Πιθανές εξελίξεις στο διασυνοριακό εμπόριο (trading) στο νέο περιβάλλον της σύζευξης των αγορών (market coupling)

Ορολογία, Συμβολισμοί:

PA=SMP (ΟΤΣ) αγοράς A

PB=SMP (ΟΤΣ) αγοράς B

PA<=PB

EAP=Explicit Auction Price (yearly and monthly Explicit Auctions)

Market Coupling: Implicit daily Auctions

ATCy=yearly Available Transfer Capacity

ATCm=monthly Available Transfer Capacity    

ATCd=daily Available Transfer Capacity

NTC=Net Transfer Capacity=ATCy+ATCm+ATCd

PCMA=Market A Producer’s Cost

SRMB=Market B Supplier’s Revenue

TSO: Transmission System Operator

EP=Energy Price

TPM=Trader’s Profit Margin

1. Περίπτωση trader που χρησιμοποιεί την διασύνδεση για αποκόμιση κέρδους.

Το κέρδος του trader είναι: (PB-PA)-EAP

Σε κάθε περίπτωση προκειμένου να έχει κέρδος ο trader, πρέπει

(PB-PA)-EAP>0,  δηλ. EAP<(PB-PA)

Ο trader έχει όφελος μόνο στην περίπτωση που υπάρχει συμφόρηση στην διασύνδεση δηλ. PA<PB και ταυτόχρονα EAP<(PB-PA). Οι τιμές EAP των explicit yearly και monthly δημοπρασιών που αποτελούν έσοδο των TSO’s, διαμορφώνονται επομένως σε επίπεδα μικρότερα του congestion rent (PB-PA) που λαμβάνουν οι TSO’s από τις implicit daily δημοπρασίες. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει συμφόρηση, δηλ. PA=PB, ο trader δεν έχει όφελος αλλά ζημία ίση με –EAP. Στο σύνορο μεταξύ των δύο αγορών οι διασυνδέσεις ενισχύονται από τα έσοδα των TSO’s λόγω των δημοπρασιών ισχύος των διασυνδέσεων (explicit και implicit ) και οδηγούμαστε έτσι μακροπρόθεσμα σε πλήρη σύγκλιση των τιμών εκατέρωθεν του συνόρου, δηλ. PA=PB.  Σε αυτή την περίπτωση είναι λογικό οι traders να αποσύρουν το ενδιαφέρον τους από τις explicit yearly και monthly δημοπρασίες και να μη συμμετέχουν πλέον στην χρήση της διασύνδεσης δεδομένου ότι δεν αποκομίζουν κάποιο όφελος.

Οι TSO’s εισπράττουν για τις ποσότητες των explicit δημοπρασιών την τιμή EAP<PB-PA και επομένως έχουν μειωμένο όφελος σε σχέση με τις  implicit daily δημοπρασίες στις οποίες το congestion rent που εισπράττουν είναι (PB-PA). Άρα θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι οι TSO’s  θα έτειναν να μειώσουν τις ποσότητες ATCy και ATCm των explicit δημοπρασιών (yearly και monthly) προς όφελος της ποσότητας ATCd της implicit daily δημοπρασίας.  Η αύξηση του ATCd της implicit daily δημοπρασίας οδηγεί σε αυξημένα έσοδα τους TSO’s και άρα σε γρηγορότερη ενίσχυση των διασυνδέσεων και σύγκλιση των τιμών μεταξύ των δύο αγορών. Παρ’ όλα αυτά δεν είναι καθόλου προφανές ότι οι TSO’s θα λειτουργήσουν με αυτό το συμφέρον για αυτούς εμπορικό κριτήριο.

2. Περίπτωση παραγωγού στην αγορά A που χρησιμοποιεί μέσω trading την διασύνδεση για αύξηση του οφέλους του.

Το όφελος του παραγωγού είναι:

(PA-PCMA)+(PB-PA)-EAP

Η ενίσχυση των διασυνδέσεων προκαλεί αύξηση του πρώτου όρου (PA-PCMA) λόγω αύξησης της τιμής PA. Προκειμένου όμως η χρήση της διασύνδεσης να αυξάνει το όφελος του παραγωγού θα πρέπει ο δεύτερος όρος (PB-PA)-EAP να είναι θετικός, δηλ. θα πρέπει:

(PB-PA)-EAP>0,  δηλ. EAP<(PB-PA)

Οδηγούμαστε επομένως πάλι στα συμπεράσματα της περίπτωσης 1.

