Τα επόμενα βήματα για το διαγωνισμό της ΥΑΦΑ Ν. Καβάλας - Διαγωνισμό στο πρώτο εξάμηνο του 2020 "βλέπει" το ΤΑΙΠΕΔ

Εντός του πρώτου εξαμήνου της νέας χρονιάς πρόκειται να προκηρυχθεί από το ΤΑΙΠΕΔ ο διαγωνισμός για την μετατροπή του εξαντληθέντος κοιτάσματος της Ν.Καβάλας σε Υπόγεια Αποθήκη Φυσικού Αερίου, επένδυση ύψους 300-400 εκατ. ευρώ, απαραίτητη για την φύλαξη στρατηγικών αποθεμάτων.

Τον οδικό χάρτη και τα επόμενα βήματα μέχρι να “βγει” στον αέρα ο σχετικός διαγωνισμός περιέγραψε χθες η διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ κατά την ενημέρωση για το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων, επιβεβαιώνοντας ότι η διαδικασία έχει πλέον ξεκλειδώσει, όπως είχε γράψει το Energypress.

Τα βήματα αυτά είναι αφενός να εκδοθεί η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση, αφετέρου να εκπονηθεί από την ΡΑΕ το πλαίσιο προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές να γνωρίζουν τα πιθανά τους έσοδα, απαραίτητη προϋπόθεση ώστε να καταθέσουν τις δεσμευτικές τους προσφορές.

Των παραπάνω είχε προηγηθεί στις αρχές Δεκεμβρίου η κατάθεση ρύθμισης στη Βουλή που ξεκαθάριζε ότι θα είναι η ΡΑΕ εκείνη που θα αποφασίζει για την ανάκτηση από την εσωτερική αγορά, μέρους του απαιτούμενου εσόδου της αποθήκης.

Επρόκειτο για ρύθμιση που είχε κριθεί σκόπιμη και αναγκαία καθώς σε αντίθεση με τις εγκαταστάσεις LNG, στις περιπτώσεις υποδομών, όπως οι υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου, μέχρι πρότινος δεν υφίστατο πρόβλεψη για τη δυνατότητα ολικής ή μερικής ανάκτησης του απαιτούμενου εσόδου από την αγορά. 

Δίχως δηλαδή τη συγκεκριμένη διάταξη, δεν θα είχε κανένα νόημα να προκηρυχθεί ο διαγωνισμός για την Υπόγεια Αποθήκη Φυσικού Αερίου (ΥΑΦΑ) της Ν.Καβάλας, αφού οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές δεν θα γνώριζαν το πλαίσιο τιμολόγησης και ανάκτησης των εσόδων που θα εισπράττουν. Επίσης, όσοι θέλουν να αποθηκεύσουν καύσιμο στην ΥΑΦΑ Καβάλας, θα πληρώνουν τέλη, τα οποία και θα αφαιρούνται από το ρυθμιζόμενο έσοδο.

Η μοναδική υποδομή φύλαξης στρατηγικών αποθεμάτων

Τα παραπάνω σηματοδοτούν το εναρκτήριο λάκτισμα για να αποκτήσει επιτέλους η χώρα μια υποδομή, με χωρητικότητα 360 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων, ικανή για την φύλαξη στρατηγικών αποθεμάτων για μεγάλο χρονικό διάστημα. “Είναι το μοναδικό έργο που θα έχει την δυνατότητα μακροχρόνιας δυνατότητας αποθήκευσης φυσικού αερίου, απαραίτητης για την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας”, όπως ανέφερε χθες ο διευθύνων σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ Ρ. Λαμπίρης.

Αυτός είναι και ο λόγος που η υπόγεια αποθήκη της Καβάλας αξιολογείται ως μια πολύ σοβαρή υποδομή για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Τόσο η Ρεβυθούσα όσο και ο πλωτός σταθμός της Αλεξανδρούπολης, είναι υποδομές που υποδέχονται υγροποιημένο φυσικό αέριο, και εντός ολίγων ημερών το επαναεριοποιούν. Μπορούν δηλαδή να διασφαλίσουν αποθέματα μόνο για περιορισμένο αριθμό ημερών.

