Κομισιόν: Ο μακροπρόθεσμος ρόλος του φυσικού αερίου μέσα από τα σενάρια ενεργειακής μετάβασης με ορίζοντα το 2030 και 2050

Ο ρόλος του φυσικού αερίου βρέθηκε στο επίκεντρο παρουσίασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχοντας στόχο να αναδείξει την βαρύτητα του καυσίμου στην μακροπρόθεσμη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενεργειακή μετάβαση.

Παρουσιάζοντας την εικόνα της «Ευρώπης» σήμερα ως προς την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για την ενέργεια και το κλίμα, σημειώνεται πως οι στόχοι για το 2020 βρίσκονται σε πορεία υλοποίησης, ενώ για το 2030 έχουν γίνει τα απαραίτητα νομοθετικά βήματα, όπως είναι ήδη γνωστό, αποτελώντας πλέον οργανικό στοιχείο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Στις εκτιμήσεις της Επιτροπής για τις εκπομπές ρύπων και την πορεία μείωσης αυτών, καταγράφονται δύο σενάρια – ένα για το 2030 και ένα για το 2050 - όπου στο πρώτο «business as usual» η μείωση αερίων του θερμοκηπίου είναι της τάξης του 45% το 2030 σε σύγκριση με το 1990 (έτος βάσης), ενώ στο δεύτερο – χωρίς φιλόδοξους στόχους (without increasing ambition) – η μείωση φτάνει το 60%, μακριά δηλαδή από την καθολική απανθρακοποίηση της οικονομίας και τους μηδενικούς ρύπους.

Στα σενάρια μακροπρόθεσμης στρατηγικής που έχει καταλήξει η Επιτροπή  μόνο σε δύο περιπτώσεις από σύνολο 8 σεναρίων επιτυγχάνεται 100% μείωση των εκπομπών και περιορισμός της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 1.5 βαθμούς κελσίου. Το σενάριο «1.5 C Technical» προϋποθέτει τον συνδυασμό τεχνολογιών με έμφαση σε τεχνολογίες βιοενέργειας με δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα (Bio-energy with carbon capture and storage -BECCS), καθώς και δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (Carbon Capture & Storage).

Προς διασαφήνιση των παραπάνω όρων, να πούμε ότι το πρώτο αφορά την παραγωγή βιοενέργειας από βιομάζα με ταυτόχρονη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα. Ως προς την τεχνολογία “CCS” αφορά έργα που αποσκοπούν στην περιβαλλοντικά ασφαλή δέσμευση και γεωλογική αποθήκευση του CO2.

Βασικοί άξονες για το σύνολο των σεναρίων, ανάμεσα σε άλλα, είναι ο συντονισμός των αγορών για την ανάπτυξη υποδομών, η ανάπτυξη τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα, η ψηφιοποίηση, ενεργειακή αποδοτικότητα, καθώς και σημαντικές βελτιώσεις στην αποδοτικότητα του τομέα των μεταφορών. Ενδιαφέρον έχει να επισημάνουμε την εκτίμηση για τον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, όπου εκτιμάται πως σχεδόν απανθρακοποιείται μέχρι το 2050. «Βοήθημα» στην μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ θα επιτελέσει η βελτιστοποίηση του συστήματος (demand-side response, αποθήκευση, διασυνδέσεις, ρόλος των prosumers). Αναφέρεται δε, πως η πυρηνική ενέργεια συνεχίζει να διατηρεί ένα ρόλο στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής.

Φυσικό Αέριο στο "ρου" της Ενεργειακής Μετάβασης: Αναβάθμιση και Εκσυγχρονισμός

Υπό το πρίσμα αυτό οι συστάσεις της Επιτροπής για την αγορά φυσικού αερίου περιγράφονται με δύο λέξεις «αναβάθμιση» και «εκσυγχρονισμός». Ειδικότερα, απαιτείται η αναβάθμιση του ρυθμιστικού πλαισίου, πράγμα που περνάει μέσα από την ενσωμάτωση και υλοποίηση των βασικών κανόνων και αρχών της αγοράς, καθώς και την εφαρμογή των Κωδίκων Δικτύου. Ως προς το παραπάνω η επιτροπή έχει εκπονήσει πέντε μελέτες.

Επιπρόσθετα σε εξέλιξη βρίσκεται μελέτη της Κομισιόν για την προσαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου στις πολιτικές και τις στοχεύσεις απανθρακοποίησης. Σύμφωνα με την σχετική παρουσίαση της Επιτροπής, αυτό αφορά σε νέα προϊόντα και υπηρεσίες από τους Διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς (TSOs), καθώς και σε τεχνολογικές καινοτομίες και προμήθεια με νέα αέρια.

Μια 3η πλευρά της αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού της αγοράς φυσικού αερίου σχετίζεται με την συμμόρφωση με την κείμενη νομοθεσία για το φυσικό αέριο. Με άλλα λόγια, «φωτογραφίζεται» η δημιουργία θεσμικού δικτύου και μιας ενιαίας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ζήτημα που προϋποθέτει τον εξορθολογισμό της κείμενης νομοθεσίας (κυρίως σε εθνικό επίπεδο), καθώς και την άρση τυχόν ρυθμιστικών εμποδίων, διαμορφώνοντας όρους ευελιξίας και αποτελεσματικότητας με λύσεις βασισμένες στην αγορά.