Η «απεξάρτηση» από τη Ρωσία

Τις τελευταίες παγκόσμιες ενεργειακές εξελίξεις και τις επιπτώσεις τους στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε. θα μελετήσουν τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες, παρουσία του Ευρωπαίου επιτρόπου Ενέργειας, Γκίντερ Έτινγκερ, οι υπουργοί Εξωτερικών στο πλαίσιο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η αποτυχία από την πλευρά της Ε.Ε. ταχείας και αποτελεσματικής διαχείρισης της κρίσης στην Ουκρανία κατέδειξε πόσο προβληματικές και αλληλοεξαρτώμενες παραμένουν ακόμη και σήμερα οι σχέσεις της Δύσης, της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών, με τη Ρωσία.

Η προ ημερών δήλωση του βοηθού υφυπουργού για την Ενεργειακή Διπλωματία του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, Αμος Χόσταϊν, στο συνέδριο «Athens Energy Forum», ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα, έχοντας μάλιστα αδειοδοτήσει ήδη έξι φορτία φυσικού αερίου σε υγροποιημένη μορφή (LNG), για να καλύψουν ενδεχόμενη έλλειψη φυσικού αερίου στην Ευρώπη λόγω της κρίσης στην Ουκρανία και σε περίπτωση μείωσης των εισαγωγών από τη Ρωσία, αποτελεί σαφή απόδειξη ότι οι πηγές ενέργειας και οι δίοδοι μεταφοράς τους βρίσκονται και σε αυτή την περίπτωση στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος.

Ταυτόχρονα κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει το μέγεθος του υποθαλάσσιου πλούτου σε μικρά μάλιστα βάθη της Αζοφικής Θάλασσας στη Μαύρη Θάλασσα, στα δυτικά της Κριμαίας, όπως και την αξία των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στα ανοικτά της Κριμαίας.

Η επιδίωξη στο μεταξύ της Ε.Ε. να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο είναι διαρκής και τούτο παρά τις ιδιαιτέρως στενές σχέσεις που διατηρεί η Γερμανία με τη Ρωσία στον τομέα της ενέργειας.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η έρευνα που διεξάγει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εις βάρος της Gazprom, η οποία κατηγορείται για μονοπωλιακές πρακτικές, και η απόφασή της να αποκλείσει τον αγωγό South Stream από τον ενεργειακό της σχεδιασμό.

Φυσικό αέριο

Η πρόθεση της ελληνικής προεδρίας, όπως έκανε γνωστό την Πέμπτη ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Βενιζέλος, να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διαπραγματεύεται «με ενιαίο τρόπο» την τιμή προμήθειας του φυσικού αερίου για όλα τα κράτη-μέλη και να αντιμετωπίζει «με ενιαίο τρόπο» όλες τις ενεργειακές υποδομές στις χώρες της Ε.Ε., εν προκειμένω όλους τους αγωγούς μεταφοράς φυσικού αερίου, εφ' όσον δύναται να υλοποιηθεί αναμένεται να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στο πεδίο της ενέργειας.

Στο σημείο όμως αυτό διατυπώνονται ενστάσεις για το κατά πόσο η «κεντρική διοίκηση» στις Βρυξέλλες, με τα αποδεδειγμένα μειωμένα αντανακλαστικά, ιδίως σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, θα μπορέσει να αντεπεξέλθει σε αυτόν το νέο ρόλο.

Ειδικά όταν τα συμφέροντα των χωρών-μελών αναφορικά με τη σκοπιμότητα και τη λειτουργικότητα των αγωγών φυσικού αερίου τυγχάνει να είναι αντικρουόμενα.

Σε κάθε περίπτωση οι γραμμές εφοδιασμού της χώρας μας δεν έχουν ενταχθεί στην ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και η Ελλάδα βασίζεται κυρίως στις εισαγωγές από τη Ρωσία και σε εισαγωγές φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η επίσκεψη του κ. Βενιζέλου στην Τεχεράνη, και με την ιδιότητα του προεδρεύοντος του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η οποία ολοκληρώνεται αύριο, ενέχει εν τω μεταξύ ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ενδιαφέρον ελληνικών εταιρειών για το Ιράν φαίνεται πως είναι μεγάλο, τη στιγμή όμως που υφίστανται οι κυρώσεις της διεθνούς κοινότητας εις βάρος της χώρας και που η ιρανική κυβέρνηση κατέληξε σε προκαταρκτική συμφωνία με τη Ρωσία για την κατασκευή τουλάχιστον δύο νέων μονάδων πυρηνικής ενέργειας.

(Ν. Τζανετάκου, Ελευθεροτυπία, 15/3/2014)