Στον αντίποδα, η υπόγεια αποθήκη της Καβάλας μπορεί να διασφαλίσει στρατηγικά αποθέματα της χώρας σε μακροπρόθεσμη βάση, αλλά και να ενισχύσει τη λειτουργία και τον στρατηγικό ρόλο της Ρεβυθούσας όπως και του τερματικού της Αλεξανδρούπολης, με κατεύθυνση την τροφοδοσία των Βαλκανίων, αφού μέσω των αγωγών (IGB, TAP), θα μπορούν να διαθέτουν μεγαλύτερες ποσότητες φυσικού αερίου. Τόσο η εν λόγω υποδομή όσο και τα υπό σχεδιασμό συστήματα διαμετακόμισης αερίου, τα οποία προβλέπεται να διέλθουν μέσω της ελληνικής επικράτειας, αναμένεται να αναβαθμίσουν ουσιαστικά τον ενεργειακό γεωστρατηγικό ρόλο της χώρα.

Τι θα λένε η ΚΥΑ και το πλαίσιο της ΡΑΕ 

Στην αιτιολογική έκθεση της επίμαχης διάταξης που είχε κατατεθεί την Παρασκευή 6 Δεκεμβρίου σε νομοσχέδιο του υπ. Υγείας, αναφέρεται ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς υπόγεια αποθήκη παρ’ ότι μεγάλο μέρος της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής στηρίζεται στο φυσικό αέριο. Επισημαίνεται επίσης ότι βάσει του Οργανισμού της Ε.Ε. για τη Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER), οι ευρωπαϊκές χώρες οφείλουν να αποθηκεύουν κατ’ ελάχιστο το 20% της ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου σε υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου.

Την απεμπλοκή του θέματος είχε ανακοινώσει στις αρχές Δεκεμβρίου από το βήμα συνεδρίου του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου ο Κ. Χατζηδάκης, προαναγγέλοντας ότι σύντομα θα έρθουν όλες οι σχετικές ρυθμίσεις (π.χ. ΚΥΑ) για να πραγματοποιηθεί ο διαγωνισμός από το ΤΑΙΠΕΔ.

Στην πράξη, η ΚΥΑ θα δημιουργεί το νομικό κέλυφος λειτουργίας της αποθήκης, δηλαδή θα περιγράφει τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις παραχώρησης της χρήσης, ανάπτυξης και εκμετάλλευσης του έργου. Από εκεί και πέρα, η ΡΑΕ καλείται να καταρτίσει τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές που θα προσδιορίζουν το καθεστώς τιμολόγησης, το ρυθμιζόμενο έσοδο, την ελάχιστη απόδοση του έργου (WACC), αλλά και τα ελάχιστα επίπεδα υποχρεωτικής ελεύθερης διαθέσιμης χωρητικότητας (π.χ. 20%) που πρέπει να τηρεί ο επενδυτής, για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.

Έχουν πάρει θέσεις

Στην υπόθεση της υπόγειας αποθήκης της Καβάλας, έχει ήδη πάρει θέσεις η κοινοπραξία “STORENGY”, των εταιριών Engie, Energean Oil & Gas και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ενώ στην κούρσα της διεκδίκησης, αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να μπει και ο ΔΕΣΦΑ.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι σήμερα λειτουργούν παγκοσμίως, 642 υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου ενεργούς δυναμικότητας 333 δισ. κυβικών μέτρων, που αντιστοιχούν περίπου στο 11% της παγκόσμιας κατανάλωσης. Στην Ευρώπη υπάρχουν συνολικά 126 τέτοιες υπόγειες αποθήκες, συνολικής δυναμικότητας περίπου 80 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου.

Όσο για τον επικρατέστερο τύπο υπόγειας αποθήκης, τόσο αριθμητικά (57% του συνολικού αριθμού) όσο και από άποψη δυναμικότητας (68% της συνολικής δυναμικότητας), είναι αυτός των εξαντλημένων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.

Συνολικά στην Ε.Ε. η ενεργή δυναμικότητα των αποθηκών αντιστοιχεί περίπου στο 15% της ετήσιας ζήτησης. Η αναλογία αυτή ποικίλλει από χώρα σε χώρα, και είναι υψηλότερη σε όσες έχουν σημαντικό ρόλο διαμετακόμισης (transit), όπως η Αυστρία, η Σλοβακία και η Τσεχία, ή διαθέτουν δυναμικότητα που διατίθεται κυρίως για ανάγκες πέραν της εσωτερικής αγοράς, όπως για παράδειγμα η Λετονία.