Με τα μάτια στο επικείμενο πρόστιμο των Βρυξελλών ήρθε και… απήλθε ο Μίλερ στην Αθήνα

Με τη φράση το "μετέωρο βήμα του αγωγού Greek Stream" περιέγραφαν χθες στελέχη της αγοράς τα πολλαπλά "αγκάθια" που αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο σχέδιο, με βάση τόσο τα όσα συνέβησαν χθες στην Αθήνα, όσο και τα όσα προβλέπεται να συμβούν στο άμεσο μέλλον.

Αγκάθια που αποτυπώθηκαν ξεκάθαρα στις χθεσινές δηλώσεις του Αλεξέι Μίλερ μετά τη συνάντησή του στο Μαξίμου με τον Α.Τσίπρα για όποιον τις διάβασε προσεκτικά.

Διότι από την αρχή ως το τέλος, τα όσα είπε χθες το αφεντικό της Gazprom δεν απευθύνονταν στην ελληνική πλευρά αλλά αποκλειστικά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δείγμα της δεινής θέσης στην οποία βρίσκεται η Μόσχα, ενόψει και του επικείμενου τσουχτερού προστίμου από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού των Βρυξελλών για αθέμιτες τιμολογιακές πρακτικές (Διαβάστε εδώ περισσότερα).

Διαβεβαίωσε λοιπόν ο Μίλερ ότι "το σχέδιο του αγωγού θα υλοποιηθεί σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία", ότι "αυτό (σσ: η συμμόρφωση δηλαδή με την κοινοτική νομοθεσία) δεν αποτελεί πρόβλημα για τη ρωσική πλευρά", ότι ο αγωγός θα γίνει από "μια ρωσοευρωπαική κοινοπραξία"», και πως "ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν δείξει ήδη ενδιαφέρον για συμμετοχή σε αυτό".

Τυχαίες οι δηλώσεις του; Όχι βέβαια. Ίσως και σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λέγεται ότι πρόκειται να ανακοινώσει την έναρξη της διαδικασίας επιβολής κυρώσεων ύψους πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ στη Gazprom. Η ανακοίνωση θα γίνει από την Επίτροπο Ανταγωνισμού Μ. Βεστάγκερ που εκτιμάται ότι θα της απευθύνει κατηγορίες για μονοπωλιακές πρακτικές και υπερχρέωση των καταναλωτών των κρατών-μελών της Ε.Ε. στην ανατολική Ευρώπη, με βάση την έρευνα που ξεκίνησε το 2011.

Τι ήρθε λοιπόν να κάνει ο Μίλερ στην Αθήνα; Να δείξει αφενός ότι οι Ρώσοι συντηρούν ψηλά στην ατζέντα το θέμα του αγωγού, ότι απαντούν σε "πρώτο χρόνο" στην προ δύο εβδομάδων επίσκεψη Τσίπρα στη Μόσχα, και ότι αναζητούν πάντα εναλλακτικές διαδρομές. Σε πιο αιχμηρό άλλωστε ύφος, προχθές ο Μίλερ στη διάρκεια συνεδρίου στο Βερολίνο είχε απειλήσει με διακοπή της παροχής φυσικού αερίου την Ευρώπη από το 2019 και μετά, εάν η Ε.Ε. εμποδίσει την υλοποίηση του Turkish Stream.

Πέραν ωστόσο από τους όποιους "λεονταρισμούς", αυτό που φάνηκε χθες είναι ότι τους Ρώσους απασχολούν κυρίως τα ανοικτά μέτωπα με την Ευρώπη και το αναμενόμενο πρόστιμο στη Gazprom. Υπό αυτό το πρίσμα, τα περί "Turkish" ή "Greek Stream" αποτελούν για τους Ρώσους ένα μοχλό πίεσης προς τις Βρυξέλλες. 

