Γ. Φιντικάκης: Περισσότεροι φόροι λιγότερα έσοδα

Στην πρώτη πεντάδα των χωρών με τους υψηλότερους φόρους πανευρωπαϊκά και στην τέταρτη θέση με τα υψηλότερα ποσοστά λαθρεμπορίου φιγουράρει η Ελλάδα στον κλάδο των τσιγάρων.

Ως αποτέλεσμα, την εξαετία 2009-2015 οι πωλήσεις νόμιμων τσιγάρων βυθίστηκαν 50%, το λαθρεμπόριο εκτινάχθηκε 600% και η απόκλιση ανάμεσα στα προϋπολογισθέντα και εισπραχθέντα έσοδα του Δημοσίου ξεπέρασε το 1,5 δισ. ευρώ!

Τυχόν αύξηση των φόρων στα τσιγάρα πολύ απλά θα αυξήσει περαιτέρω αυτή την απόκλιση. «Το έργο το έχουμε ξαναδεί» όπως λέει και ο ΣΕΒ. Η υπερφορολόγηση της αμόλυβδης βενζίνης (έκτος υψηλότερος ΕΦΚ στην ΕΕ και τέταρτος μεγαλύτερος ΦΠΑ, επτά στα δέκα ευρώ της τιμής αφορούν φόρους), του φυσικού αερίου για τη βιομηχανία (επίσης έκτος υψηλότερος φόρος πανευρωπαϊκά), των ποτών, των αναψυκτικών, της κινητής τηλεφωνίας, μας έχει προσφέρει πανάκριβα μαθήματα τονίζει ο ΣΕΒ. «Δυστυχώς δεν μαθαίνουμε» επισημαίνει η βιομηχανία, που φέρνει και άλλα παραδείγματα όπως η υπερφορολόγηση του πετρελαίου θέρμανσης και τα τέλη κυκλοφορίας, όπου τα έσοδα το 2015 περιορίστηκαν σε 1,087 δισ. ευρώ, κατέβηκαν δηλαδή στα επίπεδα του 2009, πριν αυτά υποστούν τις μεγάλες αυξήσεις.

Σε μια οικονομία που λυγίζει υπό το βάρος της υπερφορολόγησης, η συνεχής αναζήτηση νέων φόρων για την κάλυψη των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού και οι φιλόδοξοι στόχοι για επιπλέον έσοδα διαψεύδονται συνεχώς, σύμφωνα με τον ΣΕΒ. Στο μηνιαίο δελτίο του συνδέσμου επισημαίνει ότι εξαντλούνται οι αντοχές της οικονομίας, μιλά για νέα φοροεισπρακτικά μέτρα που θα βαθύνουν την ύφεση και για αβεβαιότητα που συνεχίζει να επικρατεί για τις προοπτικές της οικονομίας.

ΤΟ ΛΑΘΡΕΜΠΟΡΙΟ. «Στα καπνικά προϊόντα, η εμπειρία του παρελθόντος δεν αφήνει καμία αμφιβολία ότι τυχόν αύξηση του φόρου θα αποτύχει να φέρει τα προσδοκώμενα έσοδα, παρά απλώς θα ενισχύσει το λαθρεμπόριο» είπε χθες ο αντιπρόεδρος της καπνοβιομηχανίας Παπαστράτος Ιάκωβος Καργαρώτος σε συνέντευξη που έδωσε με αφορμή τη σχετική φημολογία. Ακόμη και ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρύφων Αλεξιάδης τον Δεκέμβριο είχε παραδεχθεί ότι οποιαδήποτε αύξηση στον φόρο δεν πρόκειται να αυξήσει τα έσοδα.

