Με το βλέμμα στη Μ.Ανατολή το σημερινό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας - Το ελληνικό αίτημα για συνεδρίαση της Task Force, οι «μεταβατικές» ομάδες εργασίας και ο εφιάλτης ενός ράλι τιμών

(upd: 11:25) Στον πόλεμο Ισραήλ-Ιράν και το πρόβλημα του ενεργειακού κόστους αναφέρθηκε ο υπουργός περιβάλλοντος και ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά την προσέλευσή του στο συμβούλιο των υπουργών που λαμβάνει χώρα σήμερα στο Λουξεμβούργο.

Όπως τόνισε σχετικά ο κ. Παπασταύρου:

«Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μας οδηγούν σε δύο καίρια συμπεράσματα. Καταρχάς επιβεβαιώνουν την ορθότητα της στρατηγικής της πατρίδας μας να στοχεύει σε διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα, ενισχύοντας την ενεργειακή μας αυτονομία.  Επιπλέον αναδεικνύουν την ουσιαστική ανάγκη ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς ενέργειας στην Ευρώπη, με στόχο την εξάλειψη των στρεβλώσεων.

Σήμερα η διαφορά στις τιμές ενέργειας μεταξύ της Βόρειας και της ΝΑ Ευρώπης, μεγεθύνει τις ανισότητες, επιβαρύνοντας όχι μόνο τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα, αλλά και την ανταγωνιστικότητα τόσο της ελληνικής οικονομίας, όσο και της ευρωπαϊκής οικονομίας, συνολικά. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Σε έναν κόσμο που ολοένα και περισσότερο διχάζεται, η Ευρώπη πρέπει να ενώσει δυνάμεις για να γκρεμίσει το τείχος της ενεργειακής ανισότητας.

Είμαστε εδώ για να κάνουμε το πρώτο βήμα για την άμεση ενεργοποίηση του task force, της ομάδας κρούσης για την ενέργεια, μιας πρότασης του Πρωθυπουργού της Ελλάδας, Κυριάκου Μητσοτάκη. Και συνεχίζουμε διεκδικώντας μια πραγματική ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, με κοινή στρατηγική, με ασφάλεια, με πρόσβαση για όλους. Σας ευχαριστώ πολύ».

Νωρίτερα, το energypress έγραφε:

Στη σκιά των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή που επισκιάζουν τα πάντα, διεξάγεται το σημερινό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, όπου η ελληνική πλευρά θα θέσει την ανάγκη άμεσης ενεργοποίησης της Task Force που θα συντονίζει τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης, προλαμβάνοντας αστοχίες και καταστάσεις ικανές να πυροδοτήσουν μια νέα κρίση τιμών, όπως η περυσινή.

Το καλοκαίρι μπαίνει με μια νέα παράμετρο για την Ευρώπη, την ανάφλεξη Ιράν - Ισραήλ και ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για τις τιμές, γεγονός που ενισχύει θεωρητικά τις πιθανότητες να δώσει βάρος η Κομισιόν στις ανησυχίες των χωρών της ΝΑ Ευρώπης (και της Ελλάδας) απέναντι στον κίνδυνο ενός θερινού ράλι στο ρεύμα.

Στην επίσημη ατζέντα, τα θέματα αφορούν μεταξύ άλλων τις ενεργειακές προτεραιότητες της δανέζικης προεδρίας, τη προστασία κρίσιμων υποδομών, το σχέδιο της Κομισιόν για επενδύσεις στην πυρηνική ενέργεια (PINC) και τη πρόοδο του REPowerEU, ωστόσο η βασική έννοια των υπουργών θα βρίσκεται στη σύγκρουση Ισραήλ - Ιράν.

Οι φόβοι για μια νέα κρίση τιμών φέτος το καλοκαίρι, επιτείνονται λόγω της κλιμάκωσης στη Μ.Ανατολή, τόσο λόγω των άμεσων επιπτώσεων στις τιμές - κρίσιμη η σημερινή στάση των ενεργειακών και χρηματοπιστωτικών αγορών - όσο και του γεγονότος ότι τα χτυπήματα εστιάζονται πλέον εκατέρωθεν σε ενεργειακές υποδομές. Δηλαδή σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου και στο μεγάλο κοίτασμα South Pars στον Περσικό Κόλπο, καθώς επίσης σε διυλιστήριο και αγωγούς πετρελαίου στη Χάιφα του Ισραήλ.

Το πώς θα αντιδράσουν οι αγορές μετά τα παραπάνω χτυπήματα μένει να φανεί, ωστόσο μέχρι σήμερα η παραγωγή έχει διακοπεί μερικώς στο ιρανικό κοίτασμα, και για λόγους ασφαλείας έχει σταματήσει στα ισραηλινά Λεβιάθαν και Ταμάρ, τερματίζοντας τις εξαγωγές LNG προς την Αίγυπτο, που θα αναζητήσει αλλού ποσότητες για να καλύψει τις ανάγκες της, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις τιμές.

Φλερτάρουν με τα 200 ευρώ οι βραδινές αιχμές

Σε αυτό το τοπίο, ένας λόγος παραπάνω για εγρήγορση από πλευράς Κομισιόν είναι ότι οι τιμές στα χρηματιστήρια της ΝΑ Ευρώπης κινούνται εδώ και ημέρες (πολύ πριν τις επιθέσεις της Παρασκευής) σε σταθερά, αλλά όχι χαμηλά επίπεδα, με τις μέγιστες βραδυνές τιμές να «φλερτάρουν» παντού στη περιοχή μας με τα 200 €/ MWh.

