Green Tank: Σε ιστορικό χαμηλό οι εκπομπές της ηλεκτροπαραγωγής φέτος λόγω της διασύνδεσης της Κρήτης

Ιστορικό χαμηλό για τις εκπομπές του τομέα ηλεκτροπαραγωγής παρατηρήθηκε το πρώτο εξάμηνο του 2026 (6,95 εκατ. τόνοι), λόγω της διασύνδεσης της Κρήτης, όπως αναφέρει το Green Tank.

Σε ιστορικά χαμηλά βρέθηκε επίσης η ένταση άνθρακα του τομέα ηλεκτροπαραγωγής τόσο τον Ιούνιο 2026 (183,1 γρ. CO2/kWh), όσο και το πρώτο εξάμηνο του 2026 (217,8 CO2/kWh) χάρη στο ρεκόρ παραγωγής από ΑΠΕ και μεγάλα υδροηλεκτρικά, αλλά και τη μειωμένη χρήση πετρελαίου στην Κρήτη.

Παρά την πρόοδο, η Ελλάδα βρίσκεται εκτός τροχιάς επίτευξης των δεσμεύσεων του ΕΣΕΚ λόγω της διατήρησης της χρήσης ορυκτού αερίου σε υψηλά επίπεδα.

Συνολικές εκπομπές

Τον Ιούνιο 2026, οι εκπομπές CO₂ από τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα ξεπέρασαν οριακά το 1 εκατ. τόνους (1.02 εκατ. τόνοι), αυξημένες κατά 2.8% συγκριτικά με τον Μάιο.

Αθροιστικά για το πρώτο εξάμηνο του έτους, οι εκπομπές του 2026 έφτασαν τους 6.95 εκατ. τόνους και ιστορικό χαμηλό, μειωμένες κατά 8.5% συγκριτικά με το πρώτο εξάμηνο του 2025. Καθώς η ηλεκτροπαραγωγή από λιγνίτη και ορυκτό αέριο παρέμεινε πρακτικά στα ίδια επίπεδα συγκριτικά με το πρώτο εξάμηνο του 2025, η μείωση αυτή στις εκπομπές του τομέα οφείλεται πρωτίστως στον περιορισμό της χρήσης των πετρελαϊκών μονάδων στα νησιά λόγω της ολοκλήρωσης της διασύνδεσης της Κρήτης στο τέλος του προηγούμενου έτους.

Ένταση άνθρακα τομέα ηλεκτροπαραγωγής

Εκτός από τη μείωση των εκπομπών του τομέα, η συνολική ηλεκτροπαραγωγή αυξήθηκε σημαντικά κάθε μήνα του 2026 σε σχέση με τον αντίστοιχο του 2025 (+14.8% αθροιστικά για το πρώτο εξάμηνο του έτους). Καθώς η αύξηση αυτή καλύφθηκε από το ρεκόρ ηλεκτροπαραγωγής των ΑΠΕ και των μεγάλων υδροηλεκτρικών, η ένταση άνθρακα του τομέα οδηγήθηκε σε αξιοσημείωτη πτώση.

Πιο συγκεκριμένα, σημειώθηκαν ιστορικά χαμηλά στην ένταση άνθρακα του τομέα τόσο για τον μήνα Ιούνιο (183.1 γρ. CO2/kWh), όσο και κατά μέσο όρο για το πρώτο εξάμηνο του 2026 (217.8 γρ. CO2/kWh). Συγκριτικά με τον Μάιο 2026, η ένταση άνθρακα μειώθηκε κατά 6%, ενώ σε σχέση με τον περσινό Ιούνιο, κατά 16%. Συνολικά για το πρώτο εξάμηνο, η παρατηρούμενη μείωση στη μέση ετήσια ένταση άνθρακα ήταν 18.8% σε σχέση με αυτή του 2025.

