Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ: Τι μάθαμε από το Νταβός για την ενέργεια και τις προκλήσεις σε ορυκτά καύσιμα και ΑΠΕ

Την περασμένη εβδομάδα παγκόσμιοι ηγέτες και στελέχη επιχειρήσεων βρέθηκαν στο Νταβός της Ελβετίας για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Κι ενώ η ενέργεια και η κλιματική κρίση ήταν μεταξύ των βασικών πυλώνων του φετινού WEF ο αριθμός των ενεργειακών στελεχών στο Νταβός ήταν μικρότερος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Με κεντρικό θέμα την  «Ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης», η ατζέντα του φετινού Φόρουμ έδωσε προτεραιότητα στις ευκαιρίες και τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, στις γεωπολιτικές απειλές από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τις αναταραχές στην Ερυθρά Θάλασσα και τις πρόσφατες εκλογές στην Ταϊβάν, τις  προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας και τις κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις του έτους.

Όπως επισημαίνει ο Jason Bordoff, διευθυντής του Κέντρου για την Παγκόσμια Ενεργειακή Πολιτική, η διάσπαση του γεωπολιτικού τοπίου είναι ένας βασικός παράγοντας για το πόσο γρήγορα (ή πόσο αργά) προχωρά η μετάβαση σε καθαρές μηδενικές εκπομπές. Ωστόσο, η γεωπολιτική σπάνια λαμβάνει την προσοχή που θα έπρεπε στις συζητήσεις για την κλιματική αλλαγή και την ενεργειακή μετάβαση. 

Κλιματική κρίση

Ο επείγων χαρακτήρας της καταπολέμησης της κλιματικής κρίσης παρέμεινε ψηλά στην ημερήσια διάταξη. Ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Αλ Γκορ εξέφρασε την ανησυχία του για τις χώρες που προσπαθούν να «αποσυρθούν» από τη συμφωνία COP28 για μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα, ο Εκτελεστικός Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ δήλωσε ότι η ενεργειακή μετάβαση είναι «ασταμάτητη» και η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα κάλεσε τις χώρες να μετατοπίσουν τις άμεσες και έμμεσες επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων για να υποστηρίξουν την καθαρή ενέργεια και να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Πολλοί ειδικοί προειδοποίησαν ότι η πιθανότητα περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας στους 1,5 βαθμούς Κελσίου ξεφεύγει επικίνδυνα και είναι σχεδόν αδύνατο να φανταστεί κανείς ρεαλιστικά σε αυτό το σημείο. 

Λιγότερο ενδιαφέρον

Ωστόσο, σε σύγκριση με τα τελευταία χρόνια, η εστίαση στο κλίμα και την ενέργεια φαινόταν πιο συγκρατημένη φέτος στο Νταβός. 

Ενώ η ενεργειακή ασφάλεια ανέβηκε στην κορυφή της ατζέντας μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η υποχώρηση των τιμών και η επάρκεια φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν σαφώς μειώσει την αίσθηση του επείγοντος για την ενεργειακή ασφάλεια, παρά τους κινδύνους εφοδιασμού με πετρέλαιο στην Ερυθρά Θάλασσα. 

Πράσινη χρηματοδότηση

Δημοσιεύματα στον διεθνή Τύπο αναφέρουν ότι υπήρξαν αρκετές συζητήσεις μεταξύ επενδυτών για τη χρηματοδότηση έργων πράσινης ενέργειας, στις οποίες εκφράστηκε έντονα η ανησυχία σχετικά με την αδειοδότηση, τη διάρκεια της υποστηρικτικής πολιτικής και τα σημεία συμφόρησης στην εφοδιαστική αλυσίδα. 

Αρκετά πάνελ εστίασαν στο πώς θα μπορέσουν να καλυφθούν οι κρίσιμες ανάγκες σε ορυκτά της ενεργειακής μετάβασης υπεύθυνα και βιώσιμα. Σε αυτά αρκετοί επενδυτές και εταιρείες συζήτησαν πώς η τεχνολογική καινοτομία μπορεί να μειώσει την προβλεπόμενη αύξηση στις κρίσιμες απαιτήσεις σε ορυκτά με βελτιωμένη χημεία ή ανακύκλωση μπαταριών.

Παράλληλα πολλοί ηγέτες από αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες υπενθύμισαν στους παρευρισκόμενους τη σημαντική αύξηση της ενέργειας που απαιτείται για να προσφέρει έστω και ένα μέτριο ποσό ευημερίας στις χώρες τους και ότι οι χώρες τους όχι μόνο έχουν συμβάλει λιγότερο στην κλιματική αλλαγή αλλά θα επηρεαστούν περισσότερο από αυτήν. Εξέφρασαν επίσης ένα αυξανόμενο αίσθημα δυσαρέσκειας για την αντιληπτή ανισότητα στον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η ενεργειακή μετάβαση.

 Αρκετοί ηγέτες εξήγησαν γιατί πρέπει να τους επιτραπεί να αναπτύξουν τους πόρους υδρογονανθράκων τους και να επεκτείνουν τη χρήση του φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια της μετάβασης δεκαετιών.

Στρογγυλή τράπεζα

Σύμφωνα με το Κέντρο για την Παγκόσμια Ενεργειακή Πολιτική  αποκορύφωμα της εβδομάδας ήταν μια υψηλού επιπέδου στρογγυλή τράπεζα που φιλοξενήσε για τους δεσμούς μεταξύ ενέργειας, κλίματος και εθνικής ασφάλειας με αρκετούς υπουργούς, διευθύνοντες συμβούλους, κορυφαίους ακαδημαϊκούς και επενδυτές να συζητούν όλοι αυτό το απολύτως κρίσιμο θέμα.

Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας οι συμμετέχοντες συζήτησαν επίσης τις λύσεις που απαιτούνται για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, καθώς και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον πραγματικό κόσμο στην παγκόσμια κοινότητα.