Αβεβαιότητα στην πετρελαϊκή βιομηχανία

Την 30η Νοεμβρίου 2016, oι χώρες του ΟΠΕΚ συμφώνησαν να μειώσουν την παραγωγή πετρελαίου κατά το πρώτο εξάμηνο του 2017 για πρώτη φορά από την οικονομική κρίση που άρχισε πριν από οκτώ χρόνια, πράγμα που οδήγησε στην αύξηση της τιμής του πετρελαίου σε πάνω από $50 το βαρέλι.

Οι χώρες του ΟΠΕΚ, οι οποίες παράγουν το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, συμφώνησαν να μειώσουν την παραγωγή πετρελαίου κατά 1,2 εκ. βαρέλια την ημέρα στα 32,5 εκ. βαρέλια την ημέρα κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2017, ενώ παράλληλα συμφωνήθηκε ότι το θέμα θα επανεξεταστεί στο τέλος της εξαμηνίας στο κατά πόσον θα συνεχιστεί και κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2017.

Η συμφωνία χωρών μη μελών του ΟΠΕΚ
Όπως ανάφερε ο κ. Mohammed Barkindo, Γενικός διευθυντής του ΟΠΕΚ, χώρες που είναι εκτός του ΟΠΕΚ έχουν αποφασίσει για πρώτη φορά να συνεργαστούν με τις χώρες του ΟΠΕΚ για τη μείωση της παραγωγής. Έτσι, μεγάλες πετρελαιοπαραγωγικές χώρες που δεν είναι μέλη του ΟΠΕΚ, συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας, του Ομάν, του Μεξικού και του Καζακστάν συμφώνησαν όπως κατά το πρώτο εξάμηνο του 2017 μειώσουν την παραγωγή τους κατά 568.000 βαρέλια την ημέρα. Ειδικά, η Ρωσία συμφώνησε να μειώσει την παραγωγή της κατά 300.000 βαρέλια την ημέρα.

Αλλαγή πολιτικής από Σαουδική Αραβία
Η συμφωνία αυτή αποτελεί μεγάλη αλλαγή στην πολιτική της Σαουδικής Αραβίας, η οποία πριν από δυο χρόνια αύξησε την παραγωγή της με στόχο να υποσκάψει την αμερικανική βιομηχανία παραγωγής πετρελαίου από σχιστόλιθους, αλλά και άλλων πετρελαιοπαραγωγών με υψηλά κόστα. Αυτό όμως οδήγησε σε πτώση της τιμής του πετρελαίου από $115 το βαρέλι το 2014 σε πιο κάτω από $30 το βαρέλι στις αρχές του 2016. Αλλά δύο χρόνια πολύ χαμηλών τιμών του πετρελαίου επηρέασαν δυσμενώς την οικονομία της Σαουδικής Αραβίας.

Η Σαουδική Αραβία, και ως αποτέλεσμα της πτώσης κατά 50% των τιμών του πετρελαίου από το 2014, έχει εισαγάγει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα, για να θέσει τέλος στην εξάρτηση της οικονομίας της από τα έσοδα του πετρελαίου. Βραχυπρόθεσμα, όμως, η Σαουδική Αραβία χρειάζεται πιο υψηλές τιμές, για να επιτύχει τους στόχους της όσον αφορά τη διαφοροποίηση της οικονομίας της. Εντούτοις, η συμφωνία αυτή είναι απίθανο να οδηγήσει σε άμεση αλλαγή όσον αφορά την πολιτική από τις αμερικανικές εταιρείες παραγωγής πετρελαίου.

Και τούτο έκτος από την αβεβαιότητα κατά πόσον οι συμφωνίες αυτές θα τύχουν πλήρους εφαρμογής, μερικές εταιρείες ακόμη δεν είναι σε θέση να χρηματοδοτήσουν τις κεφαλαιουχικές τους δαπάνες από τα τρέχοντα έσοδα και χρειάζονται συνεχείς χρηματοδοτήσεις από τις κεφαλαιαγορές, για να χρηματοδοτήσουν τα προγράμματά τους για αύξηση της παραγωγής με πρόσθετα χερσαία γεωτρύπανα.

Οι συνέπειες
Όπως υπολογίζει η Διεθνής Οργάνωση Ενέργειας (International Energy Agency), που εδράζεται στο Παρίσι, η απόφαση για μείωση παραγωγής κατά 1,8 εκ. βαρέλια την ημέρα θα μπορούσε να μειώσει τα αποθέματα πετρελαίου μέχρι και 600.000 βαρέλια την ημέρα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2017. Πιστεύεται ότι αν ο ΟΠΕΚ και οι άλλες χώρες εκτός του καρτέλ εφαρμόσουν στην πράξη τις συμφωνίες, στις οποίες έχουν προέλθει, για μείωση της παραγωγής πετρελαίου η ζήτηση για πετρέλαιο θα υπερβεί την προσφορά.

Η Διεθνής Οργάνωση Ενέργειας (IEA) αναφέρει ότι κατά τον περασμένο Ιανουάριο η παραγωγή πετρελαίου από τις χώρες του ΟΠΕΚ μειώθηκε κατά 1 εκ. βαρέλια την ημέρα στα 32 εκ. βαρέλια, πράγμα που έχει ξεπεράσει τις προσδοκίες και βοήθησε στη μείωση της υπερπροσφοράς πετρελαίου που είχε οδηγήσει στην πιο σοβαρή μείωση της τιμής πετρελαίου σε μια δεκαετία.