Η επίδοση αυτή θα ήταν ακόμα καλύτερη αν περιορίζονταν οι περικοπές ΑΠΕ, οι οποίες έφτασαν τις 1,601 GWh το πρώτο εξάμηνο του 2026 (9.6% της συνολικής παραγωγής ΑΠΕ), σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΑΔΜΗΕ στις ημερήσιες επιλύσεις ISP2 και ISP3. Εάν η ενέργεια αυτή που απορρίφθηκε είχε αποθηκευτεί σε μπαταρίες και διοχετευθεί για τον περιορισμό της ηλεκτροπαραγωγής από αέριο και λιγνίτη, τότε η μέση ετήσια ένταση άνθρακα θα ήταν 192.7 γρ. CO2/kWh, δηλαδή 11.5% χαμηλότερη από την πραγματική.

Εκπομπές ανά καύσιμο

Το ορυκτό αέριο διατήρησε τη μερίδα του λέοντος στις εκπομπές του τομέα με μερίδιο 58.6% επί του συνόλου, εκπέμποντας 4.07 εκατ. τόνους αθροιστικά για το εξάμηνο. Συγκριτικά με το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι εκπομπές από μονάδες αερίου έπεσαν ελαφρά (-3%), ωστόσο ήταν οι δεύτερες υψηλότερες ιστορικά μετά από αυτές του 2025.

Οι μονάδες λιγνίτη εξέπεμψαν 2.01 εκατ. τόνους το πρώτο εξάμηνο του 2026, έχοντας μερίδιο 28.9% στις συνολικές εκπομπές του τομέα, οριακά αυξημένες σε σχέση με το ιστορικό χαμηλό του πρώτου εξαμήνου 2025 (1.97 εκατ. τόνοι). Δεδομένου ότι η συνολική ηλεκτροπαραγωγή από λιγνίτη διατηρήθηκε σχεδόν στα ίδια επίπεδα με αυτά του 2025, η μικρή αυτή αύξηση στις εκπομπές οφείλεται στην αναλογικά μεγαλύτερη χρήση του πιο ρυπογόνου ΑΗΣ Αγ. Δημητρίου σε σχέση με την πιο σύγχρονη Πτολεμαΐδα 5, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Τέλος, οι μονάδες πετρελαίου στα μη διασυνδεδεμένα νησιά εξέπεμψαν 0.67 εκατ. τόνους το πρώτο εξάμηνο του 2026 (9.7% του συνόλου), 46.4% λιγότερο συγκριτικά με την ίδια περίοδο πέρυσι και οι χαμηλότερες εκπομπές ιστορικά λόγω της  διασύνδεσης της Κρήτης.

Σύγκριση με ΕΣΕΚ

Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε στο πρώτο εξάμηνο του 2026 στις εκπομπές του τομέα ηλεκτροπαραγωγής, η διατήρηση της μεγάλης εξάρτησης από το ορυκτό αέριο φαίνεται ότι εκτροχιάζει τη χώρα από τις δεσμεύσεις του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το τελικό αναθεωρημένο ΕΣΕΚ, οι εκπομπές του τομέα για το 2025 δεν θα έπρεπε να ξεπεράσουν τους 10.2 εκατ. τόνους, ενώ για το 2030 δεν θα πρέπει να υπερβούν τους 4 εκατ. τόνους. Θεωρώντας ότι η μείωση των εκπομπών μεταξύ 2025 και 2030 είναι γραμμική, προκύπτει ότι ο προϋπολογισμός άνθρακα του τομέα ηλεκτροπαραγωγής για το 2026 ανέρχεται σε 8.96 εκατ. τόνους.

Μέχρι στιγμής για το 2026, ο τομέας εκτιμάται ότι εξέπεμψε 6.95 εκατ. τόνους, δηλαδή 77.6% του ετήσιου προϋπολογισμού άνθρακα. Αυτό σημαίνει ότι για το υπόλοιπο του έτους απομένουν μόλις 2.01 εκατ. τόνοι εκπομπών προκειμένου η χώρα να τηρήσει τις δεσμεύσεις του ΕΣΕΚ.