3. Περίπτωση προμηθευτή στην αγορά B που χρησιμοποιεί μέσω trading την διασύνδεση για αύξηση του οφέλους του.

Το όφελος του προμηθευτή είναι:

(SRMB-PB)+(PB-PA)-EAP

Η ενίσχυση των διασυνδέσεων προκαλεί αύξηση  του πρώτου όρου (SRMB-PB) λόγω μείωσης της τιμής PB. Προκειμένου όμως η χρήση της διασύνδεσης να αυξάνει το όφελος του προμηθευτή θα πρέπει ο δεύτερος όρος (PB-PA)-EAP να είναι θετικός, δηλ. θα πρέπει:

(PB-PA)-EAP>0,  δηλ. EAP<(PB-PA)

Οδηγούμαστε επομένως πάλι στα συμπεράσματα της περίπτωσης 1.

4. Περίπτωση trader που χρησιμοποιεί την διασύνδεση προκειμένου να αγοράσει ενέργεια από έναν παραγωγό της αγοράς A και να την πουλήσει σε έναν προμηθευτή της αγοράς B.

Ο trader αγοράζει ενέργεια  από έναν παραγωγό της αγοράς A αντί της τιμής EP (Energy Price) και την πουλά σε έναν προμηθευτή της αγοράς B αντί της τιμής EP+TPM, όπου TPM είναι το περιθώριο κέρδους του (Trader ‘s Profit Margin). Χωρίς βλάβη της γενικότητας υποθέτουμε ότι ο trader πληρώνει τα δικαιώματα EAP για την χρήση της διασύνδεσης τα οποία χρεώνει στον προμηθευτή της αγοράς B.

Το πλεόνασμα του παραγωγού στην αγορά Α είναι (EP-PCMA) ενώ αν ο παραγωγός «πουλούσε» την ενέργεια μέσω της implicit daily δημοπρασίας το πλεόνασμά του θα ήταν (PA-PCMA). Άρα τελικά EP=PA. Το πλεόνασμα του προμηθευτή στην αγορά B είναι (SRMB-EP-EAP-TPM)=(SRMB-PA-EAP-TPM). Αν ο προμηθευτής «αγόραζε» την ενέργεια στην implicit daily δημοπρασία θα είχε πλεόνασμα (SRMB-PB). Προκειμένου η συναλλαγή του προμηθευτή με τον trader να είναι ωφέλιμη για τον προμηθευτή (να τον οδηγεί δηλ. σε μεγαλύτερο πλεόνασμα) θα πρέπει (SRMB-PA-EAP-TPM)>= (SRMB-PB), δηλ. (PB-PA)-EAP>=TPM. Δεδομένου ότι EAP>=0 και TPM>0 οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να υπάρχει συμφόρηση (congestion) στην διασύνδεση, δηλ. PB>PA και (PB-PA)-EAP>0,  με 0<TPM<=(PB-PA)-EAP. Εάν δεν υπάρχει συμφόρηση, οπότε PA=PB, προκύπτει ότι ο προμηθευτής μπορεί να «αγοράσει» την ενέργεια από την implicit daily δημοπρασία με μεγαλύτερο πλεόνασμα. Γενικά η περίπτωση (PB-PA)-EAP<TPM, δηλ. PA<=PB<PA+EAP+TPM, που συμπεριλαμβάνει και την περίπτωση PA=PB, οδηγεί τον προμηθευτή στην αγορά B να προτιμά την «αγορά» της ενέργειας από την implicit daily δημοπρασία λόγω μεγαλύτερου πλεονάσματος.

Δεδομένου λοιπόν ότι πρέπει:

(PB-PA)-EAP>0,  δηλ. EAP<(PB-PA) με 0<TPM<=(PB-PA)-EAP

οδηγούμαστε και πάλι στα συμπεράσματα της περίπτωσης 1.

- Μιχαήλ Κουναλάκης

Διπλωματούχος Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ

Δρ. Αεροδιαστημικής Μηχανικής Πανεπιστημίου MichiganΗ.Π.Α.

Επικεφαλής Μόνιμης Ομάδας Ρυθμιστικού Πλαισίου & Αγοράς

Γενική Διεύθυνση Παραγωγής / ΔΕΗ Α.Ε.