Μελέτη JRC: Οι φυσικές καταστροφές απειλούν τα ηλεκτρικά δίκτυα – Τι πρέπει να προσέξουν ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ

Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα που -δυστυχώς- δε σπανίζουν οι φυσικές καταστροφές, παρουσιάζει ενδιαφέρον η μελέτη της επίδρασή τους στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Άλλωστε, για τους κατοίκους αρκετών περιοχών τις χώρας τόσο οι πλημμύρες, όσο και οι πυρκαγιές αποτελούν γνώριμη κατάσταση, ενώ τα συχνά ξυπνήματα του Εγκέλαδου ταρακουνούν τους κατοίκους πολλών περιοχών, ενώ οι μνήμες από καταστροφές που έχουν αφήσει πίσω τους και θύματα, εκτός από συντρίμμια, δεν έχουν σβήσει...

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός, εξάλλου, από την τραγωδία στη Δυτική Αττική, όπου, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση από το ΔΕΔΔΗΕ, καταστράφηκαν περίπου 40 στύλοι και προκλήθηκαν βλάβες σε γραμμές Μέσης Τάσης που ηλεκτροδοτούν χιλιάδες καταναλωτές, πλημμύρισαν υποσταθμοί ηλεκτρικής ενέργειας, ξηλώθηκε εναέριος υποσταθμός και παρασύρθηκε υποσταθμός κλειστού τύπου, με τους καταναλωτές της περιοχής να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην ηλεκτροδότησή τους.

Μια μελέτη του Joint Research Center της ΕΕ που εκδόθηκε πριν από λίγες ημέρες καταπιάνεται ακριβώς με τους κινδύνους που ενέχουν τα φυσικά φαινόμενα για το ηλεκτρικό δίκτυο.

Μάλιστα, η ερευνητική ομάδα μου συνέταξε τη μελέτη με τίτλο «Power grid recovery after natural hazard impact», περιλαμβάνει και δυο συμπατριώτες μας, τον Γιώργο Καραγιάννη και τον Σταμάτη Χονδρογιάννη, τους οποίους πλαισιώνουν οι Elisabeth Krausmann και  Zehra IremTurksezer.

Η μελέτη τεκμηριώνει ότι οι κίνδυνοι από τα φυσικά φαινόμενα μπορούν να επηρεάσουν την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και να οδηγήσουν σε διακοπή ρεύματος, η οποία μπορεί να προκαλέσει ατυχήματα, να σταματήσει την οικονομική δραστηριότητα και να εμποδίσει την αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης έως ότου αποκατασταθεί η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στις κρίσιμες υπηρεσίες.

Εστιάζοντας στους κινδύνους που ενέχουν οι φυσικές καταστροφές για τα ηλεκτρικά δίκτυα, η μελέτη αναδεικνύει σημεία τα οποία χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής από τον ΑΔΜΗΕ και το ΔΕΔΔΗΕ.

Άλλωστε, οι ερευνητές τονίζουν ότι ο ρόλος των  Διαχειριστών των Δικτύων Μεταφοράς και Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας είναι κρίσιμος τόσο σε επίπεδο πρόληψης, όσο και για την έγκαιρη και αποτελεσματική να αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων προκύψουν σε τέτοιες περιπτώσεις.

Τα βασικά συμπεράσματα

Για να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους, οι ερευνητές ανέλυσαν τον αντίκτυπο διάφορων φυσικών καταστροφών (σεισμοί, πλημμύρες κ.α.) στον χρόνο που απαιτείται για την αποκατάσταση της λειτουργίας του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας.

Για το σκοπό αυτό αναλύθηκαν οι επιδόσεις του δικτύου κατά τη διάρκεια πραγματικών καταστάσεων. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές μελέτησαν την επίπτωση που είχαν στο ηλεκτρικό δίκτυο ευρωπαϊκών χωρών 16 σεισμοί, 20 πλημμύρες και 15 γεωμαγνητικές καταιγίδες λόγω έντονης δραστηριότητας του Ήλιου.

Η μελέτη καταδεικνύει ότι οι φυσικές καταστροφές μπορούν να πλήξουν σοβαρά το ηλεκτρικό δίκτυο στις περιοχές που επηρεάζονται από αυτές. 

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η διακοπή στην ηλεκτροδότηση μπορεί να διαρκέσει από μερικές ώρες έως ακόμα και μερικούς μήνες, με συνηθέστερο χρόνο τις 1-4 ημέρες.