Η Βουλγαρία έχει για σήμερα μέση τιμή 92,35 €/ MWh αλλά μέγιστη 194,29 €/ MWh. Στη Ρουμανία, η μέση τιμή είναι 94,12 €/ MWh αλλά η μέγιστη είναι κι εκεί 194,29 €/ MWh. Το ίδιο και στην πάντα «επικίνδυνη» Ουγγαρία όπου η μέση τιμή κινείται στα 96,3 €/ MWh, αλλά η μέγιστη βρίσκεται επίσης στα 194,29 € / MWh. Στο δε, Ελληνικό Χρηματιστήριο, ο σημερινός μέσος όρος είναι στα 91,93 €/MWh, αλλά η βραδυνή αιχμή βρίσκεται στα 189 €/ MWh, (επίπεδα παρόμοια με αυτά των προηγούμενων ημερών όπου είχε ξεπεράσει και τα 220 €/ MWh).

Σε αυτό το τοπίο, ο έλληνας υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, από κοινού με τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, αναμένεται να ζητήσουν σήμερα στο Συμβούλιο Υπουργών την άμεση ενεργοποίηση της Task Force, δηλαδή της ομάδας κρούσης με αντίκειμενο το πώς θα αποφευχθεί ένα νέο θερινό ράλι τιμών στη ΝΑ Ευρώπη, αντίστοιχο με το περυσινό. Σαν όργανο, ναι μεν έχει συσταθεί από τη Κομισιόν, ωστόσο δεν έχει συνεδριάσει ούτε μια φορά, παρ' ότι βρισκόμαστε στα μέσα Ιουνίου.

Το θέμα ενός καλύτερου συντονισμού μεταξύ Διαχειριστών, Ρυθμιστών και κυβερνήσεων της περιοχής, μέσω μιας «ομάδας ταχείας απόκρισης», που θα συντονίζει τους εμπλεκόμενους και θα διασφαλίζει ενόψει καλοκαιριού ότι υπάρχει επαρκής δυναμικότητα στις διαδυνδέσεις, προκειμένου να διορθώνει τις όποιες αστοχίες, έχει τεθεί από το ΥΠΕΝ στη Κομισιόν ήδη από το Μάρτιο.

Από τη Task Force στις «μεταβατικές» ομάδες εργασίας

Στη θεωρία, η δουλειά του φορέα είναι να δημιουργήσει ένα μηχανισμό πρόληψης ενεργειακών κρίσεων που θα τσεκάρει εκ των προτέρων όλα τα κρίσιμα συστατικά για την ασφάλεια εφοδιασμού των χωρών της ΝΑ Ευρώπης, από τα capacity στις διασυνδέσεις, μέχρι το πόσες και ποιες μονάδες βρίσκονται εκτός λειτουργίας και τι μέτρα έχουν λάβει ή προτίθενται να λάβουν οι εμπλεκόμενοι.

Στη πράξη, δεν είναι σαφές το τι μπορεί να πετύχει αυτή η ομάδα, αφού μην έχοντας ακόμη συνεδριάσει, δεν έχει εικόνα και για τις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει. Η ελληνική πλευρά θα επαναλάβει την ανάγκη να λειτουργήσει άμεσα ο νέος φορέας και στο μεσοδιάστημα, δηλαδή μέχρι αυτό να γίνει, να συσταθούν ομάδες εργασίας από τους Διαχειριστές και άλλους εμπλεκόμενους των χωρών της περιοχής (πχ Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία) που θα φροντίζουν να εντοπίζουν εγκαίρως το πρόβλημα στις διασυνοριακές διασυνδέσεις ή στη διαθεσιμότητα των μονάδων, και θα σπεύδουν να διορθώσουν αστοχίες.

Δίχως να είναι σαφής η αποτελεσματικότητα όλων τα παραπάνω, το μόνο βέβαιο είναι ότι τα καμπανάκια ενόψει καλοκαιριού έχουν πληθύνει. Το αναγνώρισε η ίδια η Γενική Διευθύντρια της DG Energy, Ditte Jorgensen στο πρόσφατο Power Summit της Eurelectric, ενώ στο κίνδυνο, τον κατακερματισμό και τις πολλές και διαφορετικές «αγορές ενέργειας» της ΕΕ, αναφέρθηκε χθες από τη Σόφια και ο ΥΠΕΝ Σ.Παπασταύρου, στο Green Transition Forum 5.0 για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της Καινοτομίας στη Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Τα παραπάνω δείχνουν πόσο εύθραυστη είναι η κατάσταση στο νοτιοανατολικό ενεργειακό διάδρομο της ΕΕ, εικόνα που θα επιδεινωθεί περαιτέρω στο κακό σενάριο μιας περαιτέρω κλιμάκωσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν στη Μ.Ανατολή, με ό,τι αυτό μπορεί να πυροδοτήσει για την ενεργειακή ασφάλεια και τις τιμές ειδικά σε μια δύσκολη περίοδο αύξησης της ζήτησης, όπως το καλοκαίρι.