Καθοριστικός ο διεθνής δανεισμός για την αναβάθμιση του ενεργειακού προφίλ της Ρουμανίας
Το ενεργειακό προφίλ της Ρουμανίας για το 2016 αποτυπώνεται στην ετήσια έκθεση για τη ρουμανική οικονομία που συνέταξε η ελληνική πρεσβεία στη βαλκανική χώρα.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, η πρώτη πηγή ενέργειας της χώρας είναι τα ορυκτά καύσιμα και ακολουθεί η υδροηλεκτρική ενέργεια.
Η Ρουμανία διαθέτει σημαντικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, αποθέματα άνθρακα και σημαντικές υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις.
Καθώς πραγματοποιεί εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία, ανέπτυξε ως εναλλακτική πηγή ενέργειας την πυρηνική, προσπαθώντας να μειώσει την εξάρτησή της από αυτή.
Έτσι, η χώρα διαθέτει δύο πυρηνικούς αντιδραστήρες στην Cernavoda, που παρέχουν περίπου το 20% της παραγωγής ηλεκτρισμού. Ως προς τις ανανεώσιμες πηγές, είναι 10η στην παραγωγή αιολικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έχει σημαντικές προοπτικές στην παραγωγή ενέργειας από βιομάζα (έως και 88.33TWh/έτος).
Από τα τέλη 2011 πραγματοποιήθηκαν αξιόλογες ξένες επενδύσεις στην ανάπτυξη αιολικών και ηλιακών πάρκων που ανακόπηκαν λόγω αλλαγής της νομοθεσίας περί παροχής κινήτρων (πράσινα πιστοποιητικά) που εισήχθη τον Μάιο 2013.
Η παραγωγή ηλεκτρισμού κυριαρχείται από μεγάλες κρατικές εταιρίες όπως οι Hidroelectrica (ο μεγαλύτερος παραγωγός ηλεκτρισμού), Termoelectrica (με θυγατρικές τις Termoserv Costanta, Galati, Bucuresti, Deva, Turceni, Rovinari, Craiova και Mures) και Nuclearelectrica (Cernavoda Nuclear Power Plant 1,2).
Λειτουργούν επίσης ιδιωτικά ορυχεία και διυλιστήρια.
Το ηλεκτροπαραγωγικό μείγμα της Ρουμανίας
Η παραγωγή ηλεκτρισμού στη Ρουμανία το 2016 προερχόταν κατά 62,42% από μη ανανεώσιμες πηγές και κατά 37,58% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Πιο αναλυτικά, το μίγμα διαμορφώθηκε ως εξής:
27.36% υδροηλεκτρική
27.25% άνθρακας,
19.61% πυρηνική ενέργεια,
14.35% φυσικό αέριο,
8.94% αιολική
1.21% άλλες συμβατικές πηγές
0.85% ηλιακή
0.37% - βιομάζα
0.05% άλλες ΑΠΕ.
Καθοριστική η χρηματοδότηση των ενεργειακών έργων από διεθνή δανεισμό
Στην έκθεση αποτυπώνεται η σημασία της χρηματοδότησης μέσω διεθνούς δανεισμού για την ανάπτυξη ενεργειακών και περιβαλλοντικών έργων στη Ρουμανία.
Στις 11.01.2016, η ρουμανική κυβέρνηση και η Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία δραστηριοποιείται στη χώρα εδώ και 25 έτη, υπέγραψαν νέο μνημόνιο κατανόησης (Memorandum of Understanding), για την παροχή περαιτέρω τεχνικής βοήθειας, προς ενίσχυση της δημόσιας διοίκησης μέχρι το 2023, με στόχο την στήριξη των διαρθρωτικών αλλαγών και τον εκσυγχρονισμό αυτής.
Το εν λόγω μνημόνιο κατανόησης αποτελεί το δεύτερο κατά σειρά και περιλαμβάνει προγράμματα που αφορούν την μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης καθώς και του συστήματος υγείας. Περαιτέρω βοήθεια θα δοθεί στην ρουμανική κυβέρνηση για την μεταρρύθμιση και την ορθή χρήση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων καθώς και για την επίτευξη των στόχων ως προς την οικονομική ανάπτυξη της χώρας και την άνοδο του βιοτικού επιπέδου.
