά, ορισμένοι τομείς της μετάβασης, όπως η ηλιακή ενέργεια, εξακολουθούν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ξένες αλυσίδες εφοδιασμού, γεγονός που υπογραμμίζει την ευπάθεια της ΕΕ και την έλλειψη συνεκτικής βιομηχανικής στρατηγικής.

Εντούτοις, η Ευρώπη έχει κερδίσει το momentum της μετάβασης τα τελευταία 4 χρόνια, με τις ΑΠΕ να ξεπερνούν τα ορυκτά καύσιμα, ως κύρια πηγή ενέργειας. Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τα εργοστάσια μπαταριών και την αιολική ενέργεια έχουν αυξηθεί κατακόρυφα.

Σύμφωνα με το Project Syndicate, οι εργαζόμενοι πρέπει να διαδραματίζουν κομβικό ρόλο στην πράσινη μετάβαση της ΕΕ. Όμως οι πολιτικοί βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: Για να διευκολύνουν τη μετάβαση, η οποία αναμένεται να δημιουργήσει εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας, πρέπει πρώτα να αντιμετωπίσουν την τρέχουσα έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού.

Ο τομέας των συμβάσεων ηλεκτρολογικών έργων αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η Ευρώπη φιλοξενεί σήμερα πάνω από 1,8 εκατομμύρια επαγγελματίες ηλεκτρολόγους, με σχεδόν μηδενική ανεργία στον κλάδο. Για να επιτύχει όμως τους φιλόδοξους κλιματικούς στόχους της, χρειάζεται απεγνωσμένα περισσότερους εξειδικευμένους εργαζόμενους. Χαρακτηριστικά, η Γερμανία χρειάζεται πάνω από 90.000, σύμφωνα με την EuropeOn, την ευρωπαϊκή ένωση ηλεκτρολόγων εργολάβων.

Κατά συνέπεια για να απελευθερωθεί το πλήρες δυναμικό της μετάβασης και να επιτραπεί στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις καθαρής τεχνολογίας να επεκταθούν, τα κράτη μέλη οφείλουν να περιορίσουν το χάσμα των πράσινων δεξιοτήτων. Αυτό όμως μπορεί να απαιτεί ευρύτερες κοινωνικές αλλαγές. Όπως υποστηρίζει ο Βρετανός δημοσιογράφος David Goodhart σε βιβλίο του, η σημερινή οικονομία των υπηρεσιών, με την έμφαση που δίνει στα ακαδημαϊκά προσόντα, έχει οδηγήσει στην υποτίμηση της τεχνικής εκπαίδευσης.

Ευτυχώς το NZIA θα μπορούσε να ενισχύσει την απήχηση των τεχνικών επαγγελμάτων. Στο πλαίσιο αυτό, η δημιουργία της πλατφόρμας «Net-Zero Europe Platform», που έχει ως σκοπό να εντοπίζει τις ελλείψεις και τις ανάγκες της αγορά εργασίας, θα μπορούσε να κινητοποιήσει τους πολιτικούς ώστε να κατευθύνουν τη χρηματοδότηση σε στοχευμένες ενημερωτικές καμπάνιες, προσαρμοσμένες στα εθνικά δεδομένα.

Στο βαθμό που οι πρωτοβουλίες αυτές αλλάζουν τις αντιλήψεις του κόσμου για τα τεχνικά επαγγέλματα, μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης της ΕΕ.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν γρήγορες λύσεις για την αντιμετώπιση των ελλείψεων στην οικονομία της Ευρώπης. Για παράδειγμα, η εκπαίδευση των ηλεκτρολόγων απαιτεί συνήθως 3 χρόνια. Παρότι, ενδέχεται οι πολιτικές ηγεσίες και οι επιχειρήσεις να υλοποιήσουν βραχυπρόθεσμα προγράμματα κατάρτισης για να καλύψουν το κενό, αυτά συνήθως είναι μόνο προσωρινά μέτρα.

Αυτό που εντοπίζει το Project Syndicate ως υποσχόμενη λύση είναι η διεύρυνση της πρόσβασης στη μαθητεία. Διαθέτοντας περισσότερους πόρους για την πρακτική εξάσκηση των υποψήφιων εργαζομένων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, τα ευρωπαϊκά κράτη μπορούν να πιστοποιήσουν τους μελλοντικούς τεχνικούς που έχουν ανάγκη. Η προσέγγιση αυτή όμως παραμένει στο περιθώριο, λόγω της περιορισμένης υποστήριξης από τις κυβερνήσεις.

Επομένως τίθεται ζήτημα πολιτικής βούλησης, ώστε η ΕΕ να μη χάσει την ευκαιρία να ηγηθεί παγκοσμίως της καθαρής τεχνολογίας. Ενισχύοντας την κουλτούρα της συνεχούς μάθησης, μπορεί να δώσει μεγάλη ώθηση στην καινοτομία, οδηγούμενη από υψηλά εξειδικευμένους εργαζομένους.

(φωτογραφία: freepik.com)