ACER: Χρειάζονται περισσότερα στοιχεία για τα νέα τέλη δικτύου που ζητά ο ΔΕΣΦΑ - Αβέβαιο αν θα γίνει η Ελλάδα εξαγωγική χώρα στο αέριο

Τη θέση του εξέφρασε ο ευρωπαϊκός ρυθμιστής ενέργειας, ACER, αναφορικά με το νέο τρόπο υπολογισμών των τελών δικτύου που έχει προτείνει ο ΔΕΣΦΑ, στα πλαίσια της σχετικής διαβούλευσης της ΡΑΕ.

Υπενθυμίζεται, ότι όπως ανέλυσε πρόσφατα η διοίκηση του ΔΕΣΦΑ, ως αποτέλεσμα του νέου υπολογισμού οι ταρίφες από το 2024 εκτιμάται ότι θα ακολουθήσουν πτωτική τροχιά αλλά το 2025 και 2026 θα παραμείνουν κοντά στα επίπεδα του 2022. Το 2024 θα μειωθεί η χρέωση του συστήματος μεταφοράς στα 1,90 ευρώ ανά Μεγαβατώρα και το 2025 και 2026 θα βρεθεί στα 1,77 και 1,73 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, αντίστοιχα, δηλαδή στα επίπεδα του 2022.

Αβέβαιο το αν θα γίνει η Ελλάδα εξαγωγική χώρα στο αέριο

Αρχικά, ο ACER καταγράφει τις μεγάλες αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στο ελληνικό δίκτυο αερίου μέσω των αγωγών TAP και IGB, αλλά επίσης μέσω του πολέμου στην Ουκρανία που αύξησε τις ροές προς τη Βουλγαρία, αλλά και όσα μέλλονται μέσω του νέου αγωγού προς τη Β. Μακεδονία και το δεύτερο τερματικό LNG στην Αλεξανδρούπολη.

Ο ρυθμιστής επισημαίνει ότι "η χρήση του δικτύου έχει φτάσει τα όρια του υφιστάμενου σχεδιασμού του". Προσθέτει, δε, ότι "σήμερα παραμένει αβέβαιο αν η Ελλάδα θα παραμείνει εισαγωγική χώρα ή αν θα μεταμορφωθεί σε εξαγωγική".

Ο ACER αιτιολογεί την παραπάνω διαπίστωση λέγοντας ότι προκειμένου να καλυφθούν οι μελλοντικές διασυνοριακές και εγχώριες ροές, υπάρχουν αρκετές στενωποί στο δίκτυο που σχετίζονται με περιορισμένη δυναμικότητα αγωγών ή συμπιεστών. Πρώτον, το ελληνικό δίκτυο δεν διαθέτει επαρκείς συμπιεστές για να επιτρέψει ροές στον IGB. Δεύτερον, η δυναμικότητα από τη δύση προς την ανατολή είναι περιορισμένη στους αγωγούς, πράγμα που σημαίνει ότι το αέριο της Ρεβυθούσας στα νότια δεν μπορεί να μεταφερθεί στον IGB σε σταθερή βάση. Τρίτον, οι προσθήκες θα πρέπει να βασιστούν στην απόφαση εγκατάστασης νέου τερματικού στο νότιο κομμάτι του δικτύου (Διώρυγα FSRU) ως αποτέλεσμα αυξημένης ζήτησης στα βόρεια της χώρας.

Οι εν λόγω αλλαγές προκαλούν αβεβαιότητα που επηρεάζει την επιλογή της κατάλληλης μεθοδολογίας για τα τέλη δικτύου, καταλήγει ο ACER.

Οι προτάσεις για τη μεθοδολογία των τελών δικτύου

Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση του ACER, η εφαρμογή μιας μεθοδολογίας postage stamp για τον υπολογισμό τους είναι θεωρητικά έγκυρη, όμως το κείμενο της διαβούλευσης δεν παρέχει αρκετά στοιχεία για να την αιτιολογήσει.

Παράλληλα, ο ACER σημειώνει ότι η ΡΑΕ έχει διευκρινίσει πως η μεθοδολογία θα εφαρμοστεί όχι για ολόκληρη την τετραετή ρυθμιστική περίοδο, αλλά για δύο χρόνια στη διάρκεια των οποίων η ΡΑΕ αναμένει ότι πρόσθετες επενδύσεις θα λάβουν το πράσινο φως και οι ροές στο δίκτυο αερίου θα σταθεροποιηθούν με αποτέλεσμα πιθανή εκ νέου αλλαγή στη μεθοδολογία.

Ο ευρωπαϊκός ρυθμιστής ζητά από τη ΡΑΕ να εφαρμόσει τα εξής:

Πρώτον, να θέσει σαφώς τη διάρκεια της μεθοδολογίας με βάση τις αναμενόμενες επενδύσεις.

Δεύτερον, να εντοπίσει τις επενδύσεις που θα γίνουν με ταρίφες στη συγκεκριμένη περίοδο. Η επιλογή της μεθοδολογίας postage stamp θα πρέπει να αντανακλά την τοπολογία του δικτύου και τις επεκτάσεις που θα εγκριθούν.

Τρίτον, να εκτιμήσει την πιθανή μεταβλητότητα που θα προκύψει από την πρόβλεψη δυναμικότητας και την επίδραση στα τέλη.

Τέταρτον, να δικαιολογήσει την επιλογή της νέας μεθοδολογίας συγκρίνοντάς την με την προηγούμενη με βάση στοιχεία, όπως:

- Ότι οι ταρίφες θα διατηρούν κοστοστρεφείς αναλογίες μεταξύ του κόστους διασυνοριακής και εγχώριας χρήσης.

- Ότι καμία επιμέρους ταρίφα σε σημεία του δικτύου δεν θα οδηγήσει σε σημαντική και μη αιτιολογημένη απόκλιση.

Πέμπτον, να υπολογίσει εναλλακτικές μεθοδολογίες με βάση το κόστος.

Έκτον, ο ACER συστήνει στη ΡΑΕ να αναλύσει τις ομαδοποιήσεις έργων για τον υπολογισμό, τόσο στα βόρεια όσο και στα νότια του δικτύου. Παράλληλα, θεωρεί ότι πρέπει να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικά εργαλεία, όπως σενάρια ροής, τα οποία μπορούν να βελτιώσουν τους υπολογισμούς. Τέλος, σε ότι αφορά την επιβολή πρόσθετου τέλους στο σημείο εξόδου του IGB στην Κομοτηνή, συστήνει ότι η προσομοίωση πρέπει να διευρυνθεί για να λάβει υπόψη τη διαδρομή από την είσοδο στην Αλεξανδρούπολη ως την έξοδο του IGB.

Σε ότι αφορά γενικότερα την ανάπτυξη του δικτύου αερίου και δεδομένων των υψηλών επενδύσεων της χώρας μας στις υποδομές, ο ACER καλεί τη ΡΑΕ να εξετάσει τα σχεδιαζόμενα έργα με βάση τους κλιματικούς στόχους της Ε.Ε. και λαμβάνοντας υπόψη ότι η ζήτηση για αέριο θα μειωθεί μελλοντικά. Παράλληλα, ζητά την υιοθέτηση περιόδων για ανάκτηση του κόστους επένδυσης ώστε να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του δικτύου βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Αντίστοιχα, ζητά ανάλυση των επιπτώσεων των εγκεκριμένων και σχεδιαζόμενων έργων στα μελλοντικά τέλη μεταφοράς.