Η Ευρώπη θέλει να τιμωρήσει την Ελλάδα με έξοδο

Στα περισσότερα από 30 χρόνια συγγραφής για πολιτική και οικονομικά, δεν έχω βιώσει ποτέ ξανά ένα τέτοιο επεισόδιο καταστροφικής και υποκριτικής ανικανότητας –και δεν μιλάω για τον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ. Καθώς διογκώνονται οι ζημιές, η προσπάθεια να ξαναγραφεί η ιστορία της αξιοθρήνητης αποτυχίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με την Ελλάδα, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Εν αναμονή μιας πληρέστερης μεταθανάτια, μια μικρή διευκρίνιση για τα άμεσα ζητήματα υπάρχει ήδη.

Την Δευτέρα, ο πρόεδρος της Κομισιόν, Jean-Claude Juncker δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου, ότι είχε προδοθεί από την ελληνική κυβέρνηση.

Οι θεσμοί των πιστωτών, δήλωσε, είχαν επιδείξει ευελιξία και είχαν επιδιώξει συμβιβασμό. Η πιο πρόσφατη προσφορά τους, δεν περιλαμβάνει περικοπές στους μισθούς, ούτε και στις συντάξεις. Ήταν ένα πακέτο που δημιουργούσε περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη. Ο Τσίπρας είχε παραπλανήσει τους Έλληνες για το τι ζητούσαν. Οι συνομιλίες πήγαιναν κάπου. Μια συμφωνία σε αυτό το πακέτο, θα μπορούσε να είχε επιτευχθεί "εύκολα" εάν ο Τσίπρας δεν είχε εγκαταλείψει τη διαδικασία νωρίς το ξημέρωμα του Σαββάτου, προκηρύσσοντας δημοψήφισμα.

Τι εξωφρενική στρέβλωση. Πριν από πέντε μήνες, όταν ξεκίνησαν αυτές οι συνομιλίες, και οι δύο πλευρές είχαν υποχωρήσει, αλλά ο Τσίπρας έχει παραχωρήσει πολύ περισσότερο έδαφος από τους πιστωτές. Συγκεκριμένα, ήταν έτοιμος να προσχωρήσει σε ακόμη περισσότερη λιτότητα, ένα τεράστιο ολίσθημα από την πλευρά του. Στα αλήθεια, η τελευταία πρόταση απαιτεί ένα ελαφρώς πιο ήπιο προφίλ πρωτογενών πλεονασμάτων από ό,τι απαιτούσαν αρχικά οι πιστωτές. Παρόλα αυτά, ζητά και πάλι αυστηρή (και παράλογη), σφιχτή δημοσιονομική πολιτική.

Αντιθέτως, οι πιστωτές έχουν αρνηθεί να υποχωρήσουν στο ερώτημα σχετικά με το να συμπεριλάβουν την ελάφρυνση χρέους στις τρέχουσες συνομιλίες, επιμένοντας παράλογα ότι αυτό είναι ένα ζήτημα για αργότερα. Την Τρίτη, ο Τσίπρας έκανε την πιο απελπισμένη προσπάθειά του να φέρει το θέμα στο προσκήνιο.

Αντί να εκφράσουν οποιαδήποτε επιθυμία για συμβιβασμό, οι κυρίαρχες φωνές μεταξύ των πιστωτών –κυρίως ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Wolfgang Schaeuble, ο οποίος συχνά φαίνεται να κάνει κουμάντο- έχουν επιμείνει ότι δεν υπάρχει τίποτα να συζητήσουν. Το πρόγραμμα που υπάρχει ήδη, έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί, και αυτό είναι όλο.

Και πάλι, το πρόγραμμα απέτυχε. Όχι, δεν θα πετύχαινε βιωσιμότητα του χρέους. Απολύτως, ήταν άσκοπο το να μειωθεί και άλλο το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων. Τι είχε να κάνει με αυτό;

Ο Juncker δηλώσει ότι η τελευταία προσφορά δεν είχε απαίτηση για μειώσεις μισθών. Αλήθεια; Η πρόταση λέει ότι θα πρέπει να εκσυγχρονιστεί "το μισθολόγιο", συμπεριλαμβανομένης και της αποσυμπίεσης της κατανομής μισθών στο δημόσιο τομέα". Εκ πρώτης απόψεως, η αποσυμπίεση περιλαμβάνει περικοπές. Εάν οι πιστωτές ζητούσαν αποσυμπίεση των μισθών του δημοσίου προς τα επάνω, ίσως θα το είχαν κάνει σαφές. Ανεξαρτήτως, η αύξηση του ΦΠΑ που απαιτείται από τους πιστωτές, σημαίνει χαμηλότερους μισθούς, στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Όσον αφορά τις μη περικοπές στις συντάξεις, οι πιστωτές ζήτησαν την σταδιακή κατάργηση των ποινών για πρόωρη συνταξιοδότηση και του ΕΚΑς. Αυτές είναι περικοπές.

