Μεγαλύτερης διάρκειας προϊόντα με χαμηλότερες ταρίφες για το Κάθετο Διάδρομο εξετάζει η νέα διοίκηση του ΔΕΣΦΑ - Οι συζητήσεις με τους άλλους Διαχειριστές της διαδρομής και με τη Κομισιόν

Kινήσεις για πιο «ελκυστικό» Κάθετο Διάδρομο κάνει η νέα διοίκηση του ΔΕΣΦΑ, προκειμένου να μειωθούν οι ταρίφες κατά μήκος της διαδρομής και να δοθεί επενδυτική ορατότητα στην αγορά μέσα από μεγαλύτερης διάρκειας προϊόντα για τη μεταφορά αμερικανικού κυρίως LNG με προορισμό την Ουκρανία.

Σε αυτή τη λογική κινούνται οι επαφές με τους υπόλοιπους Διαχειριστές των χωρών του διαδρόμου αλλά και με τη Κομισιόν που έχει η νέα CEO του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Σφερούτσα, όπως κατέστησε σαφές χθες σε συνάντηση γνωριμίας με εκπροσώπους του Τύπου, ένα μήνα μετά την ανάληψη των καθηκόντων της.

Ακτινογραφώντας την επόμενη ημέρα μετά τις συμφωνίες της Ουάσινγκτον και μιλώντας για τα βήματα προόδου που καταγράφηκαν όταν όλοι οι εμπλεκόμενοι κάθισαν στο ίδιο τράπεζι, η κα Σφερούτσα στάθηκε στην ανάγκη να μειωθεί το κόστος των προιόντων και να γίνουν μεγάλυτερης διάρκειας, μεταφέροντας κλίμα κατανόησης από πλευράς Κομισιόν.

Κάποια από τα κομμάτια που λείπουν από το παζλ, θα έχουν μπει ως τον Απρίλιο, όπως είπε η νέα μάνατζερ του Διαχειριστή, προκειμένου το νέο πλαίσιο για τα προϊόντα της διαδρομής όχι μόνο να ευθυγραμμίζεται με το Κανονισμό της ΕΕ, αλλά και να προσφέρει «πακέτα» με πολύμηνη ορατότητα και ταρίφες διαμετακόμισης εξίσου ανταγωνιστικές με τις σημερινές, δίχως ωστόσο τις εκπτώσεις που κατά τις Βρυξέλλες νοθεύουν τον ανταγωνισμό. 

Η διάρκεια των υφιστάμενων προιόντων («Route 1» με αφετηρία τη Ρεβυθούσα, «Route 2» μέσω του FSRU Αλεξανδρούπολης και «Route 3» μέσω του αγωγού TAP στη Κομοτηνή) εκπνέει στις 30 Μαρτίου οπότε και προγραμματίζεται η τελευταία δημοπρασία για τη μεταφορά κατά κύριο λόγο αμερικανικού LNG από την Ελλάδα προς την Ουκρανία.

Στη προηγούμενη δημοπρασία, το αποτέλεσμα για το πιο δημοφιλές και πιο ώριμο από τα τρία προιόντα, αυτό μέσω Ρεβυθούσας, ήταν θετικό, μετά την ενεργοποίηση της συμφωνίας της «Atlantic See LNG Trade» για πώληση αμερικανικού αερίου στην ουκρανική Naftogaz.

Τούτων δοθέντων, από τον επόμενο μήνα ο ΔΕΣΦΑ θα έχει ολοκληρώσει τη προεργασία των αλλαγών για ταρίφες και διάρκεια - το «software» του Διαδρόμου όπως τα αποκάλεσε η κα Σφερούτσα, με το «hardware» να αφορά τις επενδύσεις σε υποδομές- χωρίς ωστόσο να είναι βέβαιο ότι θα έχουν κάνει το ίδιο και όλοι οι υπόλοιποι Διαχειριστές. Ισως κάποιοι εκ των υπόλοιπων εμπλεκομένων (Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουκρανία, Μολδαβία), να χρειαστούν επιπλέον χρόνο.

Σε αυτή τη φάση βρίσκονται οι εξελίξεις για την κρίσιμη υποδομή, με μόνο σίγουρο ότι προς το παρόν δεν σχεδιάζονται αλλαγές στη φιλοσοφία των προϊόντων και με τη Κομισιόν να εξετάζει μια 6μηνη παράταση στα τρία «Route», μέχρι αυτά να επανασχεδιαστούν, ώστε να μην υπάρξει στο μεταξύ κενό στη λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου.

