Έξυπνοι μετρητές: Στα 2,37 εκατ. στο τέλος του 2026 με ρυθμό 4500 χιλιάδες εγκαταστάσεις την ημέρα

Ανεβάζει ταχύτητα ο ΔΕΔΔΗΕ στο μεγάλο πρόγραμμα αντικατάστασης των συμβατικών μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας, με τον ημερήσιο ρυθμό εγκατάστασης έξυπνων μετρητών να ξεπερνά πλέον τις 4.500 συσκευές.

Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα εκσυγχρονισμού του δικτύου διανομής, το οποίο μπαίνει πλέον στη φάση της μαζικής ανάπτυξης, με ορίζοντα την αντικατάσταση του συνόλου των συμβατικών μετρητών έως το 2030.

Το μέγεθος της προσπάθειας αποτυπώνεται στο αναλυτικό πλάνο του Διαχειριστή. Σύμφωνα με την παρουσίαση του ΔΕΔΔΗΕ, οι εγκαταστάσεις έξυπνων μετρητών είχαν ήδη φτάσει περίπου τα 1,6 εκατ., καλύπτοντας το 60% της καταναλισκόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ίδιος ο Διαχειριστής χαρακτηρίζει τη μαζική αντικατάσταση των συμβατικών συσκευών ως το κυριότερο έργο για τον εκσυγχρονισμό του δικτύου.

Το χρονοδιάγραμμα μέχρι το 2030

Για το 2026, το πλάνο προβλέπει ετήσια προσθήκη περίπου 970.000 μετρητών, ώστε ο συνολικός αριθμός τους να διαμορφωθεί σε 2,37 εκατ. στο τέλος του έτους. Σε εκείνο το σημείο θα τηλεμετράται το 66% της καταναλισκόμενης ενέργειας.

Η ανάπτυξη επιταχύνεται ακόμη περισσότερο από το 2027. Συγκεκριμένα, προβλέπονται περίπου 1,34 εκατ. νέοι μετρητές το 2027, ανεβάζοντας το σύνολο στα 3,71 εκατ. και την κάλυψη της κατανάλωσης στο 74%.

Το 2028 προβλέπεται νέα προσθήκη περίπου 1,34 εκατ. μετρητών, με αποτέλεσμα το σύνολο να φτάσει στα 5,04 εκατ. και η κάλυψη στο 82%. Το 2029 το πρόγραμμα προβλέπει ακόμη 1,33 εκατ. εγκαταστάσεις, ενώ το 2030 προγραμματίζεται το τελευταίο μεγάλο κύμα, με 1,76 εκατ. νέους μετρητές.

Έτσι, στο τέλος της περιόδου ο ΔΕΔΔΗΕ θα διαθέτει 7,7 εκατ. έξυπνους μετρητές, καλύπτοντας το 100% της καταναλισκόμενης ενέργειας.

Πρακτικά, το πρόγραμμα σημαίνει ότι μέσα στα επόμενα χρόνια θα πρέπει να αντικατασταθούν αρκετά εκατομμύρια ακόμη συμβατικοί μετρητές, γεγονός που εξηγεί και την αύξηση του ημερήσιου ρυθμού εγκαταστάσεων πάνω από τις 4.500.

Γιατί είναι σημαντικό το έργο

Η σημασία των έξυπνων μετρητών δεν εξαντλείται στην κατάργηση της παραδοσιακής καταμέτρησης. Αποτελούν τη βασική υποδομή πάνω στην οποία θα στηριχθεί η μετάβαση σε μια περισσότερο ψηφιακή και ευέλικτη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Με την τηλεμέτρηση ο καταναλωτής χρεώνεται με βάση την πραγματική του κατανάλωση, περιορίζοντας την ανάγκη για εκτιμήσεις και έναντι λογαριασμούς. Ταυτόχρονα, η πολύ αναλυτικότερη εικόνα της κατανάλωσης επιτρέπει στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις να γνωρίζουν πότε καταναλώνουν περισσότερο και να προσαρμόζουν ανάλογα τη συμπεριφορά τους.

Κυρίως, όμως, οι έξυπνοι μετρητές ανοίγουν τον δρόμο για την ευρύτερη εφαρμογή των δυναμικών τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας. Με αυτά, η τιμή μπορεί να διαφοροποιείται ανά ώρα, επιτρέποντας στον καταναλωτή να μεταφέρει μέρος των φορτίων του στις περιόδους κατά τις οποίες η ηλεκτρική ενέργεια είναι φθηνότερη.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όσο αυξάνεται η παραγωγή από φωτοβολταϊκά. Τις ώρες μεγάλης ηλιοφάνειας, όταν η προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι υψηλή και οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά μπορούν να υποχωρούν σημαντικά, η μετατόπιση της ζήτησης μπορεί να δημιουργήσει όφελος τόσο για τον καταναλωτή όσο και για τη λειτουργία του συστήματος.

Παράλληλα, η νέα μετρητική υποδομή αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για υπηρεσίες απόκρισης ζήτησης, για την αποτελεσματικότερη φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων και για την καλύτερη ενσωμάτωση αποκεντρωμένης παραγωγής και αποθήκευσης.

Η μάχη με τις ρευματοκλοπές

Μια ακόμη κρίσιμη παράμετρος είναι η συμβολή των έξυπνων μετρητών στον εντοπισμό μη τεχνικών απωλειών. Η δυνατότητα συχνής καταγραφής και ανάλυσης της κατανάλωσης διευκολύνει τον εντοπισμό ασυνήθιστων προφίλ και παρεμβάσεων στις μετρητικές διατάξεις.

Το οικονομικό μέγεθος του προβλήματος είναι σημαντικό. Όπως αναφέρει ο ΔΕΔΔΗΕ στην ίδια παρουσίαση, το κόστος των μη τεχνικών απωλειών ανέρχεται σε περίπου 450 εκατ. ευρώ ετησίως και μετακυλίεται στους συνεπείς καταναλωτές. Η σχετική επιβάρυνση είχε υπολογιστεί περίπου στα 60 ευρώ ανά λογαριασμό τον χρόνο, ενώ με τις ενέργειες των τελευταίων δύο ετών έχει περιοριστεί στα 50 ευρώ.

Ο Διαχειριστής υπολογίζει μάλιστα ότι το συνολικό όφελος για τους συνεπείς καταναλωτές την περίοδο 2024-2025 φτάνει τα 150-200 εκατ. ευρώ, τόσο από τη μόνιμη μείωση των απωλειών όσο και από την αξιοποίηση των εισπράξεων προστίμων μέσω του ρυθμιστικού μηχανισμού.

Με το roll-out να επιταχύνεται, το 2026 αποτελεί ουσιαστικά έτος καμπής για το πρόγραμμα. Από τα περίπου 1,6 εκατ. εγκατεστημένα «έξυπνα ρολόγια», ο ΔΕΔΔΗΕ βάζει πλώρη για τα 2,37 εκατ. στο τέλος της χρονιάς και στη συνέχεια για τα 5 εκατ. το 2028.

Η ολοκλήρωση του έργου το 2030 αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τη λειτουργία της λιανικής αγοράς ηλεκτρισμού, μετατρέποντας τον μετρητή από ένα απλό εργαλείο καταγραφής σε βασική ψηφιακή υποδομή για δυναμική τιμολόγηση, εξοικονόμηση ενέργειας και ενεργότερη συμμετοχή του καταναλωτή στην αγορά.