Οι δασμοί των ΗΠΑ και η επιβράδυνση στην Ευρώπη αναδιαμορφώνουν το παγκόσμιο εμπόριο ηλιακών πάνελ

Η δασμολογική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ σε συνδυασμό με την επιβράδυνση που παρατηρείται στην Ευρώπη ανασχεδιάζουν το παγκόσμιο εμπόριο ηλιακών πάνελ ανοίγοντας νέες διαδρομές.

Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει το Reuters, οι κατασκευαστές ηλιακών πάνελ στο Λάος και την Ινδονησία, οι οποίοι ανήκουν κυρίως σε κινεζικές εταιρείες, αύξησαν το μερίδιό τους στην αγορά των ΗΠΑ μετά την επιβολή υψηλών δασμών που έπληξαν τις εξαγωγές από άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, συμπεριλαμβανομένης της Καμπότζης και της Ταϊλάνδης.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε τον Απρίλιο την επιβολή υψηλών δασμών στις εισαγωγές ηλιακών κυψελών και μονάδων από το Βιετνάμ, τη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη και την Καμπότζη, μετά από δύο γύρους δασμών τον Ιούνιο και τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, για να αποτρέψει το ντάμπινγκ από εργοστάσια, ως επί το πλείστον κινεζικής ιδιοκτησίας, σε αυτές τις χώρες.

Στροφή 

Ωστόσο, οι κινεζικές εταιρείες έχουν μεταφέρει την παραγωγή τους στην Ινδονησία και το Λάος και έχουν ενισχύσει τις εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το συνδυασμένο μερίδιο της Ινδονησίας και του Λάος στην αγορά ηλιακών συλλεκτών των ΗΠΑ αυξήθηκε στο 29% τους τρεις μήνες μετά την επιβολή του δεύτερου γύρου δασμών των ΗΠΑ σε γειτονικούς παραγωγούς στα τέλη Νοεμβρίου, από λιγότερο από 1% το 2023, σύμφωνα με ανάλυση των αμερικανικών εμπορικών στοιχείων από το Reuters.

Αναλυτές και ειδικοί του κλάδου λένε ότι οι εγκαταστάσεις στη νοτιοανατολική Ασία που ανήκουν σε κινεζικές εταιρείες είχαν σχεδόν αποκλειστικά σχεδιαστεί για να παρακάμπτουν τους δασμούς και να προμηθεύουν τις αμερικανικές αγορές σε τιμές υψηλότερες από τις παγκόσμιες, εκθέτοντας τα όρια των εμπορικών παρεμβάσεων της Ουάσινγκτον.

Η Yana Hryshko, επικεφαλής της παγκόσμιας έρευνας για την αλυσίδα εφοδιασμού ηλιακής ενέργειας στην εταιρεία συμβούλων Wood Mackenzie, δήλωσε ότι όλη η παραγωγική ικανότητα ηλιακής ενέργειας στις τέσσερις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας που επλήγησαν από υψηλούς δασμούς πιθανότατα θα «κλείσει ή θα μειωθεί δραματικά».

Αλλαγή εμπορικών δρόμων

Οι εξαγωγές ηλιακών πάνελ από το Βιετνάμ, τη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη και την Καμπότζη προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 33% σε ετήσια βάση τους εννέα μήνες από τον πρώτο γύρο δασμών τον Ιούνιο. Την ίδια περίοδο, οι εξαγωγές από τους γειτονικούς της περιοχής Ινδονησία και Λάος αυξήθηκαν περίπου οκταπλασιάστηκαν, σύμφωνα με τα εμπορικά στοιχεία.

Οι συνολικές εισαγωγές ηλιακών πάνελ στις ΗΠΑ έχουν μειωθεί κατά 26% από τον Ιούνιο, με το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των τεσσάρων χωρών να μειώνεται από 82% για ολόκληρο το έτος 2024 σε 54% τους τρεις μήνες που ακολούθησαν τον δεύτερο γύρο δασμών στα τέλη Νοεμβρίου.

Οι εισαγωγές ηλιακών κυψελών στις ΗΠΑ, τα οποία μπορούν να συναρμολογηθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες για τη δημιουργία πάνελ, έχουν τριπλασιαστεί από τον πρώτο γύρο δασμών, παρά το υψηλότερο κόστος των εισαγωγών από τις στοχευμένες χώρες. Ωστόσο, η Ινδονησία και το Λάος εξακολουθούν να επηρεάζουν την αγορά, καθώς οι εξαγωγές τους αυξήθηκαν περίπου 17 φορές.

Οι Κινέζοι κατασκευαστές αναθεωρούν ήδη τις στρατηγικές εξαγωγών λόγω ανησυχιών σχετικά με τους δασμούς στην Ινδονησία και το Λάος, δήλωσε ο Fei Chen, αναλυτής ηλιακής έρευνας στην εταιρεία συμβούλων Rystad Energy.

«Αρκετοί κατασκευαστές ηλιακής ενέργειας σχεδιάζουν να δημιουργήσουν βάσεις παραγωγής σε περιοχές εκτός της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπως η Τουρκία, το Ομάν, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αιθιοπία, για να προμηθεύσουν την αγορά των ΗΠΑ», είπε.

Τα εργοστάσια στην Κίνα, τα οποία έχουν αποκλειστεί ως επί το πλείστον από την αγορά των ΗΠΑ για πάνω από μια δεκαετία λόγω υψηλών εισαγωγικών δασμών, έχουν ενισχύσει τις πωλήσεις ηλιακών πάνελ στην Ασία και την Αφρική, σύμφωνα με στοιχεία του ενεργειακού think tank Ember.

Η Ασία αντιπροσώπευε το 37% όλων των κινεζικών εξαγωγών κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025, ενώ το μερίδιο της Ευρώπης μειώθηκε στο 34%.

Οι συνολικές κινεζικές εξαγωγές παρέμειναν σταθερές παρά τη χαμηλότερη ζήτηση λόγω των υψηλών αποθεμάτων στην Ευρώπη - τη μεγαλύτερη αγορά της.

Η «γάτα με το ποντίκι»

 «Είναι ένα τεράστιο παιχνίδι γάτας και ποντικιού», δήλωσε ο William A. Reinsch, πρώην αξιωματούχος εμπορίου στην κυβέρνηση Κλίντον και ανώτερος σύμβουλος στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

«Δεν είναι τόσο δύσκολο να το μετακινήσεις. Το στήνεις και ξαναπαίζεις το παιχνίδι. Ο σχεδιασμός των κανόνων είναι τέτοιος που οι ΗΠΑ συνήθως είναι ένα βήμα πίσω.»

Εν τω μεταξύ, οι εισαγωγές ηλιακών προϊόντων στην Αμερική έχουν τριπλασιαστεί από τότε που η Ουάσινγκτον άρχισε να επιβάλλει δασμούς το 2012, φτάνοντας το ρεκόρ των 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι, σύμφωνα με ομοσπονδιακά στοιχεία. Ενώ σχεδόν κανένα προϊόν δεν προήλθε απευθείας από την Κίνα το 2023, περίπου το 80% προήλθε από το Βιετνάμ, την Ταϊλάνδη, τη Μαλαισία και την Καμπότζη - όπου βρίσκονται εργοστάσια που ανήκουν σε κινεζικές εταιρείες.