Αϊβαλιώτης: Οι άμεσες πρωτοβουλίες του ΥΠΕΝ για την επίτευξη της ενεργειακής ασφάλειας και της «πράσινης» μετάβασης – «Αρκετά φιλόδοξοι οι στόχοι του ΕΣΕΚ»

Τις βασικές προτεραιότητες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επίτευξη της ενεργειακής ασφάλειας και της πράσινης μετάβασης ανέδειξε, μεταξύ άλλων, ο Γενικός Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης, μιλώντας νωρίτερα στο τριήμερο συνέδριο του ΥΠΕΝ «Ενεργειακή Ασφάλεια και Πράσινη Ανάπτυξη».

Αρχικά ο ΓΓ του ΥΠΕΝ αναφέρθηκε στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα που πρόσφατα κατατέθηκε στην Κομισιόν, υπογραμμίζοντας ότι προϋποθέτει ένα τεράστιο όγκο επενδύσεων για την επίτευξη των στόχων. Συγκεκριμένα έκανε λόγο για συνολικές επενδύσεις 165 δισεκατομμύρια ευρώ, ήτοι 25 δις. ευρώ ετησίως, επισημαίνοντας ότι «το ΕΣΕΚ θέτει στόχους που είναι φιλόδοξοι έως παρά πολύ φιλόδοξοι».

Αυτή τη στιγμή η διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα της χώρας φτάνει το 42-45% με στόχο να φτάσουμε το 80% μέχρι το 2030. Οι εν λειτουργία μονάδες ΑΠΕ στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας φτάνουν τα 12 GW, ενώ οι μονάδες ΑΠΕ με ΟΠΣ φτάνουν τα 16 GW. Επίσης υπάρχει μια ουρά που υπολογίζεται, βάσει τελευταίων μετρήσεων, στα 50 GW, όταν η ελληνική αγορά αντιπροσωπεύει μια κατανάλωση της τάξης των 10 GWh το καλοκαίρι και σήμερα είναι στις 5.

Με βάση τα νούμερα, όπως υπογράμμισε ο ΓΓ του ΥΠΕΝ, προκύπτει η άμεση ανάγκη να παρθούν μέτρα για την διεύρυνση και καλύτερη διαχείριση του ηλεκτρικού «χώρου», δεδομένου ότι τα υφιστάμενα δεδομένα στο δίκτυο, δεν επιτρέπουν πολλά περιθώρια στην περαιτέρω διείσδυση των μονάδων ΑΠΕ παρά το επενδυτικό ενδιαφέρον που υπάρχει.

Σε αυτή την κατεύθυνση το Υπουργείο θέτει 9 βασικές προτεραιότητες για το επόμενο διάστημα που αφενός θα ευθυγραμμίσουν την λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος με τα προτάγματα της «πράσινης» μετάβασης και αφετέρου θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια

Η πρώτη στρατηγική αφορά στην καλύτερη διαχείριση του ηλεκτρικού «χώρου». Σε αυτή την κατεύθυνση το ΥΠΕΝ σχεδιάζει σχήμα διαγωνισμών για μονάδες ΑΠΕ με αποθήκευσης, συνολικής ισχύος 2 GW καθώς και προώθηση standalone μπαταριών που θα φτάσουν τα 1,3 GW. Με δεδομένο το σημερινό κόστος των μπαταριών, ο ΓΓ του ΥΠΕΝ υπογράμμισε ότι το Υπουργείο δεν θέλει να επαναληφθεί η «ιστορία» με τα φωτοβολταϊκά, δηλαδή, στα πρώτα βήματα ανάπτυξης της τεχνολογίας, να δοθούν υψηλές τιμές αποζημίωσης που φτάνουν σήμερα να ξεπερνούν έως και 6 φορές τις τρέχουσες τιμές όπως συνέβη με τα φωτοβολταϊκά και αυτό να καταλήξει να επιβαρύνει τους καταναλωτές.

Η δεύτερη στρατηγική αγορά στις διεθνείς διασυνδέσεις της χώρας. Το Υπουργείο πιέζει τόσο τον ΑΔΜΗΕ όσο και τους διαχειριστές των γειτονικών χωρών να προχωρήσουν στη δημιουργία ηλεκτρικών διασυνδέσεων μεταξύ των χωρών, πράγμα που θα δώσει σημαντική ώθηση στο «οραματικό σχέδιο» ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών στη χώρα. Ο συνδυασμός των δύο θα επιτρέψει στην Ελλάδα να καταστεί εξαγωγική χώρα στην πράσινη ενέργεια ως «η Δανία του Νότου» όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε.

