Αποθήκευση: Το μεγάλο στοίχημα δεν κερδήθηκε το 2024, αλλά μπήκαν οι βάσεις για αλματώδη ανάπτυξη από τη νέα χρονιά

Αν και η χρονιά ολοκληρώνεται χωρίς πρακτικά κανένα νέο διαγωνισμό για συστήματα αποθήκευσης standalone μπαταριών, εντούτοις, αναγνωρίζεται ως ένα ακόμη έτος «ορόσημο» για την αποθήκευση μετά τα «πεπραγμένα» του 2023 (δείτε εδώ και εδώ), καθώς ενισχύθηκε έτι περαιτέρω η θέση της αποθήκευσης στην «πράσινη» ατζέντα της χώρας με τον κλάδο να μετράει ήδη τα πρώτα βήματα (δείτε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ) στην υλοποίηση έργων που προέκυψαν από τον πρώτο και τον δεύτερο διαγωνισμό.

1^ος και 2^ος διαγωνισμός

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η ανώτατη τιμή της λειτουργικής ενίσχυσης του πρώτου διαγωνισμού ήταν ίση με 115.000€/MW ετησίως, ενώ η πλειοδοτούμενη ισχύ ήταν 400 MW με δυναμικότητα δύο (2) ωρών. Αποτέλεσμα, 44 πλειοδότες/έργα εκ των οποίων 12 έργα κατακυρώθηκαν, με μέση τιμή τα 49,75€ (ελάχιστη 33,95€ και μέγιστη τα 64,12 €) ανά MW ετησίως και 200.000€/MW κεφαλαιουχική ενίσχυση (CAPEX Grand).

Η δεύτερη δημοπρασία των επόμενων 300MW πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2023, με 48 πλειοδότες, συνολικού ύψους αιτήσεων τα 1,5GW/3,1GWh αποθήκευσης, με 11 έργα (συνολικά 300MW/600MWh) τελικα να προκρίνονται προς ενισχυση με μέσο τιμή λειργουργικής ενίσχυσης τα 47,68€ (ελάχιστη 44,10€ και μέγιστη τα 49,92€) ανά MW ετησίως και μειωμένη αυτή τη φόρα στα 100.000€/MW κεφαλαιουχική ενίσχυση.

Ο 3^ος διαγωνισμός

Με την «αυγή» του νέου έτους, αναμένεται να πραγματοποιηθεί ο τρίτος διαγωνισμός για standalone μπαταρίες με γεωγραφικό προσδιορισμό και ισχύ μπαταριών στις 4 ώρες έναντι των δύο προηγούμενων που αφορούσε συστήματα αποθήκευσης διάρκειας 2 ωρών. Και στην περίπτωση αυτή, η ανταπόκριση της αγοράς προβλέπεται ιδιαίτερα δυναμική, γεγονός που επιβεβαιώνει εκ νέου ότι η αποθήκευση συνιστά πλέον οργανικό στοιχείο των επενδυτικών σχεδίων στο νέο ενεργειακό τοπίο που διαμορφώνεται και έχει ως κεντρικό άξονα την αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα.

Το ΕΣΕΚ και τα «μηνύματα» της αγοράς

Το αναθεωρημένο Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα θέτει φιλόδοξους στόχους αποθήκευσης με το βασικό σενάριο του 2030 να προβλέπει 4.3 GW σε μπαταρίες και 1.9 GW σε αντλησιοταμίευση με τα «μηνύματα» της αγοράς να δείχνουν ιδιαίτερη ανταπόκριση για την επίτευξη του στόχου και στις δύο τεχνολογίες (δείτε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ). Ανάλογη εικόνα αποτυπώνεται επίσης και στα αιτήματα επενδυτών προς τους Διαχειριστές τα οποία στην περίπτωση των συστημάτων αποθήκευσης αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο συν τω χρόνω, όπως προκύπτει από τα σχετικά στοιχεία (δείτε εδώ, εδώ και εδώ).