Επιβεβαιώνοντας πάντως τα σχετικά σενάρια, ο υπουργός Οικονομίας Γιώργος Σταθάκης επισήμανε προχθές ότι η αύξηση του ειδικού φόρου θα ανεβάσει κατά 10 λεπτά τις τελικές τιμές των τσιγάρων. Εφόσον αυτό επαληθευτεί, ένα πακέτο τσιγάρα που κοστίζει σήμερα 4 ευρώ (η πιο δημοφιλής κατηγορία) θα διαμορφωθεί στα 4,10 ευρώ, ένα άλλο που πωλείται 3,50 ευρώ θα κοστίζει 3,60 κ.ο.κ.

Η ειρωνεία είναι ότι τα τσιγάρα αποτελούν ήδη το πλέον φορολογημένο προϊόν στη χώρα μας, καθώς 83% της λιανικής τιμής καταλήγει στα δημόσια ταμεία, ποσοστό δυσανάλογα υψηλό συγκριτικά με οικονομικά πολύ πιο εύρωστες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Στην κατάταξη μεταξύ των 28 χωρών-μελών, η Ελλάδα κατέχει την τέταρτη υψηλότερη θέση, πολύ πάνω από Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Αυστρία, Βέλγιο, Ισπανία, Ιταλία κ.ά. Μπροστά από την Ελλάδα βρίσκονται μόνο οι Ιρλανδία (86,5%), Φινλανδία (85,1%), Βουλγαρία (84,2%) και Βρετανία (84,1%).

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ. Συνολικά επτά φορές έχει αλλάξει από το 2010 η φορολογία στα τσιγάρα. Το εντυπωσιακό είναι πως παρότι οι πωλήσεις νόμιμων τσιγάρων μειώθηκαν κατά 50% την τελευταία εξαετία, οι εισπραχθέντες φόροι το 2014 ήταν 3,1 δισ. ευρώ, πάνω - κάτω στα ίδια επίπεδα με αυτά του 2008. Αιτία - τι άλλο; - οι απανωτές επιβολές φόρων, μεγάλο μέρος των οποίων δεν εισπράττεται. Οι απώλειες στα φορολογικά έσοδα σε σχέση με τα προϋπολογισθέντα έσοδα από 130 εκατ. ευρώ το 2008 και 70 εκατ. ευρώ το 2009, εκτινάχθηκαν στα 783 εκατ. ευρώ το 2010, για να διαμορφωθούν στα 293 εκατ. ευρώ το 2011 και στα 282 εκατ. ευρώ το 2012. Η απόκλιση μειώθηκε από το 2013 και μετά, οπότε και άλλαξε επί τα βελτίω το φορολογικό πλαίσιο, και διαμορφώθηκε στα 33 εκατ. ευρώ, ενώ το 2014 και το 2015 χάθηκαν 167 εκατ. ευρώ. Συνολικά δηλαδή την τελευταία πενταετία η διαφορά μεταξύ προϋπολογισθέντων φόρων και εισπραχθέντων υπερέβη το 1,5 δισ. ευρώ.

Ως συνέπεια των φόρων η κατανάλωση μειώθηκε, αλλά το λαθρεμπόριο εκτινάχθηκε και από μόλις 3% το 2009 έφτασε το 20,6% το 2015. Ετσι η Ελλάδα κατέχει την τέταρτη θέση στην ΕΕ, πίσω μόνο από Λετονία, Λιθουανία και Νορβηγία. Σήμερα ένα στα πέντε τσιγάρα που πωλούνται στην ελληνική αγορά είναι παράνομο, αφού η τιμή του φθηνότερου νόμιμου είναι 3,30 ευρώ το πακέτο και του παράνομου δεν ξεπερνά το 1 ευρώ το πακέτο. Την τελευταία εξαετία έχουν κλείσει συνολικά 10.000 περίπτερα (προ κρίσης ήταν 30.000 και σήμερα δεν ξεπερνούν τα 20.000), ενώ ο όγκος της νόμιμης αγοράς διαμορφώθηκε το 2015 σε 16 δισ. τσιγάρα έναντι 32 δισ. το 2009.

(ΤΑ ΝΕΑ, 12/4/2016)