Οι πιστωτές ζήτησαν πολλά άλλα επίσης. Θυμηθείτε ότι η ελληνική οικονομία έχει γονατίσει. Το βιοτικό επίπεδο έχει καταρρεύσει και η ανεργία διαμορφώνεται στο 25%. Τώρα διαβάστε το κείμενο με την πρόταση και δείτε εάν νομίζετε πως φαίνεται η "κοινωνική δικαιοσύνη" που υποστήριξε ο Juncker στη συνέντευξη Τύπου.

Αλλά δεν έχω αναφερθεί στην μεγαλύτερη στρέβλωση μέχρι τώρα. Παρατηρώντας για πρώτη φορά ότι η Ελλάδα έχει Ευρωπαίους πολίτες εντός των συνόρων της, ο Juncker απευθύνθηκε σε αυτούς άμεσα για το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου. Οι Έλληνες θα ερωτηθούν εάν αποδέχονται την πρόταση που παρουσιάζεται από τους πιστωτές –μια πρόταση, για την οποία οι πιστωτές λένε πλέον ότι δεν ισχύει. "Ένα "όχι" (στην πρόταση που δεν ισχύει πλέον) θα σήμαινε ότι η Ελλάδα λέει όχι στην Ευρώπη", εξήγησε ο Juncker. Ο Γάλλος πρόεδρος Francois Hollande, διευκρίνισε "η ψηφοφορία θα καθορίσει "εάν οι Έλληνες θέλουν να μείνουν στην ευρωζώνη".

Ανοησίες. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Έλληνες θέλουν να παραμείνουν στην ευρωζώνη, αν και μου φαίνεται όλο και πιο δύσκολο να δω γιατί. Εάν η Ελλάδα βγει από την ευρωζώνη, δεν θα είναι επειδή το αποφάσισαν οι Έλληνες. Θα είναι επειδή η Ευρώπη αποφάσισε να τους διώξει.

Αυτό δεν είναι απλώς σημειολογικό. Δεν υπάρχει λόγος, με βάση το νόμο ή την λογική, για μια έξοδο από το ευρώ. Η ΕΚΤ τραβά αυτή την σκανδάλη επιλέγοντας –παρακαλώ σημειώστε, επιλέγοντας- να αρνηθεί τις υπηρεσίες της ως δανειστής έσχατης ανάγκης στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Αυτό έπραξε αυτή την εβδομάδα. Αυτό είναι που έκλεισε τις τράπεζες και θα αναγκάσει τις ελληνικές αρχές να αρχίσουν να εκδίδουν ένα παράλληλο νόμισμα με την μορφή IOUs.

Μια πραγματικά ανεξάρτητη ΕΚΤ, πρόθυμη να κάνει οτιδήποτε χρειαστεί για να υπερασπιστεί το ευρώ, θα μπορούσε να είχε ανακοινώσει ότι θα συνεχίσει να προμηθεύει τις ελληνικές τράπεζες με ρευστότητα. Εάν οι ελληνικές τράπεζες θεωρηθεί εν ευθέτω χρόνω ότι είναι αφερέγγυες (κάτι που δεν έχει συμβεί ακόμη), δεν χρειάζεται να προκαλέσει μια έξοδο. Η Ευρώπη έχει τα μέσα και /έναν μηχανισμό διάσωσης των τραπεζών που θα επιτρέψει στις τράπεζες να ανακεφαλαιοποιηθούν. Αυτές οι επιλογές έχουν αποκλειστεί διότι η υποθετικά απολιτική ΕΚΤ έχει αφήσει τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρώπης να τη χρησιμοποιούν ως εργαλείο για να εξάγουν δημοσιονομικές παραχωρήσεις από την Ελλάδα.

Κανείς δεν φαντάστηκε ποτέ ότι μια κρατική χρεοκοπία στην Ευρώπη θα υπαγόρευε την έξοδό της από την ευρωζώνη. Η ίδια πιθανότητα θα είχε σωστά αναγνωριστεί ως ένα μοιραίο ελάττωμα στον σχεδιασμό του συστήματος.

Εάν οι Έλληνες ψηφίσουν όχι, μια έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ είναι μια δυνατή, ακόμη και πιθανή συνέπεια. Αλλά εάν συμβεί, ο λόγος δεν θα είναι ότι η Ελλάδα επέλεξε να φύγει. ο λόγος θα είναι ότι η ΕΕ και η πολιτικοποιημένη της κεντρική τράπεζα, επέλεξαν να προκαλέσουν την έξοδο, ως τιμωρία.

(bloomberg, capital.gr)