Γιατί αυξήθηκαν τα ελληνικά προθεσμιακά προϊόντα στα τέλη του 2022 στο EEX, χωρίς να ανατρέπουν το "αρνητικό" του έτους - Οι πρώτες εκτιμήσεις για το 2023

Η πτώση των τιμών ενέργειας στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια Ενέργειας καθώς και του φυσικού αερίου σε συνδυασμό με την παραδοσιακή πρακτική των trader να προβαίνουν σε deals στο τέλος της χρονιάς για την επόμενη αποτελούν τους δύο βασικούς λόγους που έδωσαν ώθηση στα ελληνικά προθεσμιακά προϊόντα ηλεκτρικής ενέργειας στο ευρωπαϊκό Χρηματιστήριο EEX το Δεκέμβριο, χωρίς ωστόσο, να ανατρέπουν το αρνητικό πρόσημο στις «επιδόσεις» της χρονιάς.

Όπως έγραφε εχθές το energypress, οι ποσότητες τον προηγούμενο μήνα έφτασαν  τις 221 γιγαβατώρες, αυξημένες κατά 21 γιγαβατώρες σε σχέση με τον Νοέμβριο. Στο 4^ο τρίμηνο του 2022 εμπορεύτηκαν 645 γιγαβατώρες, υψηλότερες κατά 294 γιγαβατώρες σε σχέση με το 3^ο τρίμηνο.

Πηγές της αγοράς με γνώση των κινήσεων στα προθεσμιακά προϊόντα του «Greek Power Market» στο EEX σημειώνουν ότι η αύξηση των συναλλαγών τον μήνα Δεκέμβριο αντανακλά την γενικότερη μείωση των τιμών ενέργειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς ανάλογη εικόνα παρατηρείται και στην αντίστοιχη γερμανική αγορά που αποτελεί και τον δείκτη αναφοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σε επίπεδο έτους, τα ελληνικά προθεσμιακά κινήθηκαν σε εξαιρετικά χαμηλότερα επίπεδα έναντι του 2021, με τα νούμερα να είναι αποκαλυπτικά. Το 2022 έκλεισε σε μόλις 2 TWh συνολικό όγκο προθεσμιακών προϊόντων που έτυχαν συναλλαγής όταν το αντίστοιχο νούμερο του 2021 είχε «κλείσει» στις 17 TWh.

Ένας βασικός λόγος είναι η διακύμανση των τιμών και τα ακριβά "initial margins" που απαιτούνται για το κλείσιμο των Power Derivatives, φαινόμενο που επιδεινώθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, λόγω της εκτόξευσης των τιμών στην ενέργεια. Μάλιστα όπως επεξηγούν οι ίδιες πηγές, αγορές με μικρότερη ρευστότητα όπως είναι η ελληνική αγορά, αντιμετώπισαν ακόμη πιο οξυμένο πρόβλημα καθώς ρα εν λόγω προϊόντα υπήρξαν ακόμη πιο ακριβά, αναχαιτίζοντας τις όποιες διαθέσεις από μεριάς traders για συναλλαγές. Ένας άλλος παράγοντας ήταν και η μη διάθεση των λιγνιτικών πακέτων της ΔΕΗ που το 2021 είχε συνεισφέρει με σχεδόν 7 TWh στο συνολικό «καλάθι».

Υπενθυμίζεται ότι βάσει σχετικών νομικών δεσμεύσεων που αφορούν την πρόσβαση τρίτων σε παραγωγή των λιγνιτικών μονάδων, η ΔΕΗ πρέπει να διαθέτει «πακέτα» ηλεκτρικής ενέργειας τριμηνιαίας διάρκειας, που αντιστοιχούν σε ένα μερίδιο λιγνιτικής ηλεκτροπαραγωγής του αντίστοιχου τριμήνου του προηγούμενου έτους. Με την έναρξη της ενεργειακής κρίσης και ιδιαίτερα με την «στροφή» της Ελλάδας στον λιγνίτη, η ΔΕΗ εγείρει ζητήματα άρσης του εν λόγω μέτρου, ενώ, όπως έγραφε το energypress, η πρόσφατη διάθεση «πακέτων» για το 2023 μέσω του χρηματιστηρίου δεν βρήκε καμία ανταπόκριση.

Για λόγους σύγκρισης, αξίζει να σημειωθεί ότι το πρώτο οκτάμηνο του 2021 οι συνολικοί όγκοι προθεσμιακών προϊόντων στο EEX υπολογίζονταν σε 10 TWh περίπου για να κλείσουν το 12μηνο στις 17 TWh μετά το «release» της ΔΕΗ (λαμβάνοντας υπόψη και τα υπόλοιπα deals που συνάφθηκαν εκείνη την περίοδο, εκτός του release της ΔΕΗ) . Επιπρόσθετα, το 2022 κινήθηκε πιο χαμηλά και από το 2020 όταν το «κλείσιμο» του έτους ήταν στις 3 TWh.

Για την νέα χρονιά, οι εκτιμήσεις των αναλυτών παραμένουν αρκετά συγκρατημένες παρά το γεγονός ότι οι πρώτες ενδείξεις βρίσκονται σε θετική τροχιά με τους ίδιους να σχολιάζουν χαρακτηριστικά ότι «ξεκίνησε δυνατά». Εντούτοις, όπως προσθέτουν, η ρευστότητα των εξελίξεων και της ενεργειακής αγοράς εν γένει δεν επιτρέπει μακρόπνοες προβλέψεις και εκτιμήσεις, ενώ κρίσιμη παράμετρος αποτελεί η πορεία των τιμών. «Για την ώρα μονάχα σενάρια μπορούμε να εξετάζουμε και τίποτα παραπάνω», σημειώνουν χαρακτηριστικά.