Υψηλά στην ατζέντα του υπουργείου βρίσκεται η εξοικονόμηση ενέργειας. Εδώ η προσοχή του Υπουργείου θα εστιάσει στην απεξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο θέρμανσης. Σε αυτή την κατεύθυνση, το ΥΠΕΝ επεξεργάζεται να λανσάρει μεγάλα προγράμματα επιδότησης για αντλίες θερμότητας. Συγκεκριμένα, το νέο εξοικονομώ, όπως αναφέρθηκε σχετικά, θα προβλέπει «αυξημένα ποσοστά επιδότησης για τις αντλίες θερμότητας».

Μια τέταρτη πτυχή της στρατηγικής του ΥΠΕΝ αφορά τις νέες τεχνολογίες. Συγκεκριμένα, μέσω του REpowerEU έχουν προβλεφθεί επιδοτήσεις για το υδρογόνο και το βιομεθάνιο. Επιπρόσθετα, ο κ. Αϊβαλιώτης σημείωσε ότι ήδη υπάρχουν εταιρείες στην Ελλάδα που με χρηματοδότηση από το Innovation Fund προχωρούν επενδύσεις παραγωγής υδρογόνου που αρχικά θα εγχέεται στο υφιστάμενο δίκτυο φυσικού αερίου μέχρις ότου φτιαχτεί δίκτυο που αμιγώς θα «φιλοξενεί» το νέο καύσιμο. Δεν παρέλειψε να τονίσει ότι τα υπεράκτια αιολικά αποτελούν ιδανικό σημείο για παραγωγή υδρογόνου on side.

Η χρήση του βιοντίζελ στη ναυτιλία για την απανθρακοποίηση του κλάδου αποτελεί την τέταρτη στρατηγική προτεραιότητα του Υπουργείου.

Έκτη στρατηγική αποτελεί η αξιοποίηση της γεωθερμίας που έχει εγκαταλειφθεί χωρίς κάποια πρωτοβουλία εδώ και πολλά χρόνια. Όπως ανέφερε ο ίδιος, ο σχεδιασμός του ΥΠΕΝ προβλέπει την προκήρυξη διαγωνισμών για 4 θέσεις στη Βόρεια Ελλάδα τον επόμενο μήνα, ενώ όπως επισήμανε, το Υπουργείο πιέζει την ΔΕΗ να προχωρήσει στην εκμετάλλευση των πεδίων που διαχειρίζεται. Σύμφωνα με τον ΓΓ, η ΔΕΗ θα ξεκινήσει από την Λέσβο.  

Ένα ακόμη ζήτημα που βρίσκεται της προσοχής του Υπουργείου είναι η διαθεσιμότητα των απαραίτητων πρώτων υλών για την πράσινη μετάβαση, πράγμα που, ως εξελίσσονται τα πράγματα, συνιστά δύναται να αποτελέσει σπουδαίο γεωπολιτικό κίνδυνο. «Οι κρίσιμες πρώτες ύλες ελέγχονται από κέντρα έξω από την Ευρώπη και αυτό είναι ένας γεωπολιτικός κίνδυνος που δεν συνάδει με την ενεργειακή ασφάλεια», σημείωσε χαρακτηριστικά. Όπως τόνισε ο ίδιος, η Ευρώπη σχεδιάζει επ αυτού και μέσα στους επόμενους έξι μήνες αναμένεται να παρουσιάσει νέες πρωτοβουλίες προς αντιστάθμιση του εν λόγω κινδύνου. Από την πλευρά της η Ελλάδα χρειάζεται να αξιοποιήσει τις εγχώριες πλουτοπαραγωγικές πηγές στο συγκεκριμένο τομέα ξεπερνώντας τις όποιες νομοθετικές και οικονομοτεχνικές αγκυλώσεις υπάρχουν.

Επιπρόσθετα, ο κ. Αϊβαλιώτης στάθηκε ιδιαίτερα, ως ακόμη μια προτεραιότητα της ενεργειακής πολιτικής του ΥΠΕΝ, στο κομμάτι του φυσικού αερίου, υπογραμμίζοντας ότι το καύσιμο μετάβασης θα παραμείνει βασικός συντελεστής στην διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας για πολλές δεκαετίες ακόμα. Υπό το πρίσμα αυτό, η μετατροπή της χώρας σε κόμβο διαμετακόμισης αερίου «εγγράφεται» στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας καθώς, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «αν είσαι χρήσιμος για τρίτους είσαι ακόμη πιο ασφαλής συγκριτικά με το να είσαι μόνος σου».

Τέλος και σε συνέχεια των όσων ανέφερε εχθές ο Υπουργός στη κεντρική του ομιλία στα πλαίσια του συνεδρίου, στις προτεραιότητες του ΥΠΕΝ είναι η απανθρακοποίηση των νησιών. Υπάρχει ένα σημαντικό ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο που φτάνει τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ και το οποίο θα αποτελέσει την βάση για να «ξεδιπλωθούν» μια σειρά ενέργειες στην κατεύθυνση απανθρακοποίησης των ελληνικών νησιών.