Όταν φταρνίζεται η Κίνα, παθαίνει γρίπη ο πλανήτης

Το 2026 θα είναι η πρώτη χρονιά τα τελευταία χρόνια που η παγκόσμια αγορά φωτοβολταϊκών θα γνωρίσει υποχώρηση ως προς την εγκατεστημένη ισχύ νέων συστημάτων. Πριν βιαστείτε να μιλήσετε για κρίση και αρχή του τέλους της πράσινης ενεργειακής μετάβασης, ας ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά. Και ιδιαίτερα, ας δούμε τα τεκταινόμενα στην Κίνα.

Η Κίνα, που ευθύνεται για την μεγάλη πλειονότητα της παγκόσμιας παραγωγής φωτοβολταϊκών και για το μισό περίπου της νέας εγκατεστημένης ισχύος τα τελευταία χρόνια, βρίσκεται σε μια μεταβατική χρονιά. Το θέμα για το 2026 δεν είναι πλέον η επέκταση, αλλά ο έλεγχος και διαχείριση της διαμορφωθείσας κατάστασης. Εν τω μεταξύ, η διεθνής γεωπολιτική δυναμική ευνοεί τη στροφή σε εναλλακτικούς προμηθευτές και βλέπουμε να αναπτύσσσονται ή να δυναμώνουν νέες αγορές εκτός Κίνας.

Με απλά λόγια, η υπερθέρμανση της αγοράς στην Κίνα, απαιτεί διορθώσεις στις ακολουθούμενες στρατηγικές. Τόσο σε ότι αφορά την ανισορροπία παραγωγής-κατανάλωσης στην πρώτη ύλη -το πολυπυρίτιο- που οδηγεί σε τεράστια αποθέματα και υπολειτουργία των παραγωγικών μονάδων, όσο και στο κόστος των φωτοβολταϊκών πλαισίων (το οποίο θα πρέπει να αυξηθεί για να μη γράφουν ζημίες οι παραγωγοί εξοπλισμού). Επιπλέον, η αγορά θα πρέπει να αντιμετωπίσει και άλλα ζητήματα που επηρέζουν το κόστος, όπως η μεγάλη αύξηση της τιμής του ασημιού. Έτσι η αγορά καλείται να αυτορρυθμιστεί αν θέλει να έχει μέλλον. Πέραν της αυτορρύθμισης όμως, η κινεζική κυβέρνηση στέλνει σήματα (όπως η κατάργηση της επιδότησης του ΦΠΑ στα εξαγώγιμα φωτοβολταϊκά ή η αλλαγή του σχήματος ενίσχυσης για τις επενδύσεις φωτοβολταϊκών σταθμών) προς μια αλλαγή τακτικής, χωρίς να αμφισβητείται η μακροχρόνια στρατηγική της πράσινης μετάβασης. 

Οι εκτιμήσεις για τις νέες εγκαταστάσεις της Κίνας της China Photovoltaic Industry Association φαίνονται στο διάγραμμα που ακολουθεί.

Όλα τα παραπάνω οδηγούν σε μια μεταβατική περίοδο προσαρμογής της αγοράς το 2026, με αποτέλεσμα η παγκόσμια αγορά να κυμανθεί περί τα 530-650 GW έναντι 650-700 GW του 2025 (εύρος εκτιμήσεων από διάφορους αναλυτές). Στη συνέχεια βέβαια η αγορά αναμένεται να μεγαλώσει και πάλι, ακολουθώντας πιο μετριοπαθείς ρυθμούς αύξησης. Στο διάγραμμα που ακολουθεί, φαίνεται η εκτίμηση της εταιρίας συμβούλων InfoLink για την παγκόσμια αγορά ως το 2030.

Τα νούμερα αυτά δικαιολογούνται, όχι μόνο από τις επιδόσεις της Κίνας, αλλά και άλλων σημαντικών αγορών. Η Ευρώπη γνωρίζει μια στασιμότητα (που θα ακολουθηθεί από ήπιες αυξήσεις στο ρυθμό ανάπτυξης της αγοράς), οι ΗΠΑ προσαρμόζουν προς τα κάτω παλαιότερες προβλέψεις τους (ελέω Τραμπ και δασμών), ενώ αντίθετα οι ασιατικές αγορές (με προεξάρχουσα την Ινδία) αναμένεται να αυξηθούν, όπως και αυτές της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής. Δεδομένης όμως της μεγάλης βαρύτητας της Κίνας, το αλγεβρικό άθροισμα δείχνει τη μείωση που προαναφέραμε. Εν κατακλείδι: μπαίνουμε σε μια μεταβατική περίοδο προς αναζήτηση νέων ισορροπιών και όχι σε ένα επικίνδυνο καθοδικό σπιράλ.