Χρειάζεται, ωστόσο, να σημειωθεί ότι η εν λόγω τάση, που πλέον, όπως προαναφέρθηκε, αντικατοπτρίζει μια πραγματικότητα στην αγορά ενέργειας, συνοδεύεται και από μια σειρά προκλήσεις και ρίσκα που διατηρούν «αναστολές» τόσο στο κομμάτι των επενδυτών όσο και στις τράπεζες, καταλήγοντας, για την ώρα, σε μια συνολικότερη «εγκράτεια» στην προώθηση αμιγώς εμπορικών έργων καθώς διατηρούνται σημαντικά ερωτηματικά ως προς την βιωσιμότητα των έργων (δείτε εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ). Αυτό αποτυπώνεται σε μια σειρά μελέτες ειδικευμένων φορέων που αν και τα αποτελέσματα έχουν στη βάση τους μια αισιόδοξη νότα και εκτίμηση, εντούτοις δεν επαρκούν για να «ξεκλειδώσουν» την αγορά στην έκταση και στα «μεγέθη» που απαιτείται. Άλλωστε, δεν λείπουν οι εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για «μετριοπάθεια» στους στόχους του ΕΣΕΚ για αποθήκευση, υποδεικνύοντας την ανάγκη για υψηλότερους στόχους σε συνέχεια του υπό διαμόρφωση «πράσινου» προφίλ του ενεργειακού μίγματος.

Η προσέγγιση του ΥΠΕΝ

Σε κάθε περίπτωση και με ορίζοντα τα «νούμερα» που θέτει το αναθεωρημένο ΕΣΕΚ, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εστιάζει αφενός στην ταχεία υλοποίηση των έργων που έχουν προκριθεί μέσω των διαγωνισμών, επιχειρώντας τυχόν παρεμβάσεις που κρίνονται απαραίτητες για την πρόοδο και την ολοκλήρωση των έργων (δείτε εδώ, εδώ και εδώ) και αφετέρου προετοιμάζει «νέα κύματα» έργων αποθήκευσης, προκρίνοντας ως μέτρο την αδειοδοτική πριμοδότηση χωρίς ενίσχυση. Σημειώνεται ότι η σχετική συζήτηση έχει εκκινήσει μήνες πριν με έμφαση στην fast-track αδειοδότηση για την ανάπτυξη standalone μονάδων αποθήκευσης, καθώς και την προσθήκη μπαταριών behind the meter σε εν λειτουργία έργα ΑΠΕ.

Έρχεται δεύτερο κύμα standalone 1,5 Γιγαβάτ

Το «νέο σχήμα» που αναμένεται να νομοθετηθεί στις αρχές του νέου έτους θα αφορά στην προώθηση standalone μπαταριών χωρίς κάποιου είδους στήριξη και με αποκλειστικό κίνητρο τη fast-track αδειοδότηση των έργων. Μέσω του μέτρου, θα μπορέσουν να εκμεταλλευθούν το αδειοδοτικό bonus αυτόνομες μπαταρίες συνολικής ισχύος 1,5 Γιγαβάτ, όπως προαναφέρθηκε.

Το χαρτοφυλάκιο επιμερίζεται σε 1 Γιγαβάτ στο ΕΣΜΗΕ και σε 500 Μεγαβάτ το δίκτυο διανομής. Επίσης, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ του energypress, το ΥΠΕΝ προσανατολίζεται να μην θέσει γεωγραφικούς περιορισμούς, όσον αφορά την εγκατάσταση των μονάδων αποθήκευσης. Επομένως, ένας επενδυτής θα μπορεί να διεκδικήσει τη fast-track αδειοδότηση του έργου του, οπουδήποτε κι αν αυτό προορίζεται να εγκατασταθεί.

Μπαταρίες σε φωτοβολταϊκά

Στα πλαίσια ενίσχυσης της αποθηκευτικής ικανότητας του ηλεκτρικού συστήματος και για την καλύτερη διαχείριση της «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής, το ΥΠΕΝ σχεδιάζει να επεκτείνει δια της «επανάληψης» την δυνατότητα εγκατάστασης μπαταρίας σε ώριμα ή εν λειτουργία φωτοβολταϊκά. Ειδικότερα, μετά την πρώτη απόπειρα με το σχετικό χαρτοφυλάκιο να αριθμεί περί τα 600 MW, το Υπουργείο εξετάζει μια δεύτερη πρόσκληση ανάλογης ισχύος με ισόποσο καταμερισμό ανάμεσα σε «μεγάλα» και «μικρά» έργα, δηλαδή 300 Μεγαβάτ στο ΕΣΜΗΕ και 300 Μεγαβάτ στο ΕΔΔΗΕ και τα οποία θα επωφεληθούν αδειοδοτικής πριμοδότησης. Η «δεξαμενή» έργων που δύναται να επωφεληθούν της ρύθμισης παραμένει ίδια, δηλαδή, και πάλι θα αφορά φωτοβολταϊκά που έχουν τεθεί σε λειτουργία μετά την 4^η Ιουλίου 2019 ή να έχουν λάβει ΟΠΣ μέχρι τις 31 Οκτωβρίου.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στην ετήσια επισκόπηση του energypress με τις 10 σημαντικότερες ενεργειακές εξελίξεις του έτους.