Ε.ΠΑ.Φ.Η.Ι.: Το -0,01 €/MWh που ακύρωσε στην πράξη την προστασία των μηδενικών τιμών

Σε παρέμβαση προχώρησε η Ένωσης Παραγωγών Φωτοβολταϊκών Ηπείρου & Ιονίων Νήσων (Ε.ΠΑ.Φ.Η.Ι.) σχετικά με τις μηδενικές και αρνητικές τιμές στην προημερήσια αγορά.

Όπως αναφέρει σχετικά:

Η εξαγγελία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για προστασία των παραγωγών ΑΠΕ από τις μηδενικές τιμές κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Αναγνωρίζει ένα πραγματικό πρόβλημα της αγοράς: ότι οι παραγωγοί φωτοβολταϊκών δεν μπορούν να συνεχίσουν να παράγουν, να τροφοδοτούν το σύστημα με φθηνή καθαρή ενέργεια και την ίδια στιγμή να χάνουν τη λειτουργική τους ενίσχυση επειδή η Αγορά Επόμενης Ημέρας μηδενίζει.

Όμως, πριν ακόμη η εξαγγελία μετατραπεί σε τελικό νομοθετικό κείμενο, η ίδια η αγορά ανέδειξε το κρίσιμο τεχνικό κενό που πρέπει να κλείσει.

Αν η προστασία περιοριστεί αποκλειστικά στο ακριβές 0,00 €/MWh, τότε κινδυνεύει να ακυρωθεί στην πράξη από τιμές όπως το -0,01 €/MWh.

Δηλαδή από τιμές που είναι οικονομικά σχεδόν ίδιες με το μηδέν, αλλά νομικά μπορούν να έχουν εντελώς διαφορετική συνέπεια για τον παραγωγό.

Στην Αγορά Επόμενης Ημέρας της Πέμπτης 18 Ιουνίου 2026, οι τιμές εκκαθάρισης δεν διαμορφώθηκαν στο 0,00 €/MWh κατά τις ώρες υψηλής φωτοβολταϊκής παραγωγής.

Διαμορφώθηκαν στο -0,01 €/MWh.

Όχι για μία ώρα.

Αλλά για επτά συνεχόμενες ώρες, από τις 10:00 έως τις 17:00.

Ο πίνακας των τιμών είναι χαρακτηριστικός:

Δεν μιλάμε για -10 €/MWh.

Δεν μιλάμε για -50 €/MWh.

Δεν μιλάμε για μία ακραία αρνητική τιμή που στέλνει σαφές οικονομικό σήμα υπερπροσφοράς.

Μιλάμε για ένα εκατοστό του ευρώ ανά MWh κάτω από το μηδέν.

Αυτή η ελάχιστη απόκλιση είναι οικονομικά ασήμαντη.

Για τον παραγωγό όμως μπορεί να είναι καθοριστική.

Στο 0,00 €/MWh υπάρχει η λογική της προστασίας.

Στο -0,01 €/MWh υπάρχει ο κίνδυνος απώλειας της προστασίας.

Η διαφορά για την αγορά είναι πρακτικά μηδενική.

Η διαφορά για τον παραγωγό μπορεί να είναι τεράστια.

Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα.

Όχι οι ακραία αρνητικές τιμές.

Αλλά οι οριακά αρνητικές τιμές.

Οι τιμές-παγίδα.

Οι τιμές που δεν έχουν ουσιαστική οικονομική διαφορά από το μηδέν, αλλά μπορούν να ενεργοποιήσουν δυσανάλογες οικονομικές συνέπειες για χιλιάδες παραγωγούς ΑΠΕ.

Έχει ιδιαίτερη σημασία ότι το ζήτημα δεν το αναδεικνύουν μόνο οι παραγωγοί. Ήδη στην αγορά υπάρχουν Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης που ενημερώνουν παραγωγούς ότι δύνανται να καλύπτουν το κόστος παραγωγής σε αρνητικές τιμές έως και -5,00 €/MWh, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις λειτουργίας και περικοπών.

Αυτό δεν μπορεί να διαβαστεί απλώς ως πράξη καλής θέλησης.

Είναι εμπορική απόφαση.

Και κάθε εμπορική απόφαση βασίζεται σε οικονομικό υπολογισμό.

Εάν ένας Φορέας Σωρευτικής Εκπροσώπησης μπορεί να καλύπτει αρνητικές τιμές έως -5 €/MWh, αυτό σημαίνει ότι στο συνολικό χαρτοφυλάκιο, στη διαχείριση των αποκλίσεων, στη σχέση με την αγορά ή στην ευρύτερη οικονομική εκκαθάριση υπάρχει περιθώριο απορρόφησης ή αντιστάθμισης αυτού του κόστους.

Με απλά λόγια: η ενέργεια των παραγωγών δεν χάνει ξαφνικά όλη την αξία της επειδή η τιμή εκκαθάρισης περνά από το 0,00 στο -0,01 €/MWh.

Συνεχίζει να είναι ενέργεια που μπαίνει στο σύστημα.

Συνεχίζει να καλύπτει φορτίο.

Συνεχίζει να δημιουργεί οικονομικά αποτελέσματα μέσα στην αγορά.

Άρα το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό.

Είναι πρόβλημα κατανομής αξίας και ρίσκου.

Όταν η αξία της παραγόμενης ενέργειας αξιοποιείται από το σύστημα και από τους συμμετέχοντες της αγοράς, δεν μπορεί η ζημία των οριακά αρνητικών τιμών να μεταφέρεται μονομερώς στον παραγωγό.