"Το κοντέρ της επίσκεψης Μίλερ έγραψε πολύ κακό για το τίποτα ή μισό βήμα και αυτό μετέωρο", σχολίαζαν από την πλευρά τους στελέχη της αγοράς για τον περίφημο αγωγό που θα μεταφέρει το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω Ελλάδας στην Ευρώπη.

Στο δια ταύτα της συνάντησης με τον Πρωθυπουργό, συμφωνία δεν υπεγράφη. Αμφότερες οι πλευρές έδωσαν διαβεβαιώσεις ότι οι συζητήσεις βρίσκονται σε καλό δρόμο, δημιουργώντας ωστόσο ερωτηματικά, αφού οι προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί από την κυβέρνηση στο διάστημα που μεσολάβησε  από την συνάντηση κορυφής Τσίπρα-Πούτιν στη Μόσχα ήταν πολύ μεγάλες και μετριόνταν σε… 3 έως 5 δισ. ευρώ.

Τόσο η ελληνική και η ρωσική πλευρά επιχείρησαν πάντως να συντηρήσουν το θέμα, ωστόσο στις δηλώσεις τόσο του Μίλερ όσο και του Λαφαζάνη όχι μόνο δεν υπήρχε αναφορά -ή έστω κάποια υπόνοια- σε προκαταβολές, αλλά κυρίως έγινε σαφές πως η συμφωνία έχει δρόμο, και οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται. Το επίσημο τουλάχιστον αποτέλεσμα της επίσκεψης περιορίστηκε στη σύσταση μιας κοινής ομάδας εργασίας για τη διαμόρφωση του “οδικού χάρτη” του αγωγού, και την προώθηση της επένδυσης.

Δίπολο ισχυρών πιέσεων

Με φόντο το δίπολο των εντεινόμενων πιέσεων που ασκούνται τόσο προς Ελλάδα από ΗΠΑ και Βρυξέλλες όσο και προς Gazprom από τη Κομισιόν που την απειλεί με πρόστιμο πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, η αίσθηση είναι ότι ο Μίλερ έριξε τους τόνους. 

Την ελπίδα ότι οι συζητήσεις θα καταλήξουν σύντομα σε συμφωνία για τον αγωγό, και ότι η ΕΕ δεν θα φέρει αντίρρηση στο έργο, εξέφρασε από την πλευρά του ο Π.Λαφαζάνης, συνδέοντάς το μάλιστα με τον δυτικών συμφερόντων αγωγό TAP. "Δεν δικαιολογείται η ΕΕ να δίνει άδεια στον TAP και όχι σε ένα αγωγό που θα ξεκινάει από τα ελληνοτουρκικά σύνορα, θα φτάνει στη Fyrom, και θα είναι στη βάση του κοινοτικού δικαίου", σημείωσε ο υπουργός.

Σενάρια για τον TAP

Υπό αυτό το πρίσμα, κάποιοι δεν αποκλείουν σε περίπτωση που η ΕΕ σαμποτάρει τον αγωγό, η ελληνική πλευρά να σαμποτάρει με τη σειρά της και τον ΤΑP. Παρατραβηγμένο ; Ισως, όχι και τόσο. Αν για παράδειγμα, η Αρχαιολογική Υπηρεσία αποφασίσει να κάνει δύσκολη τη ζωή της εταιρείας του TAP, το κατασκευαστικό έργο και τα όποια χρονοδιαγράμματα το συνοδεύουν, θα πάνε αναγκαστικά προς τα πίσω, με ότι αυτό συνεπάγεται για τη συμφωνία με την κοινοπραξία του Σαχ Ντενίζ. Σενάρια επιστημονικής φαντασίας; Ισως ναι, ίσως και όχι. 

Το iskra και η δυσφορία της Αριστερής Πλατφόρμας

Στο κάδρο θα πρέπει να προσθέσει κανείς και τη δυσφορία της Αριστερής Πλατφόρμας που μετά και τη διάψευση από το Κρεμλίνο το Σαββατοκύριακο ότι δεν πρόκειται να καταβάλλει στην Ελλάδα προκαταβολή από μελλοντικά έσοδα για τον αγωγό, χθες μέσω της ιστοσελίδας της iskra, προέτρεπε τη Μόσχα "να μην οπισθοχωρήσει σε πιέσεις και να προχωρήσει σε χειρονομίες που θα στέλνουν πολλαπλά μηνύματα".