Ως συνέπειες των διακοπών στην ηλεκτροδότηση αναδεικνύονται οι προκλήσεις ατυχημάτων, η διακοπή της οικονομικής δραστηριότητας και η παρεμπόδιση των προσπαθειών διάσωσης και αποκατάστασης των υποδομών μέχρι την αποκατάσταση των προβλημάτων στο δίκτυο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η μελέτη εντοπίζει πως πιο συχνά διακοπές στην ηλεκτροδότηση  συμβαίνουν σε περίπτωση πλημμύρας.

Πάντως, οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα διαφορετικά φυσικά φαινόμενα επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο το ηλεκτρικό δίκτυο, ενώ ο χρόνος που απαιτείται για την πλήρη αποκατάσταση των προβλημάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό  τόσο από τον αριθμό των αναγκαίων επισκευών, όσο και από τη δυνατότητα ταχείας πρόσβασης στην πληγείσα περιοχή.

Σε κάθε περίπτωση, όσο πιο δύσκολη είναι η πρόσβαση στις πληγείσες περιοχές (π.χ. λόγω κατολισθήσεων, πλημμυρικών φαινομένων ή κυκλοφοριακής κίνησης στους δρόμους), τόσο καθυστερεί η αποκατάσταση των βλαβών στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Στις περιπτώσεις που αναλύθηκαν από τους ερευνητές στη συγκεκριμένη μελέτη, ο χρόνος για την αποκατάσταση της παροχής ενέργειας σε περίπτωση σεισμού κυμάνθηκε από μερικές ώρες έως μήνες, με συνηθέστερο απαιτούμενο διάστημα 1 έως 4 ημερών.

Αντίστοιχα, σε περίπτωση πλημμύρας, για την αποκατάσταση των βλαβών στο ηλεκτρικό δίκτυο χρειάστηκαν από 24 ώρες έως και 3 εβδομάδες μετά την πλημμύρα, με το χρόνο αυτό να αυξάνει έως και τις 5 εβδομάδες σε περιπτώσεις που οι πλημμύρες συνδυάστηκαν με τυφώνες και καταιγίδες.

Οι προτάσεις

Η μελέτη των τεσσάρων ερευνητών του JRC καταλήγει σε συγκεκριμένες προτάσεις για τα μέτρα που χρειάζεται να ληφθούν προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών στο ηλεκτρικό δίκτυο και οι προκύπτουσες καταστάσεις να τυγχάνουν αποτελεσματικότερης διαχείρισης από τις αρμόδιες αρχές.

Έτσι, οι ερευνητές συστήνουν τα εξής:

- Εφόσον αυτό είναι δυνατό, οι εκτιμήσεις κινδύνου σε διάφορους τομείς πολιτικής της ΕΕ που επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα τις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να χρησιμοποιούν ένα συνεκτικό σύνολο σεναρίων.

- Οι προσπάθειες διαχείρισης του κινδύνου θα πρέπει να ενοποιούνται, ώστε να μεγιστοποιείται η αποτελεσματικότητα.

-Η χρησιμοποίηση ανθεκτικών υλικών για τα εξαρτήματα και τις υποδομές του δικτύου μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά ώστε το ηλεκτρικό δίκτυο να λειτουργεί ακόμη και υπό συνθήκες καταστροφής ή να ανακάμπτει γρηγορότερα.

- Πρέπει να αξιολογηθεί η αντοχή του ευρωπαϊκού ηλεκτρικού δικτύου σε ακραίες καιρικές συνθήκες.

- Οι Διαχειριστές των Δικτύων Μεταφοράς και Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας θα πρέπει να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν σχέδια διαχείρισης των διακοπών στην ηλεκτροδότηση, τα οποία θα πρέπει να ενημερώνονται όταν εντοπίζονται «κενά» (π.χ. σε περίπτωση αλλαγών στις κλιματικές συνθήκες).

- Θα πρέπει να διατηρούνται κατάλληλα αποθέματα, ώστε να μπορεί να επισπευσθεί η επισκευή ή η αντικατάσταση βασικών μερών των υποδομών και του εξοπλισμού του δικτύου.

- Πρέπει να διασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα μεταξύ των Διαχειριστών των Δικτύων Μεταφοράς και Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας γειτονικών κρατών, καθώς και μεταξύ των Διαχειριστές των Δικτύων Μεταφοράς και Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας και των υπηρεσιών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

-Προτεραιότητα θα πρέπει να αποτελεί η αποκατάσταση των βλαβών που αντιμετωπίζουν κρίσιμες υποδομές όπως διυλιστήρια, μονάδες υδροδότησης, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, νοσοκομεία, φαρμακεία κ.α.

Δείτε τη μελέτη του JRC εδώ.