Πράσινο φως από την Ε.Ε. στο μηχανισμό των 8,4 δις. ευρώ Ισπανίας και Πορτογαλίας – Τι προβλέπει το σχήμα που εγκρίθηκε

Το πράσινο φως της Κομισιόν εξασφάλισε ο μηχανισμός ύψους 8,4 δις ευρώ της Ισπανίας και της Πορτογαλίας με στόχο τη μείωση των τιμών χονδρεμπορικής ρεύματος στην Ιβηρική αγορά μέσω της μείωσης του κόστους εισαγωγής των σταθμών παραγωγής ενέργειας με ορυκτά καύσιμα. Το μέτρο εγκρίθηκε στο πλαίσιο του άρθρου 107 της συνθήκης για τη λειτουργία της ευρωπαϊκής ένωσης, αναγνωρίζοντας ότι οι οικονομίες της Ισπανίας και της Πορτογαλίας υφίστανται σοβαρούς κλυδωνισμούς. Το μέτρο κρίθηκε ότι είναι ευθυγραμμισμένο με τα μέτρα της Κομισιόν για την ασφάλεια της προμήθειας και την επίτευξη του στόχου για οικονομικές τιμές ενέργειας καθώς και με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. 

Όπως τόνισε η αντιπρόεδρος της ΕΕ αρμόδια για τον ανταγωνισμό Μ. Βερστάγκερ, το προσωρινό μέτρο που εγκρίθηκε, θα επιτρέψει σε Ισπανία και Πορτογαλία να μειώσουν τις τιμές του ρεύματος για τους καταναλωτές που έχουν υποστεί σκληρό χτύπημα από τις αυξήσεις εξαιτίας της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Την ίδια στιγμή διατηρείται η ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς. Επιπλέον δίνεται χρόνος στην Ισπανία και την Πορτογαλία να θεσπίζουν μεταρρυθμίσεις που θα αυξήσουν τη μελλοντική ανθεκτικότητα του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας και τελικά να μετριάσουν ακόμη περισσότερο τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης για τους τελικούς καταναλωτές. 

Τι προβλέπει ο μηχανισμός

Τον περασμένο Μάιο Ισπανία και Πορτογαλία κοινοποίησαν στην Επιτροπή την πρόθεσή τους να υιοθετήσουν ένα μέτρο ύψους 8,4 δις. ευρώ (6,3 δις. για την Ισπανία και 2,1 δις για την Πορτογαλία) για τη μείωση του κόστους εισαγωγής των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με ορυκτά καύσιμα, με στόχο τη μείωση του κόστους παραγωγής τους και εν τέλει της χονδρεμπορικής τιμής στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας προς όφελος των καταναλωτών. 

Το μέτρο θα ισχύει έως τις 31 Μαΐου 2023. Η στήριξη θα λάβει τη μορφή πληρωμής που λειτουργεί ως άμεση επιχορήγηση σε παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας με στόχο τη χρηματοδότηση μέρους του κόστους των καυσίμων τους. Η ημερήσια πληρωμή θα υπολογιστεί με βάση τη διαφορά της τιμής μεταξύ της τιμής αγοράς του φυσικού αερίου και ενός ανώτατου ορίου τιμής φυσικού αερίου που ορίζεται κατά μέσο όρο στα 48,,8 ευρώ η μεγαβατώρα κατά τη διάρκεια του μέτρου.  Πιο συγκεκριμένα, κατά το πρώτο εξάμηνο εφαρμογής του μέτρου, το πραγματικό ανώτατο όριο τιμής θα διαμορφωθεί στα 40€/MWh. Από τον έβδομο μήνα, το ανώτατο όριο τιμής θα αυξάνεται κατά 5 ευρώ το μήνα, με αποτέλεσμα ένα ανώτατο όριο τιμής 70 ευρώ/MWh τον δωδέκατο μήνα.

Το μέτρο θα χρηματοδοτηθεί από: (i) μέρος του λεγόμενου «εισοδήματος συμφόρησης» (δηλαδή το εισόδημα που αποκτά ο ισπανικός διαχειριστής συστήματος μεταφοράς ως αποτέλεσμα του διασυνοριακού εμπορίου ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας) και (ii) μια χρέωση που επιβάλλεται από την Ισπανία και την Πορτογαλία στους αγοραστές που επωφελούνται από το μέτρο.

Σημειώνεται ότι η Επιτροπή έκρινε ότι το μέτρο είναι συμβατό με τους κανόνες της Ε.Ε. για τις κρατικές ενισχύσεις.