Στέλλα Παγαρτάνη-Χοϊδά: Ρέκβιεμ για την πυρηνική ενέργεια

Ερχεται η χρυσή εποχή του φυσικού αερίου; Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζουν επιστήμονες της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (ΙΕΑ) σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στις 6 Ιουνίου. Οι ίδιοι υπολογίζουν πως η κατανάλωση φυσικού αερίου παγκοσμίως, από 21% που είναι σήμερα, θα αυξηθεί πάνω από 50% τα επόμενα 25 χρόνια εκτοπίζοντας την πυρηνική ενέργεια, τον άνθρακα, ακόμα και την ηλιακή και την αιολική ενέργεια.

Το θέμα είναι τεράστιας σημασίας για να δεχθεί κανείς τολμηρές προβλέψεις και συμπεράσματα. Η Φουκουσίμα, πάντως, στάθηκε καταλύτης. Μόλις τώρα αποκαλύπτεται πως η ποσότητα ραδιενέργειας που διασκορπίστηκε στην ατμόσφαιρα ήταν διπλάσια εκείνης που ανακοινώθηκε: 770.000 κι όχι 370.000 τεραμπεκερέλ. Ο τρόμος που βασιλεύει στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου μετά το δυστύχημα με τις απροσμέτρητες ακόμα συνέπειες, οδήγησε ταχύτατα τις βιομηχανικά προηγμένες χώρες, κυρίως στην Ευρώπη, στη μεταστροφή προς τις καθαρές και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Γερμανία, Ιταλία εγκαταλείπουν την πυρηνική τεχνολογία, ενώ το 77% των Γάλλων απαιτούν να ξεφορτωθεί η χώρα τους 59 αντιδραστήρες που καλύπτουν το 80% των ενεργειακών αναγκών. Σκεπτικό και το Βέλγιο. Μία πτυχή του τετραπλού δημοψηφίσματος 12-13 Ιουνίου στην Ιταλία αφορούσε την εγκατάλειψη της πυρηνικής τεχνολογίας. Με συμμετοχή πάνω από 50%, που απαιτείται για να αλλάξει ο σχετικός νόμος, το 70% των Ιταλών με εκκωφαντικό «Ναι» ανατρέπουν τα σχέδια του Μπερλουσκόνι. Από το 2008 ο Ιταλός πρωθυπουργός είχε νομοθετήσει να επιστρέψει η χώρα στην πυρηνική τεχνολογία, την οποία οι Ιταλοί είχαν και πάλι με δημοψήφισμα απορρίψει το 1987 μετά την τραγωδία του Τσερνομπίλ παρ' όλο που η χώρα εισάγει το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας που χρειάζεται.

Ο ανεκδιήγητος Μπερλουσκόνι είχε εξαγγείλει μορατόριουμ ενός έτους για να αρχίσει το 2014 η κατασκευή 4 αντιδραστήρων που θα λειτουργούσαν το 2020. Μετά τη Φουκουσίμα, ανέβαλε την έναρξη του έργου για ακόμη έναν χρόνο. Προσδοκώντας πολιτικά οφέλη και υπό την πίεση λαού και Πρασίνων, άλλαξε καπέλο και η Μέρκελ. Στις 6 Ιουνίου η Μπούντεσταγκ ψήφισε σειρά νόμων που καταργούν τη λειτουργία των πυρηνικών αντιδραστήρων ώς το τέλος του 2022. Σε λίγες μέρες ψηφίζονται ακόμα 8 νομοθετήματα που αφορούν τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, επέκταση χρήσης φυσικού αερίου, αιολικής ενέργειας που παράγεται στην ενδοχώρα και σε πάρκα στη Βαλτική, ηλιακής ενέργειας και φωτοβολταϊκών πανό. Στη Γερμανία κλείνουν 17 αντιδραστήρες ώς το 2015 και 3 το 2022. Οχτώ έκλεισαν ήδη μετά τη Φουκουσίμα.

*Η καγκελάριος μόλις πέρυσι, ενδίδοντας στους φιλελεύθερους business friendly εταίρους της, παρέτεινε για ακόμη 12 χρόνια τη λειτουργία των αντιδραστήρων, που Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινοι είχαν προγραμματίσει να κλείσουν ώς το 2020. Αλλά η Φουκουσίμα την ανάγκασε σε στροφή 180 μοιρών. Οι Γερμανοί άλλωστε διαθέτουν προηγμένες τεχνολογίες στις καθαρές μορφές ενέργειας που σε λίγο θα τις πουλούν στην αγορά όπως τις Mercedes και τις BMW. Προγραμματίζουν να εκμεταλλευτούν την αιολική ενέργεια στη Βαλτική που σε 20 χρόνια θα αποδίδει 25 γιγαβάτ, παραγωγή 20 αντιδραστήρων δηλαδή!

Ο tempora!

Σχεδιάζουν να αυξήσουν την ηλεκτροπαραγωγή από ανανεώσιμες πηγές από 17% σήμερα, στο 35% ώς το 2020, 50% ώς το 2030 και 80% ώς το 2050. Το φυσικό αέριο, τονίζει η ΙΕΑ, βρίσκεται και σε μη συμβατικές πηγές όπως ο σχιστόλιθος. Σε 25 χρόνια το 50% της παγκόσμιας παραγωγής θα προέρχεται από τέτοιες πηγές. Υπάρχει δε σε ποσότητα αρκετή να στηρίξει τα σημερινά επίπεδα παραγωγής για περισσότερα από 250 χρόνια. Κοιτάσματα, τονίζει η ΙΕΑ, εντοπίζονται στις περισσότερες χώρες της Γης. Μετά τη Φουκουσίμα η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ιαπωνία εκτινάχθηκε στα ύψη. Το ίδιο γίνεται και στην Ευρώπη. Ωστόσο ο γαργαντούας θα είναι η Κίνα, που περνά στο φυσικό αέριο για να καθαρίσει τη βαριά μολυσμένη ατμόσφαιρά της. Ως το 2035 θα απορροφά ποσότητα όση ολόκληρη η Ε.Ε μαζί. Αλλά η Γερμανία είναι ήδη η δεύτερη, μετά τις ΗΠΑ, παραγωγός ηλεκτρικού ρεύματος από αιολική ενέργεια δίνοντας το 25% της παγκόσμιας παραγωγής και η μεγαλύτερη αγορά φωτοβολταϊκών υπερφαλαγγίζοντας Ισπανία και Ιαπωνία.

Ομως

Το φυσικό αέριο δεν είναι πανάκεια. Καθαρότερο στην καύση από τον άνθρακα ή το πετρέλαιο, είναι ωστόσο ορυκτό καύσιμο. Η εκτεταμένη χρήση του, προειδοποιεί η ΙΕΑ, εκπέμπει μεγάλους όγκους αερίων του θερμοκηπίου, ενώ η εξαγωγή του από σχιστόλιθο εγκυμονεί κινδύνους μόλυνσης του υδροφόρου ορίζοντα.

(Ελευθεροτυπία, 25/6/2011)