Σημειώνεται ότι το πρώτο μνημόνιο, στο οποίο εκτός από την Παγκόσμια Τράπεζα συμμετείχαν η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB) και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), υπεγράφη για την περίοδο 2012-2015 και αφορούσε 26 συμφωνίες χρηματοδότησης για 20 περίπου θεσμούς της χώρας, ενώ ο προϋπολογισμός του ανήλθε σε περίπου 32 εκατ.ευρώ μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Το καινούργιο πρόγραμμα χρηματοδοτείται και αυτό από κοινοτικά κονδύλια και συγκεκριμένα από τους διαθέσιμους πόρους για το πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας της περιόδου 2015-2020, όπως συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στο πλαίσιο του ανωτέρω προγράμματος, η Παγκόσμια Τράπεζα ενέκρινε τη χορήγηση στη Ρουμανία δανείου, ύψους 500 εκ. ευρώ, προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των κρατικών αρχών και να εφαρμοσθούν πολιτικές βιώσιμης ανάπτυξης. Το νέο αυτό πρόγραμμα, το οποίο χαρακτηρίζεται ως «καταλύτης» για την αύξηση της παραγωγικότητας της Ρουμανίας και την ενίσχυση της μεσοπρόθεσμης δυνατής ανάπτυξης, στοχεύει πρωτίστως στην ενίσχυση της αποδοτικότητας και διαχείρισης των κρατικών επιχειρήσεων. Αποσκοπεί στην βελτίωση της αποτελεσματικότερης διάθεσης του δημοσίου χρήματος, στηρίζοντας το κεντρικό σύστημα προμηθειών στον τομέα της υγείας. Εστιάζει, επίσης, στη μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, μέσω στήριξης μίας ενιαίας μεταρρύθμισης του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας. Επιπρόσθετα, προβλέπεται μεταρρύθμιση του κτηματολογίου, επιτρέποντας την συστηματική καταγραφή ιδιοκτησίας αλλά και διευκολύνοντας την προσέλκυση επενδύσεων. Το εν λόγω πρόγραμμα θα στηρίξει ακόμη τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και άνθρακα και αναμένεται να συμβάλει στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στον οικιακό και βιομηχανικό τομέα.
H Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB), μέσω δανείων με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους, στηρίζει τον Προϋπολογισμό και την υλοποίηση επιλεγμένων έργων (π.χ. χρηματοδότηση ύψους 465 εκατ. Ευρώ της νέας γραμμής 5 του Μετρό Βουκουρεστίου) και παρέχει τεχνική βοήθεια σε σημαντικούς τομείς, όπως ενέργειας, έρευνας και καινοτομίας, υποδομών και χρηματοδότησης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων. To 2016 χρηματοδότησε έργα στους τομείς περιβάλλοντος, μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καινοτομίας και υποδομών, ύψους 1 δισ. ευρώ. Τα τελευταία πέντε έτη, η Τράπεζα έκανε συνολικές επενδύσεις 2,7 δισ. ευρώ στη ρουμανική αγορά, εκ των οποίων το 45% αφορούσε σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το 27% στους τομείς βιομηχανίας, υπηρεσιών και γεωργίας, το 14% σε έργα ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης λυμάτων, το 8% στην ενέργεια, το 5% στην εκπαίδευση και υγεία και το 1% σε έργα μεταφορών και τηλεπικοινωνιών.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) έχει επενδύσει, έως σήμερα, συνολικά 7,462 δισ. ευρώ, συγχρηματοδοτώντας 392 έργα στη Ρουμανία. Στηρίζει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, με σκοπό τη διευκόλυνση της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων. Χρηματοδοτεί έργα ενεργειακής ασφάλειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τον άνθρακα. Ενθαρρύνει την ανταγωνιστικότητα καθώς και την εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα σε έργα υποδομών. Ενδεικτικά αναφέρεται η χορήγηση δανείου ύψους 40 εκ. ευρώ στην Credit Europe Bank το 2016 για την ανάπτυξη χρηματοδοτικών εργαλείων απευθυνόμενων στις ρουμανικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελεί άλλωστε προτεραιότητα της Τράπεζας στη Ρουμανία.