Η αμφιβολία των επενδυτών
Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε, όμως, ότι οι επενδυτές αμφιβάλλουν αν οι συμφωνίες για τη μείωση της παραγωγής θα εφαρμοστούν πλήρως, ενώ παράλληλα ανησυχούν για την ανάκαμψη της παραγωγής από την αμερικανική σχιστολιθική βιομηχανία πετρελαίου.

Οι αναλυτές προβλέπουν ότι η παραγωγή πετρελαίου στην Αμερική θα αυξηθεί το 2017 κατά 1,3% στα 9 εκ. την ημέρα. Αντίθετα, όμως ο Υπουργός Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας, κ. Khalid al-Falih, δήλωσε ότι η συμφωνία μεταξύ των χωρών του ΟΠΕΚ και χωρών εκτός του ΟΠΕΚ θα εφαρμοστεί πλήρως και απέρριψε τις εικασίες ότι η συμμόρφωση θα είναι περιορισμένη.

Η συμφωνία αυτή που είναι για το πρώτο εξάμηνο του 2017 ελπίζεται ότι θα επεκταθεί και για το δεύτερο εξάμηνο, δήλωσε ο κ. Falih. Αναφέρεται όμως ότι οι στόχοι που θέτουν οι χώρες του ΟΠΕΚ όσον αφορά το ύψος της παραγωγής συνήθως δεν επιτυγχάνονται, ενώ παράλληλα δεν υπάρχουν κυρώσεις σε χώρες που παραβιάζουν τα συμφωνηθέντα όρια.

Δεν έχουν αποθαρρυνθεί οι εταιρείες
Στο μεταξύ, η πετρελαϊκή εταιρεία Royal Dutch Shell έχει υπογράψει προκαταρτική συμφωνία με το Ιράν με στόχο την εξερεύνηση δυνητικών επενδύσεων σε τρία από τα μεγαλύτερα πετρελαιοεδάφη. Αυτό αποδεικνύει ότι οι διεθνείς εταιρείες πετρελαίου δεν έχουν αποθαρρυνθεί από την αβεβαιότητα σχετικά με την αμερικανική πολιτική προς το Ιράν. Η συμφωνία που επετεύχθη μεταξύ της Shell και του Ιράν είναι η πρώτη δημόσια δέσμευση από μια μεγάλη δυτική πετρελαϊκή εταιρεία να συνεργαστεί με το Ιράν από τότε που εξελέγη πρόεδρος ο κ. Ντόναλντ Τραμπ.

H συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ της Shell με τη National Iranian Oil company και το Υπουργείο Πετρελαίου του Ιράν αποδεικνύει ότι τουλάχιστον μερικές διεθνείς εταιρείες πετρελαίου είναι αποφασισμένες να προωθήσουν τις προσπάθειές τους να συνεργαστούν και πάλι με το Ιράν. Βέβαια, η συμφωνία της Shell με το Ιράν ήλθε ένα μήνα μετά που η κοινοπραξία με επικεφαλής την πετρελαϊκή γαλλική εταιρεία Τotal υπέγραψε προκαταρτική συμφωνία, για να αναπτύξουν την περιοχή South Pars που ήταν η πρώτη δέσμευση από δυτικές εταιρείες μετά τη μερική άρση των δυτικών κυρώσεων.

Όπως αναφέρει ο κ. Homayoun Falakshahi, αναλυτής της Wood Mackenzie, συμβουλευτικής εταιρείας ενέργειας, οι συμφωνίες με την Total και την Shell θα βοηθήσουν τον Πρόεδρο της χώρας, κ. Hassan Rouhami να αποδείξει ότι η πυρηνική συμφωνία με τις δυτικές χώρες έχει βοηθήσει οικονομικά τη χώρα του, και τόνισε ότι αυτές οι προκαταρκτικές συμφωνίες είναι μια ισχυρή ένδειξη για εμπιστοσύνη ότι η πυρηνική συμφωνία θα διατηρηθεί.

Το deal ΕΝΙ- Rosneft
Στο μεταξύ, η ιταλική πετρελαϊκή εταιρεία ΕΝΙ έχει αποκαλύψει συμφωνία για να πωλήσει 30% των δικαιωμάτων της στο τεμάχιο φυσικού αερίου πλησίον των ακτών της Αιγύπτου, του Zohr, στη ρωσική πετρελαϊκή εταιρεία Rosneft για $1,2 δις. Η συμφωνία με τη ρωσική εταιρεία Rosneft ακολουθεί παρόμοια συμφωνία που επιτεύχθηκε τον περασμένο Νοέμβριο, όταν η ΕΝΙ διέθεσε το 10% των δικαιωμάτων της στην περιοχή του Zohr, στην ΒΡ για $375 εκ.

Έτσι η ΕΝΙ τώρα κατέχει το 60% του τεμαχίου φυσικού αεριού στην περιοχή Zohr, του τεμαχίου που περιέχει περισσότερο φυσικό αέριο από οποιανδήποτε περιοχή στη Μεσόγειο και αναμένεται να αρχίσει την παράγωγη προς το τέλος του 2017. Το φυσικό αέριο προβλέπεται να διατεθεί για την εγχώρια κατανάλωση τής Αιγύπτου. Το μερίδιο που κατέχει τώρα η Rosneft θα της δώσει την ευκαιρία να αυξήσει την προσφορά φυσικού αεριού στην Αίγυπτο, ενώ της παρέχεται η ευκαιρία να εκπληρώσει τη φιλοδοξία της να αυξήσει την παρουσία της στην παγκόσμια αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Υ.Γ.: Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν άρθρο είναι αυτές του συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ
Διοικητικός Σύμβουλος, KPMG Limited

(Σημερινή)