Ιδίως όταν μιλάμε για τιμές όπως το -0,01 €/MWh, οι οποίες είναι πρακτικά μηδενικές αλλά μπορούν να έχουν δυσανάλογες συνέπειες στην αποζημίωση των σταθμών ΑΠΕ.

Η πρόθεση του Υπουργείου είναι σωστή: να προστατευθούν οι παραγωγοί όταν η αγορά μηδενίζει.

Για να επιτευχθεί όμως αυτός ο στόχος, η ρύθμιση δεν πρέπει να σταθεί μόνο στο τυπικό μηδέν.

Πρέπει να καλύψει και την οικονομική πραγματικότητα γύρω από το μηδέν.

Διότι μεταξύ του 0,00 €/MWh και του -0,01 €/MWh δεν υπάρχει καμία ουσιαστική οικονομική διαφορά.

Υπάρχει όμως τεράστια ρυθμιστική διαφορά, εάν το νομοθετικό κείμενο δεν είναι σωστά διατυπωμένο.

Η Ε.ΠΑ.Φ.Η.Ι. θεωρεί ότι η λύση είναι απλή, στοχευμένη και δημοσιονομικά ελεγχόμενη.

Η υπό διαμόρφωση νομοθετική ρύθμιση δεν πρέπει να περιοριστεί στο ακριβές 0,00 €/MWh.

Πρέπει να προβλέψει ρητά ότι οι οριακά αρνητικές τιμές από 0,00 έως -5,00 €/MWh αντιμετωπίζονται, για τους σκοπούς της λειτουργικής ενίσχυσης, ως πρακτικά μηδενικές τιμές.

Το όριο αυτό δεν προστατεύει τον παραγωγό από πραγματικά αρνητικές τιμές.

Δεν καλύπτει ακραίες συνθήκες υπερπροσφοράς.

Δεν αλλοιώνει τη λειτουργία της αγοράς.

Αντιθέτως, αποτρέπει μία στρέβλωση: να χάνεται η προστασία λόγω μιας οριακής τιμής χωρίς ουσιαστικό οικονομικό περιεχόμενο.

Άλλο το -0,01 €/MWh.

Άλλο το -20 €/MWh.

Άλλο το -100 €/MWh.

Η πρώτη περίπτωση είναι πρακτικά μηδενική τιμή.

Οι άλλες περιπτώσεις είναι πραγματικά αρνητικές τιμές.

Η νομοθεσία οφείλει να τις ξεχωρίζει.

Αν δεν τις ξεχωρίσει, τότε η προστασία των μηδενικών τιμών κινδυνεύει να παραμείνει στα χαρτιά. Η αγορά θα μπορεί να μετακινείται ελάχιστα κάτω από το μηδέν και να παράγει το ίδιο αποτέλεσμα που η εξαγγελία θέλει να αποτρέψει.

Αυτό δεν είναι σταθερό επενδυτικό περιβάλλον.

Δεν είναι χρηματοδοτήσιμο πλαίσιο.

Δεν είναι τραπεζικά αξιόπιστο σήμα προς τους παραγωγούς, τις ενεργειακές κοινότητες και τους μικρομεσαίους επενδυτές ΑΠΕ.

Οι μικρομεσαίοι παραγωγοί δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση.

Ζητούν να μη μετατρέπεται μία τεχνική οριακή τιμή σε οικονομική ποινή.

Ζητούν να μη γραφτεί εξαρχής λάθος ο νόμος.

Για τον λόγο αυτό, η Ε.ΠΑ.Φ.Η.Ι. ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, πριν οριστικοποιηθεί η σχετική διάταξη, να ενσωματώσει τρεις βασικές προβλέψεις:

Πρώτον, να αναγνωριστεί ρητά ότι οι οριακά αρνητικές τιμές από 0,00 έως -1,00 €/MWh αποτελούν πρακτικά ζώνη μηδενικής τιμής για τους σκοπούς της λειτουργικής ενίσχυσης.

Δεύτερον, να προβλεφθεί ότι η προστασία των παραγωγών δεν χάνεται όταν η τιμή εκκαθάρισης είναι οριακά αρνητική χωρίς ουσιαστικό οικονομικό περιεχόμενο.

Τρίτον, να υπάρξει άμεση τεχνική συνάντηση με τους εκπροσώπους των παραγωγών, τους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης, τον ΔΑΠΕΕΠ, τη ΡΑΑΕΥ και το ΕΧΕ, ώστε η τελική διάταξη να είναι εφαρμόσιμη στην πράξη και να μη δημιουργήσει νέο κύκλο εκκαθαριστικών διαφορών.

Κύριε Υπουργέ,

το πρόβλημα δεν είναι το -100 €/MWh.

Το πρόβλημα είναι το -0,01 €/MWh.

Εκεί φαίνεται το κενό.

Εκεί φαίνεται πώς μία σωστή πολιτική πρόθεση μπορεί να αποδυναμωθεί από μία τεχνική λεπτομέρεια.

Και εκεί πρέπει να δοθεί η λύση, πριν το κείμενο γίνει νόμος.

Δεν χρειάζεται νέα επιδότηση.

Δεν χρειάζεται νέος μηχανισμός.

Χρειάζεται μία καθαρή, δίκαιη και τεχνικά σωστή νομοθετική διατύπωση.

Η προστασία των παραγωγών πρέπει να εφαρμόζεται στην πραγματική οικονομία.

Δεν μπορεί να χάνεται στο δεύτερο δεκαδικό ψηφίο της εκκαθάρισης.