Ερωτηθείσα για τα κόστη της διαδρομής σε σχέση με άλλες ανταγωνιστικές μέσω των οποίων «ταξιδεύει» το αμερικανικό αέριο προς τη Ουκρανία, όπως μέσω Πολωνίας, Ουγγαρίας, Κροατίας, Γερμανίας και Λιθουανίας, απάντησε ότι όταν από τέλη του 2027 απαγορευτεί πλήρως το ρωσικό αέριο, τότε όλες οι  οδεύσεις θα είναι απαραίτητες, ανεξαρτήτωςτιμών. Στο σενάριο ωστόσο που για κάποιο λόγο το ρωσικό αέριο καταφέρει να βρει «παράθυρα» και παραμείνει στο παιχνίδι, τότε επειδή είναι δομικά φθηνότερο από το LNG, ασφαλώς και θα παίζει όλο και μεγαλύτερο ρόλο το κόστος της διαδρομής.

Τα κόστη από τη κρίση

Στο ερώτημα πόσο επηρεάζεται ο ΔΕΣΦΑ από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, η ίδια σχολίασε ότι προς το παρόν τα κόστη παραμένουν διαχειρίσιμα. Και εξήγησε ότι τα φορτία LNG που φθάνουν στην Ελλάδα προέρχονται από τη Δύση –καθώς τα τελευταία χρόνια η χώρα δεν προμηθεύεται LNG από το Κατάρ– ενώ τα φορτία για τα οποία έχει δεσμευθεί χωρητικότητα στον τερματικό της Ρεβυθούσα έχουν ήδη τιμολογηθεί πριν από το πόλεμο. Επομένως δεν επηρεάζονται από την πρόσφατη κρίση.

Εχει τη σημασία του ότι λίγες ημέρες μετά την ανάφλεξη, δηλαδή στις αρχές Μαρτίου εκφορτώθηκε φορτίο αμερικανικού LNG για λογαριασμό της Bulgargaz στο FSRU Αλεξανδρούπολης, το δεύτερο για το τρέχον έτος. Σύμφωνα ωστόσο και με τον βούλγαρό υπ. Ενέργειας Τράιτσο Τράικοφ, το φορτίο είχε τιμολογηθεί πριν την κλιμάκωση της κρίσης, δηλαδή σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερη από τα σημερινά. Εικόνα, που σύμφωνα με την επικεφαλής του ΔΕΣΦΑ, παρατηρείται και στην ελληνική αγορά.

Στο σενάριο βέβαια που η σύρραξη παραταθεί για μήνες, προφανώς και οι επιπτώσεις θα είναι αρνητικές και η κατάσταση θα δυσκολέψει τόσο στο σκέλος της ενέργειας, όσο και ευρύτερα στην παγκόσμια οικονομία.

Σημειωτέον ότι ο ΔΕΣΦΑ έχει αναλάβει από το 2020 τη λειτουργία και διαχείριση του τερματικού υγροποιημένου φυσικού αερίου Al-Zour της κρατικής εταιρείας του Κουβέιτ, με την ιταλίδα μάνατζερ να σημειώνει ότι το τέρμιναλ δεν αντιμετωπίζει κανένα προβλημα από την έναρξη του πολέμου.

Η εκκρεμότητα με τη Motor Oil

Σε ένα άλλο θέμα που έχει βρεθεί τελευταία στο προσκήνιο, την υπόθεση της απένταξης από το πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ (2026-2035) των έργων που συνδέονται με το πλωτό τέρμιναλ LNG που «ωριμάζει» η Διώρυγα Gas της Motor Oil στους Αγ. Θεοδώρους, η κα Σφερούτσα έκανε λόγο για ζήτημα τεχνικής φύσεως.

Επεσήμανε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τη Motor Oil, είτε για την επανένταξη των έργων στο πρόγραμμα, είτε για την εξεύρεση εναλλακτικής λύσης. Σημείωσε πάντως ότι η υλοποίηση τόσο του συγκεκριμένου FSRU, όσο και άλλων αντίστοιχων έργων θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα υπάρξει επαρκής ζήτηση, προκειμένου να εξασφαλιστούν εμπορικές συμφωνίες με πελάτες.

Στο ερώτημα, πόσα FSRU «σηκώνει» τελικά η ελληνική αγορά, εκτίμησε ότι υπάρχει περιθώριο για ένα ακόμη τέρμιναλ (πέραν εκείνων της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης), εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για αύξηση της ζήτησης στην ευρύτερη περιοχή, στο πλαίσιο και της σταδιακής υποκατάστασης του ρωσικού αερίου από LNG. Στη λογική αυτή αποσκοπούν και τα σχετικά έργα του ΔΕΣΦΑ τόσο στη διασύνδεση αυτών των υποδομών όσο και ως προς την άρση σημείων συμφόρησης στο Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου.