«Δομικές» και έκτακτες συνθήκες προμηνύουν «ράλι» στις τιμές ενέργειας στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης – Η αξιολόγηση από πρόσφατη μελέτη της Aurora

Με κυρίαρχη πλέον την εξέλιξη στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής και το ενδεχόμενο γενικευμένου πολέμου με την εμπλοκή περισσότερων κρατών άμεσα ή έμμεσα,  οι τιμές ενέργειας ετοιμάζονται για νέο ράλι με τα πρώτα δείγματα γραφής ήδη να καταγράφονται από την Παρασκευή με αύξηση σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο (6 και 7% αντίστοιχα) εν αναμονή νέων αντιδράσεων σήμερα το πρωί με το άνοιγμα των αγορών.

Την ίδια στιγμή, η εταιρεία αναλύσεων Aurora, σε πρόσφατη μελέτη που διεξήγαγε, εντοπίζει «δομικότερες ευαισθησίες» στην διακύμανση των τιμών ενέργειας που σχετίζονται με τον εν εξελίξει εμπορικό πόλεμο, το ενδεχόμενο ολικής διακοπής του ρωσικού αερίου στην ΕΕ, καθώς και με την προοπτική διασυνδεσιμότητας της Ελλάδας με γειτονικές χώρες, πράγμα που με την σειρά του θα επιφέρει νέες προκλήσεις στη διαχείριση της παραγόμενης «πράσινης» ενέργειας.

Σε κάθε περίπτωση και μιλώντας για την διακύμανση των τιμών ενέργειας, οι τρέχουσες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έρχονται να επικυριαρχήσουν και να ενισχύσουν τις περισσότερο «δομικές» αιτίες, όπως έχει γράψει το energypress, που καθιστούν «θέμα χρόνου και συγκυριών» την εκ νέου απογείωση των τιμών ενέργειας το αμέσως επόμενο διάστημα τόσο στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης όσο και συνολικότερα. Αναλυτικότερα, η μελέτη της Aurora, δεδομένου ότι έχει προηγηθεί των τελευταίων εξελίξεων, εξετάζει την συσχέτιση του εμπορικού πολέμου με τις τιμές ενέργειας στην Ελλάδα, καθώς και το σενάριο ολικής διακοπής του ρωσικού φυσικού αερίου, σε μια προσπάθεια αξιολόγησης των γεωπολιτικών κινδύνων.

Δασμοί και ρωσικό αέριο

Στην περίπτωση του προγράμματος επιβολής δασμών από τις ΗΠΑ και ακολούθως την αντίδραση της Ευρώπης, στο βασικό σενάριο, η Aurora αναγνωρίζει μηδενικό αντίκτυπο, καθώς το εισαγόμενο LNG από τις ΗΠΑ δεν επηρεάζεται τόσο από τον δασμολογικό πόλεμο. Διαφορετικά είναι τα πράγματα στην περίπτωση της ολικής διακοπής του ρωσικού αερίου όπου εντοπίζεται κίνδυνος αύξησης των τιμών 5-6%.

Πρόκειται για ελεγχόμενο ρίσκο που προκύπτει από το γεγονός ότι η Ελλάδα, μέσω του LNG, διατηρεί σημαντικό βαθμό διαφοροποίησης πηγών σε σχέση με άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης που αναμένεται να δεχθούν μεγαλύτερο πλήγμα.

Αντίστροφα, όπως αναφέρεται σε πρόσφατη ανακοίνωση της εταιρείας για την ίδια μελέτη, εάν οι ροές ρωσικού αερίου επανέλθουν στα προπολεμικά επίπεδα, οι τιμές αναφοράς του ρωσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF) θα μειωθούν κατά 7% την περίοδο 2030-2060, μειώνοντας την πίεση στις αγορές της περιοχής.

Ο παράγοντας «διασυνδεσιμότητα»

Νέα δεδομένα επίσης αναμένεται να διαμορφώσουν για τις τιμές ενέργειας και δη για τα capture price των φωτοβολταϊκών και των αιολικών τα σχέδια διασύνδεσης της χώρας με τις γειτονικές χώρες. Ειδικότερα, όπως προκύπτει από σχετική ανάλυση της Aurora, η υλοποίηση της διασύνδεσης της Αιγύπτου χωρίς ταυτόχρονα να «ανοίξει» ηλεκτρικός διάδρομος προς την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη (βλ Green Aegean) αναμένεται να πιέσει σημαντικά τις ειδικές τιμές των δύο τεχνολογιών, καθορίζοντας μια νέα ισορροπία σε χαμηλότερα επίπεδα της τάξης του 5-10%.

Ο βασικός λόγος εδράζεται στη διαφορά τιμών στις χονδρικές ρεύματος με την Αίγυπτο να βρίσκεται «παγωμένη» περί τα 50 ευρώ ανά MWh και την Ελλάδα σταθερά υψηλότερα, πράγμα που καθορίζεται κατά συνέπεια και ποιος θα εισάγει και ποιος θα εισάγει με την λειτουργία του καλωδίου. Με άλλα λόγια,  νεότερη μελέτη που προσεγγίζει το ζήτημα σε «high level» υποδεικνύει σημαντικές αλλαγές με την θέση σε λειτουργία της διασύνδεσης που θα κληθεί να μεταφέρει την παραγόμενη ενέργεια από το χαρτοφυλάκιο των 9 GW ΑΠΕ που σχεδιάζονται να εγκατασταθούν στην Αίγυπτο ως μέρος του σχεδίου  GREGY.

Σε ένα τέτοιο σενάριο που η ελληνική αγορά θα «πλημμύριζε» από «πράσινη» ενέργεια προερχόμενη από την Αίγυπτο, το ημερήσιο spread θα αυξανόταν, δημιουργώντας μεν από την μία ασφυκτικές πιέσεις για τους παραγωγούς ΑΠΕ και από την άλλη για τους επενδυτές μπαταριών που θα «προστρέξουν» να επωφεληθούν της διαφοράς ανάμεσα στις μεσημεριανές ώρες που παράγουν τα φωτοβολταϊκά και τις βραδινές που θα διαθέτουν την ενέργειά τους οι μπαταρίες.

Η εν δυνάμει «τέλεια καταιγίδα» του καλοκαιριού

Σε κάθε περίπτωση και ανεξάρτητα των άμεσων γεωπολιτικών ρίσκων που προκύπτουν, η περιοχή της ΝΑ Ευρώπης διακρίνεται από σημαντικές προκλήσεις που δύναται να σπρώξουν προς τα πάνω τις τιμές ενέργειας με κυριότερη, όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, την έλλειψη παραγωγικής ισχύος στην περιοχή των Βαλκανίων. Η εν λόγω συνθήκη σε συνδυασμό με τα χαμηλά αποθέματα υδροηλεκτρικών και υψηλή ζήτηση προμηνύουν «δομικά» την αύξηση των τιμών που ενδέχεται να τεθεί «εκτός ελέγχου» υπό το βάρος γενικευμένων πολεμικών συγκρούσεων.

Ένα από τα μέτρα αντιμετώπισης είναι η βελτιστοποίηση στη χρήση των διασυνδέσεων χωρίς ωστόσο, όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, να επαρκεί - ως ικανή και αναγκαία συνθήκη - κάτι τέτοιο για την αποσόβηση του κινδύνου, δεδομένου ότι προσκρούει στην πεπερασμένη δυναμικότητα μεταφοράς. Η «φαρέτρα» περιλαμβάνει, όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, την παθολογική χρήση νερών, την αξιοποίηση των σημάτων της αγοράς, βάζοντας στη μάχη και την ζήτηση που θα πρέπει να με την σειρά της να αντιδράσει προς μετριασμό της αύξησης των τιμών.