Η ενεργειακή ασφάλεια, οι σπάνιες γαίες και ο ρόλος της ΝΑ Ευρώπης στο «μενού» των Olympia Dialogues στο Ζάππειο

Ενεργειακή ασφάλεια και σπάνιες γαίες αναδείχθηκαν  μεταξύ άλλων στην εκδήλωση Olympia Dialogues «Europe: Reclaiming Vision, Driving Action». Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε χθες  από τον όμιλο Olympia στο Ζάππειο Μέγαρο με κεντρικό ομιλητή τον Δρ. Τζόζεφ Άκερμαν και τη συμμετοχή του αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, του προέδρου της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, Γκίκα Χαρδούβελη και του διευθύνοντος συμβούλου του Olympia Group, Ανδρέα Αθανασόπουλου.

Βρισκόμαστε, όπως διαπιστώνει με οξυδέρκεια ο Δρ. Τζόζεφ Άκερμαν, σε επικίνδυνα αχαρτογράφητα νερά. Οι παλιές βεβαιότητες διαψεύδονται: η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία φέρνει ξανά τον πόλεμο στην Ευρώπη, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες του Τραμπ μετατοπίζονται με ανησυχητική ταχύτητα σε ένα μοντέλο που μοιάζει περισσότερο με την Κίνα, παρά με αυτό που ήξερε η Δύση. 

«Στην προσπάθειά του να κάνει τις ΗΠΑ «μεγάλες ξανά» (MAGA) τις κάνει περισσότερο σαν την  Κίνα» είπεκαι πρόσθεσε «ο περιορισμός της Κίνας είναι απόλυτη προτεραιότητα. Η αντιμετώπιση του ρωσικού ιμπεριαλισμού είναι σε δεύτερη μοίρα», θυμίζοντας την εξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια και τις κινεζικές σπάνιες γαίες.

Η Ευρώπη, συνέχισε, έχει δύο δρόμους: είτε να ακολουθεί ξανά  μια άλλη υπερδύναμη, όπως έκανε στρατιωτικά με τις ΗΠΑ, είτε να αναζητήσει επιτέλους τη στρατηγική της αυτονομία. Να σταθεί στα πόδια της, στρατιωτικά απέναντι στη Ρωσία, οικονομικά απέναντι στην Κίνα και πολιτικά απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι προκλήσεις για την Ελλάδα 

Από το Ζάππειο Μέγαρο, στη σκιά της γεωπολιτικής ρευστότητας, ο Κωστής Χατζηδάκης προσέθεσε μία σημαντική ελληνική οπτική. Επανέλαβε ότι η Ευρώπη έχει πάψει να είναι υπερδύναμη: από «ήπια υπερδύναμη», γίνεται πλέον «όλο και περισσότερο ήπια και όλο και λιγότερο υπερδύναμη».  Οι αριθμοί δεν λένε ψέματα: υστερούμε στην καινοτομία, στην παραγωγικότητα, στις επενδύσεις. Κι ενώ σωστά ηγείται της πράσινης μετάβασης, η Ευρώπη κινδυνεύει να μεταφέρει την παραγωγή αλλού, να απογυμνωθεί βιομηχανικά και να αποτύχει να προσφέρει στους πολίτες προσιτή ενέργεια.

«Στο οικονομικό πεδίο, η ήπειρός μας πιέζεται ασφυκτικά ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Υστερούμε σε τομείς-κλειδιά, όπως η καινοτομία, η παραγωγικότητα και οι επενδύσεις. Η απουσία ισχυρού κεντρικού συντονισμού, μας εμποδίζει να μεταφράσουμε το συνολικό μας μέγεθος σε πραγματική οικονομική ισχύ. Η πράσινη μετάβαση -στην οποία η Ευρώπη ορθώς ηγείται σε παγκόσμιο επίπεδο- μας φέρνει αντιμέτωπους με τον κίνδυνο μεταφοράς παραγωγικών δραστηριοτήτων σε τρίτες χώρες. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έδειξε, με τον πιο σκληρό τρόπο, ότι το μέρισμα ασφαλείας που απολάμβανε η Ευρώπη στη μεταψυχροπολεμική εποχή δεν υπάρχει πια», ανέφερε.

Ο Χατζηδάκης πρότεινε τέσσερις βασικούς άξονες για να αλλάξει αυτή η πορεία: τόνωση της ανταγωνιστικότητας –με αφετηρία τις εκθέσεις Λέττα και Ντράγκι–, ενίσχυση κοινών ενεργειακών πολιτικών, πολιτική συνοχή και τέλος, άμυνα. «Η ευρωπαϊκή άμυνα δεν είναι πλέον πολυτέλεια. Είναι άμεση και επιτακτική ανάγκη», σημείωσε.

Η σημασία της ΝΑ Ευρώπης

Ειδικά για την ενέργεια, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης στάθηκε στη σημασία της ΝΑ Ευρώπης: όχι μόνο για να μειωθεί το κόστος για τους καταναλωτές, αλλά και για να ενισχυθεί η γεωπολιτική σημασία της περιοχής. «Η Ευρώπη χρειάζεται πιο αποτελεσματικές κοινές πολιτικές στον τομέα της ενέργειας, επενδύσεις στα δίκτυα, αληθινή ενοποίηση της αγοράς και μια πράσινη μετάβαση που να μην πλήττει την ευρωπαϊκή βιομηχανία», είπε, καλώντας και σε ευελιξία: κάθε χώρα πρέπει να μπορεί να επιλέξει το δικό της μονοπάτι προς τους στόχους του 2050.

Με πιο ήπιους τόνους, αλλά σαφές μήνυμα, ο Ανδρέας Αθανασόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος της Olympia Group, έθεσε το πλαίσιο: «Η Ευρώπη είναι μία υπόσχεση που τώρα δοκιμάζεται». Ο κόσμος αλλάζει με καταιγιστικούς ρυθμούς, οι κανόνες ξαναγράφονται μέσα από tweets, και το αναπτυξιακό μας μοντέλο δείχνει σημάδια φθοράς. Η ενεργειακή ασφάλεια χαρακτηρίζεται ως «εξαιρετικά εύθραυστη» – και όχι άδικα, καθώς εξαρτώμαστε τόσο από το ρωσικό φυσικό αέριο όσο και από τις κινεζικές σπάνιες γαίες. «Ο ανταγωνισμός δεν είναι πια μεταξύ επιχειρήσεων, αλλά μεταξύ κρατών», τόνισε.