Το κρίσιμο δίλλημα

Η Γερμανία τα τελευταία τέσσερα πέντε χρόνια, σε μια περίοδο βαθιάς ευρωπαϊκής κρίσης, έχει μια πορεία απολύτως αντίθετη από εκείνη των εταίρων της, κυρίως του Νότου.

Έχει αποκτήσει εμπορικά πλεονάσματα μεγαλύτερα και από εκείνα της Κίνας, διαθέτει απεριόριστη πρόσβαση σε φθηνά κεφάλαια τα οποία σπεύδουν να βρεθούν παντί τρόπω κάτω από τις ασφαλείς φτερούγες των Γερμανικών τραπεζών και έχει προσελκύσει τα καλύτερα μυαλά, τα καλύτερα στελέχη από την περιφέρεια της ευρωζώνης. Η οικονομική ισχύς έχει προσδώσει στη Γερμανική κυβέρνηση τη δυνατότητα να διαμορφώνει καθοριστικά τις πολιτικές αποφάσεις στην Ευρωπαϊκή ήπειρο.

Την ίδια στιγμή, τα σκληρά προγράμματα λιτότητας που έχουν υποχρεωθεί να ακολουθήσουν οι χώρες του Νότου, και η περιοριστική πολιτική που εφαρμόζεται στο σύνολο της ευρωζώνης, έχουν αρνητικά οικονομικά αποτελέσματα και καταστροφικές κοινωνικές επιπτώσεις με σπουδαιότερη συνέπεια την αύξηση της ανεργίας και την οικονομική επιβράδυνση.

Από το ίδιο το ΔΝΤ που συνιστά στη Γαλλία βραδύτερους ρυθμούς στη δημοσιονομική εξυγίανση, έως τα μεγαλύτερα ονόματα της οικονομικής επιστήμης, διατυπώνεται όλο και πιο συχνά η άποψη ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για συνέχιση της λιτότητας. Η Ευρωζώνη οφείλει να εφεύρει τα μέσα για να διατηρήσει την υπόστασή της.

Δεν πρόκειται μόνον για την ανάγκη αναδιανεμητικών πολιτικών εκ μέρους των χωρών του Βορρά, δηλαδή μιας πολιτικής αλληλεγγύης που θα προωθήσει την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα, όπως σημείωσε εύστοχα ο γνωστός Γερμανός φιλόσοφος Γιούργκεν Χάμπερμας κατά την ομιλία του στο 23ο Παγκόσμιο Συνέδριο Φιλοσοφίας. Πρόκειται για όρο επιβίωσης της  ίδιας της ευρωζώνης. Πρόκειται επίσης για το μοναδικό τρόπο που έχει η Γερμανία προκειμένου  να διατηρήσει τα οφέλη που προσκόμισε τα τελευταία χρόνια. Οι εξαγωγές, τα πλεονάσματα, η ισχύς της, έχουν μια προϋπόθεση: Τη συνοχή της  ευρωζώνης.

Η φτώχεια, η ανεργία, η αποδυνάμωση του κοινωνικού κράτους, η κατάρρευση των πυλώνων του ευρωπαϊκού προτύπου οδηγεί όλο και μεγαλύτερα στρώματα πολιτών στον ευρωσκεπτικισμό. Ήδη εκφράζονται φόβοι ότι το ένα τρίτο της επόμενης ευρωβουλής θα αποτελείται από βουλευτές εχθρικά διακείμενους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Γερμανία βρίσκεται λοιπόν ενώπιον ενός απόλυτου διλήμματος που αποτελεί άλλωστε τη διακύβευση των εκλογών του Σεπτεμβρίου: Θα χαλαρώσει το ζυγό της λιτότητας ή θα επιμείνει δογματικά με κίνδυνο να καταστρέψει το οικοδόμημα που στηρίζει την ηγεμονία της;

(Επενδυτής, 10/8/2013)