Σε άρθρο με τίτλο “Το στοίχημα της επίσκεψης Μίλερ στην Αθήνα”, ο αρθρογράφος αναρωτιόταν με νόημα αν χθες θα γίνει ή όχι το άλμα στις ελληνορωσικές σχέσεις.

“Η ευθύνη για να γίνει αυτό το άλμα βαρύνει περισσότερο ή και κυρίως τη Μόσχα. Η Αθήνα μοιάζει αποφασισμένη. Αυτή που μάλλον πρέπει, στις σημερινές περιστάσεις, να δείξει τόλμη,διορατικότητα και αποφασιστικότητα είναι κυρίως η Ρωσία. Η Ρωσία δεν πρέπει την ύστατη στιγμή να ισορροπήσει ανάμεσα σε γερμανικές πιέσεις και δολώματα, αμερικάνικους εκφοβισμούς και δικές της ανασφάλειες και υποχωρητικές αντιλήψεις. Η Ρωσία οφείλει να αντιληφθεί το timing, τις ανάγκες που επιτάσσει και την ανάγκη να μην διστάσει, να μην οπισθοχωρήσει και να προχωρήσει σε μεγάλες χειρονομίες που θα στέλνουν πολλαπλά μηνύματα. Ο Miller και οι άλλοι Ρώσοι αξιωματούχοι που τον συνοδεύουν, οφείλουν να δουν μακρύτερα από τον περιορισμένο ορίζοντα των στενών και μυωπικών συμφερόντων της Ρωσίας”, έγραφε με πολύ νόημα η ιστοσελίδα.

Και τρικλοποδιά από Κομισιόν για το εμπάργκο

Τι σχέση μπορεί να έχουν τώρα με τους αγωγούς φυσικού αερίου τα ροδάκινα; Κι όμως έχουν, αν σκεφτείτε ότι στο πλαίσιο των θεμάτων που συζητήθηκαν κατά την πρόσφατη επίσκεψη Τσίπρα στη Μόσχα ήταν και η ενδεχόμενη άρση του ρωσικού εμπάργκο στα ελληνικά προιόντα.

Τότε, οι Ρώσοι είχαν κάνει σαφές ότι άμεση άρση του εμπάργκο για τα προιόντα μιας χώρας δεν υφίσταται, και είχαν προτείνει ένα δυσνόητο σχέδιο για ελληνο-ρωσικές μεικτές εταιρείες, που σύμφωνα με τους ειδικούς είναι ανεφάρμοστο. 

Χθες τη σκυτάλλη στο θέμα πήρε η ίδια η Ευρωπαική Επιτροπή.

"Μεμονωμένες χώρες, προς τις οποίες η Ρωσία θα χαλαρώσει το εμπάργκο εισαγωγής τροφίμων, θα είναι σε θέση να επαναλάβουν τις εξαγωγές τους μόνο με την άδεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής", δήλωσε ερωτηθείς από το ρωσικό κρατικό πρακτορείο TASS για την πιθανότητα να συμβεί αυτό για την Ελλάδα ο προερχόμενος από τη Λιθουανία επικεφαλής της διπλωματικής αντιπροσωπείας της ΕΕ στη Ρωσία, Βιγκάουντας Ουσάτσκας.

"Τόσο η ρωσική πλευρά, όσο και οι χώρες της ΕΕ γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι εμπορικές σχέσεις αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και παρόμοια βήματα (σ.σ. χαλάρωσης) και τέτοιες αποφάσεις θα λαμβάνονται μόνο στη βάση των κοινών αποφάσεων", απάντησε χαρακτηριστικά ο κ. Ουσάτσκας.